{"id":1849,"date":"2024-11-12T22:31:36","date_gmt":"2024-11-12T19:31:36","guid":{"rendered":"https:\/\/tarihkursu.com\/?p=1849"},"modified":"2024-11-12T22:31:38","modified_gmt":"2024-11-12T19:31:38","slug":"turk-kultur-ve-medeniyet-tarihi-iii-unite-turklerde-hukuk","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/tarihkursu.com\/index.php\/2024\/11\/12\/turk-kultur-ve-medeniyet-tarihi-iii-unite-turklerde-hukuk\/","title":{"rendered":"T\u00fcrk K\u00fclt\u00fcr ve Medeniyet Tarihi III. \u00dcnite: T\u00fcrklerde Hukuk"},"content":{"rendered":"\n<p>Bu yaz\u0131m\u0131zda g\u00fcncel m\u00fcfredata g\u00f6re haz\u0131rlad\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u00a0<strong>Se\u00e7meli T\u00fcrk K\u00fclt\u00fcr ve Medeniyet Tarihi<\/strong>\u00a0dersi 3. \u00fcnitesi olan\u00a0<strong>T\u00fcrklerde Hukuk<\/strong>\u00a0\u00fcnitesinin\u00a0<strong>\u00f6zet ders notlar\u0131n\u0131\u00a0<\/strong>payla\u015f\u0131yoruz.\u00a0<strong>T\u00fcrk K\u00fclt\u00fcr ve Medeniyet Tarihi kitab\u0131 \u00f6zet pdf<\/strong>\u00a0ders notlar\u0131 sayesinde derslerde daha ba\u015far\u0131l\u0131 olacaks\u0131n\u0131z. G\u00fcncel tarih ders kitab\u0131na uygun olarak haz\u0131rlad\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u00a0<strong>T\u00fcrklerde Hukuk<\/strong>\u00a0\u00fcnitesi notlar\u0131 a\u015fa\u011f\u0131daki konular\u0131 kapsamaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">III. \u00dcnite T\u00fcrklerde Hukuk<\/h2>\n\n\n\n<p><strong>\u0130LK T\u00dcRK DEVLETLER\u0130NDE HUKUK<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>Hukuki Yap\u0131<\/strong><strong><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>\u0130lk T\u00fcrk devletlerinde yaz\u0131l\u0131 olamayan fakat herkesin bildi\u011fi ve kabullendi\u011fi t\u00f6re (yasa, yol) denilen kurallar vard\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>Y\u00f6neticilerle y\u00f6netilenler aras\u0131nda da g\u00f6rev ve sorumluluklar a\u00e7\u0131s\u0131ndan yaz\u0131l\u0131 olmayan ve ad\u0131na t\u00fcz denilen bir t\u00fcr s\u00f6zl\u00fc anla\u015fma mevcuttu.<\/p>\n\n\n\n<p>T\u00f6re, T\u00fcrk toplumunda d\u00fczeni sa\u011flayan en \u00f6nemli de\u011ferdir.<\/p>\n\n\n\n<p>T\u00f6re sayesinde y\u0131k\u0131lan bir devletin yerine yenisini kurmak zor olmam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>T\u00fcrklerde su\u00e7lar\u0131n cezas\u0131 devlet taraf\u0131ndan verilmi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n<p>Kutadgu Bilig\u2019de t\u00f6renin de\u011fi\u015fmeyen h\u00fck\u00fcmleri;<\/p>\n\n\n\n<p>k\u00f6nilik (adalet),<\/p>\n\n\n\n<p>uzluk (iyilik),<\/p>\n\n\n\n<p>t\u00fczl\u00fck (e\u015fitlik)<\/p>\n\n\n\n<p>ve ki\u015filik (insanl\u0131k) olarak belirtilmi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n<p>Devlet taraf\u0131ndan verilen cezalar genelde isyan, vatana ihanet, adam \u00f6ld\u00fcrme ve ba\u011fl\u0131 at\u0131 \u00e7alma ile ilgiliydi ve bu su\u00e7lar\u0131n cezas\u0131 idamd\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>T\u00fcrkler g\u00f6\u00e7ebe bir ya\u015fam s\u00fcrd\u00fcklerinden dolay\u0131 uzun s\u00fcreli hapis cezas\u0131 vermiyorlard\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>Hunlarda oldu\u011fu gibi K\u00f6k T\u00fcrklerde de devlet mahkemesine yargu, mahkeme g\u00f6revlilerine yargan denilmekteydi ve yargunun ba\u015f\u0131nda ka\u011fan bulunurdu.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>\u0130LK T\u00dcRK \u0130SLAM DEVLETLER\u0130NDE HUKUK<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>Hukuki Yap\u0131<\/strong><strong><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>\u0130slamiyet\u2019in kabul\u00fc ile birlikte T\u00fcrklerin hukuk sistemi de de\u011fi\u015fmeye ba\u015flam\u0131\u015f, bu de\u011fi\u015fimin yan\u0131nda, \u0130slami kurallara ayk\u0131r\u0131 olmamak \u00fczere eski T\u00fcrk t\u00f6resi de devam etmi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n<p>T\u00fcrk \u0130slam devletlerinde hukuk,<\/p>\n\n\n\n<p>\u015fer\u00ee ve<\/p>\n\n\n\n<p>\u00f6rf\u00ee olmak \u00fczere ikiye ayr\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>\u015eer\u00ee Hukuk<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>\u015eer\u00ee hukukun kaynaklar\u0131<\/p>\n\n\n\n<p>Kur\u2019an-\u0131 Kerim,<\/p>\n\n\n\n<p>S\u00fcnnet,<\/p>\n\n\n\n<p>\u0130cma ve K\u0131yas\u2019t\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Kullan\u0131ld\u0131klar\u0131 Alan<\/p>\n\n\n\n<p>Evlenme<\/p>\n\n\n\n<p>Bo\u015fanma<\/p>\n\n\n\n<p>Miras<\/p>\n\n\n\n<p>Maliye<\/p>\n\n\n\n<p>T\u00fcrk \u0130slam devletlerinde \u015fer\u00ee davalara kad\u0131lar bakard\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>\u015eer\u00ee hukuk davalar\u0131n\u0131n ba\u015f\u0131ndaki g\u00f6revliye kad\u0131lkudat ad\u0131 verilir, kad\u0131lar\u0131n verdi\u011fi kararlara itiraz edilmesi durumunda, \u0130slami bir kurum olan Mez\u00e2lim Divan\u0131\u2019na (Divan-\u0131 Mez\u00e2lim) ba\u015fvurulurdu.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>\u00d6rfi Hukuk<\/strong><strong><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>\u00d6rf\u00ee hukuk kurallar\u0131 Hun, K\u00f6k T\u00fcrk ve Uygur kanunlar\u0131 ile O\u011fuz gelenekleri yani eski T\u00fcrklerden gelen t\u00f6relerden olu\u015fmu\u015ftur.<\/p>\n\n\n\n<p>Kullan\u0131ld\u0131klar\u0131 Alan<\/p>\n\n\n\n<p>Y\u00f6netim<\/p>\n\n\n\n<p>Maliye<\/p>\n\n\n\n<p>Askerlik<\/p>\n\n\n\n<p>\u00d6rf\u00ee davalara da emir-i d\u00e2d bakard\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>Asker\u00ee s\u0131n\u0131f\u0131n hukuki davalar\u0131na bakan kad\u0131lar\u0131n ba\u015f\u0131ndaki g\u00f6revliye kad\u0131le\u015fker denirdi.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Divan-\u0131 Mez\u00e2lim<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>T\u00fcrk \u0130slam devletlerinde en \u00fcst mahkeme Divan-\u0131 Mez\u00e2lim\u2019di.<\/p>\n\n\n\n<p>Divan-\u0131 Mez\u00e2lim, yarg\u0131 g\u00f6revinin d\u0131\u015f\u0131nda siyasi ve ekonomik alanlarda da birtak\u0131m g\u00f6revleri yerine getirirdi.<\/p>\n\n\n\n<p>Divan-\u0131 Mez\u00e2lim g\u00f6revlerini vezir, hukuk\u00e7u, \u015fahit, m\u00fcft\u00fc, ordu ve maliye temsilcilerinden olu\u015fan \u00fcst d\u00fczey bir kurul yerine getirir, burada g\u00f6rev yapacak olan ki\u015filerin nitelikli ve ahlakl\u0131 olmalar\u0131na dikkat edilirdi.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Divan-\u0131 Mez\u00e2lim\u2019in Baz\u0131 G\u00f6revleri<\/strong><strong><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Halk\u0131n \u015fikayetlerinin dinlenmesi ve karara ba\u011flanmas\u0131<\/p>\n\n\n\n<p>G\u00f6revini k\u00f6t\u00fcye kullanan idareciler hakk\u0131ndaki \u015fik\u00e2yetlerin incelenmesi<\/p>\n\n\n\n<p>Maa\u015flar\u0131n gecikmesi ve eksik \u00f6denmesi ile ilgili \u015fik\u00e2yetlerin incelenmesi<\/p>\n\n\n\n<p>Cuma ve bayram namazlar\u0131 ile hac ve cihad gibi ibadetlerin yerine getirilmesine imk\u00e2n sa\u011flanmas\u0131<\/p>\n\n\n\n<p>Divan katiplerinin denetlenmesi<\/p>\n\n\n\n<p>Vak\u0131flar\u0131n denetlenmesi<\/p>\n\n\n\n<p>Cengiz Yasas\u0131<\/p>\n\n\n\n<p>Cengiz Yasas\u0131\u2019n\u0131n olu\u015fum s\u00fcrecine bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131 zaman Mo\u011follar\u0131n ilk zamanlarda yaz\u0131l\u0131 bir kanunlar\u0131n\u0131n olmad\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fcl\u00fcr.<\/p>\n\n\n\n<p>Cengiz Han baz\u0131 T\u00fcrk topluluklar\u0131n\u0131 ele ge\u00e7irdikten sonra sadece Mo\u011follar\u0131n de\u011fil, T\u00fcrklerin bir k\u0131sm\u0131n\u0131n da han\u0131 (y\u00f6neticisi) olmu\u015ftu.<\/p>\n\n\n\n<p>Cengiz Han, kanun olu\u015ftururken T\u00fcrk t\u00f6resinden ve eski geleneklerden etkilenmi\u015f, bu t\u00f6re ve geleneklere yeni ilaveler yaparak olduk\u00e7a sert cezalar\u0131 olan Cengiz Yasas\u0131\u2019n\u0131 olu\u015fturmu\u015ftur.<\/p>\n\n\n\n<p>Cengiz Yasas\u0131\u2019n\u0131n \u00e7ok az bir h\u00fckm\u00fc \u0130sl\u00e2m hukukuna uygundur.<\/p>\n\n\n\n<p>Cengiz Yasas\u0131\u2019nda ise adaletten ziyade Cengiz Han\u2019\u0131n ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 tecr\u00fcbeler yasalara yans\u0131m\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>OSMANLI DEVLET\u0130\u2019NDE HUKUK<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>Klasik D\u00f6nem Hukuk Sistemi<\/strong><strong><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Osmanl\u0131 hukuku \u00fc\u00e7 ana temel \u00fczerine kurulmu\u015ftur.<\/p>\n\n\n\n<p>\u00d6rf\u00ee Hukuk,<\/p>\n\n\n\n<p>\u0130slam Hukuku,<\/p>\n\n\n\n<p>Fethedilen B\u00f6lgelerde \u00d6nceden Uygulanan Kanunlar<\/p>\n\n\n\n<p>Devleti y\u00f6netenler, \u0130slam dininin toplum d\u00fczeni ve fertler aras\u0131ndaki ili\u015fkiler konusunda koydu\u011fu emir ve yasaklardan olu\u015fan \u015fer\u00ee hukuka \u00f6nem vermi\u015flerdir.<\/p>\n\n\n\n<p>\u015eer\u00ee hukukun d\u0131\u015f\u0131nda kalan konularda ise \u00f6nceki T\u00fcrk devletlerindeki hukuk uygulamalar\u0131 ile padi\u015fah\u0131n emir ve fermanlar\u0131ndan olu\u015fan \u00f6rf\u00ee hukuku kullanm\u0131\u015flard\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0130slam hukukunun temel prensiplerine ayk\u0131r\u0131 olmamak \u015fart\u0131yla Osmanl\u0131 Devleti\u2019nde hukukun d\u00fczenlenmesi yetkisi padi\u015faha aitti.<\/p>\n\n\n\n<p>\u00d6rf\u00ee hukukun yaz\u0131l\u0131 kayna\u011f\u0131 olan kanunn\u00e2melerde geleneksel hukuk kurallar\u0131na geni\u015f yer verilmi\u015f olmas\u0131na ra\u011fmen, herhangi bir konuda ilk olarak \u015fer\u00ee hukuk kurallar\u0131 dikkate al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Osmanl\u0131 hukuk anlay\u0131\u015f\u0131nda \u00f6rf\u00ee hukuk ile \u015fer\u00ee hukuk birbirini tamamlayarak devam etmi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n<p>II. Murat D\u00f6nemi\u2019nde \u00f6rf\u00ee hukuk devlet te\u015fkilat\u0131na tam olarak yerle\u015fmi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Kanunnameler<\/strong><strong><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Haz\u0131rlanan bu kanunn\u00e2me sadrazam\u0131n ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131nda toplanan Divan-\u0131 H\u00fcmayun\u2019da g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcl\u00fcrd\u00fc.<\/p>\n\n\n\n<p>Divan-\u0131 H\u00fcmayun\u2019da son \u015fekli verilen kanunn\u00e2me padi\u015faha arz edilir ve padi\u015fah\u0131n onay\u0131ndan sonra ni\u015fanc\u0131 taraf\u0131ndan m\u00fchimme defterlerine kaydedilerek y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe girerdi.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Umum\u00ee Kanunn\u00e2meler<\/strong><strong><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Bunlar \u00fclke genelinde uygulanan padi\u015fah\u0131n emir ve fermanlar\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Kanunn\u00e2me-i \u00c2li Osman<\/strong>: \u0130dari i\u015flerde ihtiya\u00e7lara cevap vermek i\u00e7in ferman veya beratlar \u015feklinde yay\u0131nlan\u0131r, valiler ve kad\u0131lar taraf\u0131ndan uygulan\u0131rd\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Te\u015fkilat Kanunn\u00e2meleri<\/strong>: Saray\u0131n protokol anlay\u0131\u015f\u0131yla ilgili gelenek ve kanunlar\u0131 i\u00e7erir, h\u00fck\u00fbmetin yetkilerini belirler, r\u00fctbe, atama ve emeklilik i\u015flerini d\u00fczenlerdi.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Hususi Kanunn\u00e2meler <\/strong><strong><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>\u00d6zel Asker\u00ee Gruplara Ait Kanunn\u00e2meler<\/strong>: Asker\u00ee meselelerle ilgili \u00e7\u0131kar\u0131lan kanunn\u00e2melerdir.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>\u0130ktisad\u00ee Gruplara Ait \u00d6zel Kanunn\u00e2meler<\/strong>: \u00c7ift\u00e7iler, esnaflar ve pazar yerlerine y\u00f6nelik haz\u0131rlanm\u0131\u015f kanunn\u00e2melerdir.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Sosyal Gruplara Ait Husus\u00ee Kanunn\u00e2meler<\/strong>: \u0130lmiye kanunn\u00e2meleri ile sava\u015flarda esir al\u0131n\u0131p istihdam edilen ortak\u00e7\u0131 stat\u00fcs\u00fcnde olanlarla ilgili kanunn\u00e2melerdir.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Ferman, Berat ve Yasakn\u00e2meler<\/strong><strong><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>Ferman: <\/strong>Padi\u015fah\u0131n yaz\u0131l\u0131 emirleridir.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Beratlar: <\/strong>Bir tayin i\u015flemini veya birine vazife verildi\u011fini g\u00f6steren ve \u00fczerinde padi\u015fah tu\u011fras\u0131 bulunan belgelerdir.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Yasakn\u00e2meler: <\/strong>Osmanl\u0131 Devleti\u2019nde kanunlarla belirlenen idari, asker\u00ee ve mali konulardaki yasaklar\u0131n \u00e7i\u011fnenmesi h\u00e2linde uygulanan ceza\u00ee h\u00fck\u00fcmlerdir.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Sancak Kanunn\u00e2meleri<\/strong><strong><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Sancak ve eyaletlerin mahall\u00ee \u015fartlar\u0131 dikkate al\u0131narak haz\u0131rlanan kanunn\u00e2melerdir.<\/p>\n\n\n\n<p>Buralardan elde edilen gelirler, b\u00f6lgelerin \u015fartlar\u0131 dikkate al\u0131narak d\u00fczenlenmi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n<p>Bu kanunn\u00e2meler ile reaya ve t\u0131mar sahipleri aras\u0131ndaki anla\u015fmazl\u0131klar d\u00fczenlenmi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Mir\u00ee Arazi, ve T\u0131mar Nizam\u0131na Ait Kanunlar<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Devlete ait (mir\u00ee) arazilerin kullan\u0131m\u0131 i\u00e7in haz\u0131rlanan kanunn\u00e2melerdir.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Adaletn\u00e2meler<\/strong><strong><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Devlet otoritesini temsil edenlerin halka kar\u015f\u0131 bu otoriteyi k\u00f6t\u00fc kullanmalar\u0131 ve hak ve adalete ayk\u0131r\u0131 davranmalar\u0131 h\u00e2linde, g\u00f6revlilerin bu davran\u0131\u015flar\u0131n\u0131 ola\u011fan\u00fcst\u00fc tedbirlerle yasaklayan genel \u00f6zellikteki padi\u015fah fermanlar\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Divan-\u0131 H\u00fcmayun\u2019un Adl\u00ee Fonksiyonu<\/strong><strong><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Osmanl\u0131 Devleti\u2019nde Padi\u015fah Divan\u0131 da denilen Divan-\u0131 H\u00fcmayun\u2019a, Fatih D\u00f6nemi\u2019ne kadar bizzat padi\u015fahlar ba\u015fkanl\u0131k etmi\u015f, Fatih Kanunn\u00e2mesi ile bu us\u00fcl kald\u0131r\u0131lm\u0131\u015f ve vezir-i azam, padi\u015faha vekaleten divan ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 yapmaya ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>\u015eeyh\u00fclislamlar ilk d\u00f6nemlerde divan \u00fcyesi olmamalar\u0131na ra\u011fmen kazaskerin \u00e7\u00f6zemedi\u011fi \u00f6nemli meselelerde kendisinden fetva istenmek \u00fczere divana \u00e7a\u011fr\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Divan-\u0131 H\u00fcmayun\u2019un temel g\u00f6revi adaleti sa\u011flamakt\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>Halk \u015fik\u00e2yetlerini divana sunar, bu \u015fik\u00e2yetler de padi\u015fah taraf\u0131ndan dikkate al\u0131n\u0131rd\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>Osmanl\u0131 Devleti\u2019nde h\u00fck\u00fcmdar cuma namaz\u0131 \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131nda ava veya sefere giderken de halk\u0131n dilek\u00e7elerini kabul ederdi.<\/p>\n\n\n\n<p>Divan\u0131n ald\u0131\u011f\u0131 kararlar, \u015fer\u00ee ve \u00f6rf\u00ee kanunlara ayk\u0131r\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131 s\u00fcrece padi\u015fah taraf\u0131ndan onaylan\u0131rd\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>Divan kararlar\u0131 vezir-i azam taraf\u0131ndan telhis ad\u0131yla \u00f6zetlenir ve padi\u015faha arz edilirdi.<\/p>\n\n\n\n<p>Padi\u015fah\u0131n onay\u0131ndan ge\u00e7en hukuki h\u00fck\u00fcmler, bir araya getirilirse kanunn\u00e2me, mevcut kurallar\u0131 hat\u0131rlatmak i\u00e7in b\u00fct\u00fcn mahall\u00ee idare reislerine g\u00f6nderilirse adaletn\u00e2me, hususi bir meseleye ait olursa h\u00fck\u00fcm ad\u0131n\u0131 al\u0131rd\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>Divanda g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcl\u00fcp karara ba\u011flanan ve padi\u015fah\u0131n onay\u0131ndan ge\u00e7en \u00f6nemli h\u00fck\u00fcmler m\u00fchimme defterlerine kaydedilirdi<\/p>\n\n\n\n<p>Divan-\u0131 Mez\u00e2lim ile Divan-\u0131 H\u00fcmayun\u2019a her din, her mezhep ve her milletten insanlar ba\u015fvurabilirdi.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Osmanl\u0131 Devleti\u2019nde Kad\u0131l\u0131k<\/strong><strong><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Kad\u0131lar, adl\u00ee ve idari i\u015flerle belediye i\u015flerine bakan g\u00f6revlilerdi.<\/p>\n\n\n\n<p>Bu g\u00f6revlerinin yan\u0131nda nikah, miras, bo\u015fanma, noterlik ve vak\u0131flar\u0131n i\u015fleyi\u015fi ile ilgili konulara da bakarlar ve bunlar\u0131 h\u00fckme ba\u011flarlard\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>Kad\u0131lar\u0131n idari g\u00f6revleri aras\u0131nda kazalar\u0131n y\u00f6netiminin ve asayi\u015finin sa\u011flanmas\u0131, esnaf ve loncalar\u0131n denetlenmesi, \u00fcretim ve pazar yerlerinin kontrol edilmesi de yer al\u0131rd\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>Kad\u0131lara mahkeme i\u015flerinde yard\u0131mc\u0131 olan ki\u015filerin ba\u015f\u0131nda ise naip ad\u0131 verilen bir g\u00f6revli bulunurdu.<\/p>\n\n\n\n<p>Kad\u0131l\u0131kta en \u00fcst makam \u0130stanbul kad\u0131l\u0131\u011f\u0131d\u0131r (Taht kad\u0131l\u0131\u011f\u0131).<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Fatih Sultan Mehmet\u2019in Adalet Anlay\u0131\u015f\u0131<\/strong><strong><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Osmanl\u0131lar idareleri alt\u0131ndaki farkl\u0131 milletlerin din, dil, \u00f6rf, \u00e2det ve geleneklerine m\u00fcdahale etmemi\u015fler, vicdan h\u00fcrriyetlerine de sayg\u0131 g\u00f6stermi\u015flerdir.<\/p>\n\n\n\n<p>Fatih Sultan Mehmet \u0130stanbul\u2019un fethinden hemen sonra Ortodoks Patrikli\u011fi\u2019ne serbest davranma hakk\u0131 tan\u0131m\u0131\u015f ve onlar\u0131 ayinlerinde \u00f6zg\u00fcr b\u0131rakm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Tanzimat ve Me\u015frutiyet D\u00f6nemlerinde Hukuk<\/strong><strong><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Tanzimat Ferman\u0131 ile Osmanl\u0131 tarihinde ilk kez bir padi\u015fah, kendi haklar\u0131n\u0131 kanun ile s\u0131n\u0131rland\u0131rm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Bu fermanda b\u00fct\u00fcn vatanda\u015flar\u0131n can, mal ve \u0131rz g\u00fcvenli\u011finin sa\u011flanaca\u011f\u0131, vergi ve askerlik i\u015flerinde adaletli olunaca\u011f\u0131 belirtilmi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n<p>Tanzimat D\u00f6nemi\u2019nde ilk kanunla\u015fma hareketi, 1840 y\u0131l\u0131nda \u00e7\u0131kar\u0131lan ceza kanunuyla olmu\u015ftur.<\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;Bu d\u00f6nemde Meclis-i V\u00e2l\u00e2-y\u0131 Ahk\u00e2m-\u0131 Adliye\u2019nin \u00fcyeleri art\u0131r\u0131larak bu kurum devletin yasama ve yarg\u0131 organ\u0131 \u015fekline d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr.<\/p>\n\n\n\n<p>Meclis-i V\u00e2l\u00e2-y\u0131 Ahk\u00e2m-\u0131 Adliye\u2019nin nizamn\u00e2meleri ve talimatlar\u0131 d\u00fczenlemek gibi baz\u0131 yetkileri, 1854\u2019te Meclis-i \u00c2li-i Tanzimat\u2019a b\u0131rak\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Bu iki meclis 1861 y\u0131l\u0131nda birle\u015ftirilmi\u015f ve ad\u0131na Meclis-i Ahk\u00e2m\u0131 Adliye denilmi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n<p>1868 y\u0131l\u0131nda bu kurullar yeniden de\u011fi\u015ftirilerek bunlar\u0131n yerine Divan-\u0131 Ahkam-\u0131 Adliye ve \u015e\u00fbra-y\u0131 Devlet isminde iki ayr\u0131 \u00fcst kurul olu\u015fturulmu\u015ftur.<\/p>\n\n\n\n<p>\u015e\u00fbra-y\u0131 Devlet Dan\u0131\u015ftay\u2019\u0131n, Divan-\u0131 Ahkam-\u0131 Adliye ise Yarg\u0131tay\u2019\u0131n temelini olu\u015fturmu\u015ftur.<\/p>\n\n\n\n<p>\u015e\u00fbra-y\u0131 Devlet, Kanun-i Esasi\u2019nin (1876) ilan edilmesiyle yasama g\u00f6revini Meclis-i Umumiye\u2019ye (Mebusan ve Ayan) b\u0131rakm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Tanzimat\u2019\u0131n son d\u00f6neminde ba\u015flayan Ahmet Cevdet Pa\u015fa\u2019n\u0131n ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131n\u0131 yapt\u0131\u011f\u0131 Mecelle (Medeni Kanun) \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131, Me\u015frutiyet D\u00f6nemi\u2019nde y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe girmi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n<p>1880 y\u0131l\u0131nda Mekteb-i Hukuk a\u00e7\u0131ld\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>Ayn\u0131 tarihte Usul-i Muhakem\u00e2t-\u0131 Cez\u00e2iyye (Ceza Kanunu) ve 1881\u2019de de<\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp; Usul-i Muhakem\u00e2t-\u0131 Hukukiyye (Us\u00fbl Mahkemeleri Kanunu) y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe girdi.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Tanzimat \u00d6ncesi Mahkemeler<\/strong><strong><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>\u015eer\u00ee Mahkemeler: M\u00fcsl\u00fcman halk aras\u0131nda \u00e7\u0131kan anla\u015fmazl\u0131klar ile M\u00fcsl\u00fcmanlarla gayrim\u00fcslimler aras\u0131nda \u00e7\u0131kan anla\u015fmazl\u0131klara bakard\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>Cemaat Mahkemeleri: Gayrim\u00fcslimlerin din ve mezhep y\u00f6n\u00fcnden ba\u011fl\u0131 olduklar\u0131 mahkemelerdi. Bu mahkemeler daha \u00e7ok \u015fah\u0131slarla ilgili olarak aile ve miras hukuku gibi davalara bakard\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>Konsolosluk Mahkemeleri: Bu t\u00fcr mahkemelerde kapit\u00fclasyonlardan faydalanan yabanc\u0131 devletler kendi aralar\u0131ndaki sorunlar\u0131 \u00e7\u00f6zerdi.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Tanzimat Sonras\u0131 Mahkemeler<\/strong><strong><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>\u015eer\u00ee Mahkemeler: Tanzimat D\u00f6nemi\u2019nde bu mahkemelerin g\u00f6revleri ki\u015fi, aile, k\u0131sas (ceza) ve miras gibi konularla s\u0131n\u0131rland\u0131r\u0131ld\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>Cemaat Mahkemeleri: 1875\u2019te \u00e7\u0131kar\u0131lan fermanla gayrim\u00fcslimlerin kendi aralar\u0131ndaki davalar nizamiye mahkemelerine havale edildi.<\/p>\n\n\n\n<p>Konsolosluk Mahkemeleri: \u00d6nceki g\u00f6revi aynen devam etmi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n<p>Ticaret Mahkemeleri: Her t\u00fcrl\u00fc ticari davalar bu mahkemelerde g\u00f6r\u00fcl\u00fcrd\u00fc.<\/p>\n\n\n\n<p>Niz\u00e2miye Mahkemeleri: Bu mahkemelerin yetkileri; \u015fer\u00ee, cemaat ve ticaret mahkemelerinin g\u00f6revleri d\u0131\u015f\u0131nda kalan hukuk ve cinayet davalar\u0131na bakmakt\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Vatanda\u015fl\u0131k Haklar\u0131<\/strong><strong><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Tanzimat Ferman\u0131\u2019nda da yer alan; \u201cB\u00fct\u00fcn tebaan\u0131n can, mal ve namus emniyetinin sa\u011flanmas\u0131\u201d ile ilgili konular Islahat Ferman\u0131\u2019nda aynen kabul edilmi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n<p>Devlet memurluklar\u0131na atama i\u015flerinin padi\u015fah\u0131n iznine ba\u011fl\u0131 olmas\u0131, ancak memur al\u0131m\u0131 s\u0131ras\u0131nda din ve mezhep ayr\u0131m\u0131 g\u00f6zetilmemesi ve liyakata dikkat edilmesi gibi konular da Islahat Ferman\u0131\u2019nda karara ba\u011flanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Islahat Ferman\u0131\u2019na g\u00f6re ticaret ve ceza davalar\u0131 karma mahkemelerde yap\u0131lacak, mahkemeler herkese a\u00e7\u0131k olacakt\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>Tanzimat Ferman\u0131\u2019nda askerlik vatan\u00ee bir g\u00f6rev h\u00e2line getirilirken, Islahat Ferman\u0131\u2019nda gayrim\u00fcslimler i\u00e7in askerlikte bedel \u00f6deme usul\u00fc getirilmi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n<p>Her iki fermanda da Osmanl\u0131 Devleti\u2019nde ya\u015fayan b\u00fct\u00fcn unsurlara din ve mezhep ayr\u0131m\u0131 g\u00f6zetmeksizin e\u015fit haklar verilerek Osmanl\u0131 toplumu olu\u015fturulmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Osmanl\u0131 Devleti\u2019nde anayasal d\u00fczene 23 Aral\u0131k 1876 tarihinde il\u00e2n edilen Kanun-i Esasi ile ge\u00e7ilmi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n<p>Osmanl\u0131 Devleti\u2019nde Tanzimat D\u00f6nemi\u2019nin sonlar\u0131na do\u011fru d\u0131\u015f bask\u0131lar\u0131 ortadan kald\u0131rmak ve toplumun ihtiya\u00e7lar\u0131n\u0131 kar\u015f\u0131lamak amac\u0131yla bir Meden\u00ee Kanun haz\u0131rlanm\u0131\u015f, bunun i\u00e7in de \u00e7e\u015fitli \u00e7al\u0131\u015fmalar yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>XIX. y\u00fczy\u0131lda \u0130slam d\u00fcnyas\u0131nda haz\u0131rlanan ilk meden\u00ee kanun olan Mecelle, Ahmet Cevdet Pa\u015fa ve d\u00f6nemin \u00f6nde gelen hukuk\u00e7ular\u0131ndan olu\u015fan bir heyet taraf\u0131ndan haz\u0131rlanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>CUMHUR\u0130YET D\u00d6NEM\u0130\u2019NDE HUKUK<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>Cumhuriyet D\u00f6nemi\u2019nde Hukuk Anlay\u0131\u015f\u0131<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>23 Nisan 1920\u2019de T\u00fcrkiye B\u00fcy\u00fck Millet Meclisi a\u00e7\u0131l\u0131nca tam anlam\u0131 ile halk egemenli\u011fi ger\u00e7ekle\u015fmi\u015f, 1921 y\u0131l\u0131nda il\u00e2n edilen Te\u015fkilat-\u0131 Esas\u00eeye ile yeni T\u00fcrk devletinin ilk anayasas\u0131 olu\u015fmu\u015ftur.<\/p>\n\n\n\n<p>1921 Anayasas\u0131 olarak da bilinen Te\u015fkilat-\u0131 Esas\u00eeye, sava\u015f d\u00f6neminde haz\u0131rland\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in bu Anayasa\u2019da temel hak ve h\u00fcrriyetlere yer verilmemi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n<p>5 Kas\u0131m 1925 tarihinde Ankara Hukuk Mektebi a\u00e7\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>4 Ekim 1926\u2019da kabul edilen T\u00fcrk Meden\u00ee Kanunu ile toplum hayat\u0131nda bir\u00e7ok de\u011fi\u015fiklik yap\u0131lm\u0131\u015f, \u00e7al\u0131\u015fma hayat\u0131ndan e\u011fitime kadar hemen hemen her alanda kad\u0131n erkek e\u015fitli\u011fi sa\u011flanmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>T\u00fcrk Meden\u00ee Kanunu\u2019nun kabul\u00fcnden sonra, hukuk alan\u0131nda bir\u00e7ok d\u00fczenlemeler yap\u0131lm\u0131\u015f,<\/p>\n\n\n\n<p>\u0130svi\u00e7re\u2019den Bor\u00e7lar Kanunu,<\/p>\n\n\n\n<p>\u0130talya\u2019dan Ceza Kanunu,<\/p>\n\n\n\n<p>Almanya\u2019dan da Ticaret Kanunu al\u0131narak T\u00fcrk hukuk sistemi yenilenmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>27 May\u0131s 1960 Asker\u00ee Darbesi ile 1924 Anayasas\u0131 y\u00fcr\u00fcl\u00fckten kald\u0131r\u0131lm\u0131\u015f ve yeni bir anayasa haz\u0131rlanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Haz\u0131rlanan bu Anayasa, 9 Temmuz 1961 tarihinde halkoyuna sunularak kabul edilmi\u015ftir. Bu Anayasa, halkoyu ile kabul edilen ilk anayasad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>1961 Anayasas\u0131, bireysel \u00f6zg\u00fcrl\u00fcklerin \u00f6n plana \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 bir anayasa olma \u00f6zelli\u011fi ta\u015f\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>1961 Anayasas\u0131<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>1961 Anayasas\u0131\u2019nda toplumsal ve ekonomik haklar kapsaml\u0131 bir bi\u00e7imde yer alm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Bu Anayasa\u2019da; \u201cSava\u015f, seferberlik ve s\u0131k\u0131y\u00f6netim gibi ola\u011fan\u00fcst\u00fc durumlarda temel hak ve h\u00fcrriyetler gerekti\u011fi kadar durdurulabilir.\u201d ilkesi de yer alm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>12 Eyl\u00fcl 1980 tarihinde yine bir asker\u00ee darbe ile y\u00f6netime el konularak parlamento feshedilmi\u015f ve 1961 Anayasas\u0131 y\u00fcr\u00fcrl\u00fckten kald\u0131r\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>1982 Anayasas\u0131<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Darbe sonras\u0131 haz\u0131rlanan anayasa 7 Kas\u0131m 1982 tarihinde halkoyuna sunularak kabul edildikten sonra y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe girmi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n<p>1982 Anayasas\u0131, \u00f6nceki anayasalara g\u00f6re daha ayr\u0131nt\u0131l\u0131 haz\u0131rlanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>1982 Anayasas\u0131 temel hak ve h\u00fcrriyetler a\u00e7\u0131s\u0131ndan 1961 Anayasas\u0131 ile kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131 zaman, ola\u011fan\u00fcst\u00fc h\u00e2llerde temel hak ve h\u00fcrriyetlerin s\u0131n\u0131rland\u0131r\u0131lmas\u0131 konusunda y\u00fcr\u00fctmeyi g\u00fc\u00e7lendiren ilkelerin 1982 Anayasas\u0131\u2019nda \u00f6n plana \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fcl\u00fcr.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<div class=\"mh-excerpt\"><p>Bu yaz\u0131m\u0131zda g\u00fcncel m\u00fcfredata g\u00f6re haz\u0131rlad\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u00a0Se\u00e7meli T\u00fcrk K\u00fclt\u00fcr ve Medeniyet Tarihi\u00a0dersi 3. \u00fcnitesi olan\u00a0T\u00fcrklerde Hukuk\u00a0\u00fcnitesinin\u00a0\u00f6zet ders notlar\u0131n\u0131\u00a0payla\u015f\u0131yoruz.\u00a0T\u00fcrk K\u00fclt\u00fcr ve Medeniyet Tarihi kitab\u0131 \u00f6zet pdf\u00a0ders notlar\u0131 <a class=\"mh-excerpt-more\" href=\"https:\/\/tarihkursu.com\/index.php\/2024\/11\/12\/turk-kultur-ve-medeniyet-tarihi-iii-unite-turklerde-hukuk\/\" title=\"T\u00fcrk K\u00fclt\u00fcr ve Medeniyet Tarihi III. \u00dcnite: T\u00fcrklerde Hukuk\">[&#8230;]<\/a><\/p>\n<\/div>","protected":false},"author":2,"featured_media":1382,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_regular_price":[],"currency_symbol":[],"footnotes":""},"categories":[101],"tags":[6,98],"class_list":["post-1849","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-turk-kultur-ve-medeniyet-tarihi-ders-notlari","tag-tarih-ders-notlari","tag-turk-kultur-ve-medeniyet-tarihi"],"post_slider_layout_featured_media_urls":{"thumbnail":["https:\/\/tarihkursu.com\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/turk-kultur-ve-medeniyet-tarihi-150x150.png",150,150,true],"post_slider_layout_landscape_large":["https:\/\/tarihkursu.com\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/turk-kultur-ve-medeniyet-tarihi-1200x720.png",1200,720,true],"post_slider_layout_portrait_large":["https:\/\/tarihkursu.com\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/turk-kultur-ve-medeniyet-tarihi-1200x720.png",1200,720,true],"post_slider_layout_square_large":["https:\/\/tarihkursu.com\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/turk-kultur-ve-medeniyet-tarihi-1200x720.png",1200,720,true],"post_slider_layout_landscape":["https:\/\/tarihkursu.com\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/turk-kultur-ve-medeniyet-tarihi-600x400.png",600,400,true],"post_slider_layout_portrait":["https:\/\/tarihkursu.com\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/turk-kultur-ve-medeniyet-tarihi-600x720.png",600,720,true],"post_slider_layout_square":["https:\/\/tarihkursu.com\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/turk-kultur-ve-medeniyet-tarihi-600x600.png",600,600,true],"full":["https:\/\/tarihkursu.com\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/turk-kultur-ve-medeniyet-tarihi.png",1280,720,false]},"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v27.4 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>T\u00fcrk K\u00fclt\u00fcr ve Medeniyet Tarihi III. \u00dcnite: T\u00fcrklerde Hukuk - tarihkursu.com<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"Se\u00e7meli T\u00fcrk K\u00fclt\u00fcr ve Medeniyet Tarihi\u00a0dersi 3. \u00fcnitesi olan\u00a0T\u00fcrklerde Hukuk\u00a0\u00fcnitesinin\u00a0\u00f6zet ders notlar\u0131n\u0131\u00a0payla\u015f\u0131yoruz.\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/tarihkursu.com\/index.php\/2024\/11\/12\/turk-kultur-ve-medeniyet-tarihi-iii-unite-turklerde-hukuk\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"tr_TR\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"T\u00fcrk K\u00fclt\u00fcr ve Medeniyet Tarihi III. \u00dcnite: T\u00fcrklerde Hukuk - tarihkursu.com\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Se\u00e7meli T\u00fcrk K\u00fclt\u00fcr ve Medeniyet Tarihi\u00a0dersi 3. \u00fcnitesi olan\u00a0T\u00fcrklerde Hukuk\u00a0\u00fcnitesinin\u00a0\u00f6zet ders notlar\u0131n\u0131\u00a0payla\u015f\u0131yoruz.\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/tarihkursu.com\/index.php\/2024\/11\/12\/turk-kultur-ve-medeniyet-tarihi-iii-unite-turklerde-hukuk\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"tarihkursu.com\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2024-11-12T19:31:36+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2024-11-12T19:31:38+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/tarihkursu.com\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/turk-kultur-ve-medeniyet-tarihi.png\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1280\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"720\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/png\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"tarihkursu\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Yazan:\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"tarihkursu\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Tahmini okuma s\u00fcresi\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"12 dakika\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/tarihkursu.com\\\/index.php\\\/2024\\\/11\\\/12\\\/turk-kultur-ve-medeniyet-tarihi-iii-unite-turklerde-hukuk\\\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/tarihkursu.com\\\/index.php\\\/2024\\\/11\\\/12\\\/turk-kultur-ve-medeniyet-tarihi-iii-unite-turklerde-hukuk\\\/\"},\"author\":{\"name\":\"tarihkursu\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/tarihkursu.com\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/d0f9105e31352dbe9f08d098ffb8c878\"},\"headline\":\"T\u00fcrk K\u00fclt\u00fcr ve Medeniyet Tarihi III. \u00dcnite: T\u00fcrklerde Hukuk\",\"datePublished\":\"2024-11-12T19:31:36+00:00\",\"dateModified\":\"2024-11-12T19:31:38+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/tarihkursu.com\\\/index.php\\\/2024\\\/11\\\/12\\\/turk-kultur-ve-medeniyet-tarihi-iii-unite-turklerde-hukuk\\\/\"},\"wordCount\":2729,\"commentCount\":0,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/tarihkursu.com\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/4d7bdc3b79e9f5198455474c0f203f3c\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/tarihkursu.com\\\/index.php\\\/2024\\\/11\\\/12\\\/turk-kultur-ve-medeniyet-tarihi-iii-unite-turklerde-hukuk\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/tarihkursu.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2024\\\/10\\\/turk-kultur-ve-medeniyet-tarihi.png\",\"keywords\":[\"tarih ders notlar\u0131\",\"T\u00fcrk K\u00fclt\u00fcr ve Medeniyet Tarihi\"],\"articleSection\":[\"T\u00fcrk K\u00fclt\u00fcr ve Medeniyet Tarihi DERS NOTLARI\"],\"inLanguage\":\"tr\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/tarihkursu.com\\\/index.php\\\/2024\\\/11\\\/12\\\/turk-kultur-ve-medeniyet-tarihi-iii-unite-turklerde-hukuk\\\/#respond\"]}]},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/tarihkursu.com\\\/index.php\\\/2024\\\/11\\\/12\\\/turk-kultur-ve-medeniyet-tarihi-iii-unite-turklerde-hukuk\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/tarihkursu.com\\\/index.php\\\/2024\\\/11\\\/12\\\/turk-kultur-ve-medeniyet-tarihi-iii-unite-turklerde-hukuk\\\/\",\"name\":\"T\u00fcrk K\u00fclt\u00fcr ve Medeniyet Tarihi III. \u00dcnite: T\u00fcrklerde Hukuk - tarihkursu.com\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/tarihkursu.com\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/tarihkursu.com\\\/index.php\\\/2024\\\/11\\\/12\\\/turk-kultur-ve-medeniyet-tarihi-iii-unite-turklerde-hukuk\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/tarihkursu.com\\\/index.php\\\/2024\\\/11\\\/12\\\/turk-kultur-ve-medeniyet-tarihi-iii-unite-turklerde-hukuk\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/tarihkursu.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2024\\\/10\\\/turk-kultur-ve-medeniyet-tarihi.png\",\"datePublished\":\"2024-11-12T19:31:36+00:00\",\"dateModified\":\"2024-11-12T19:31:38+00:00\",\"description\":\"Se\u00e7meli T\u00fcrk K\u00fclt\u00fcr ve Medeniyet Tarihi\u00a0dersi 3. \u00fcnitesi olan\u00a0T\u00fcrklerde Hukuk\u00a0\u00fcnitesinin\u00a0\u00f6zet ders notlar\u0131n\u0131\u00a0payla\u015f\u0131yoruz.\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/tarihkursu.com\\\/index.php\\\/2024\\\/11\\\/12\\\/turk-kultur-ve-medeniyet-tarihi-iii-unite-turklerde-hukuk\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"tr\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/tarihkursu.com\\\/index.php\\\/2024\\\/11\\\/12\\\/turk-kultur-ve-medeniyet-tarihi-iii-unite-turklerde-hukuk\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"tr\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/tarihkursu.com\\\/index.php\\\/2024\\\/11\\\/12\\\/turk-kultur-ve-medeniyet-tarihi-iii-unite-turklerde-hukuk\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/tarihkursu.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2024\\\/10\\\/turk-kultur-ve-medeniyet-tarihi.png\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/tarihkursu.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2024\\\/10\\\/turk-kultur-ve-medeniyet-tarihi.png\",\"width\":1280,\"height\":720,\"caption\":\"T\u00fcrk k\u00fclt\u00fcr ve medeniyet tarihi\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/tarihkursu.com\\\/index.php\\\/2024\\\/11\\\/12\\\/turk-kultur-ve-medeniyet-tarihi-iii-unite-turklerde-hukuk\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Anasayfa\",\"item\":\"https:\\\/\\\/tarihkursu.com\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"T\u00fcrk K\u00fclt\u00fcr ve Medeniyet Tarihi III. \u00dcnite: T\u00fcrklerde Hukuk\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/tarihkursu.com\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/tarihkursu.com\\\/\",\"name\":\"Tarih Kursu\",\"description\":\"\u0130\u015fimiz G\u00fcc\u00fcm\u00fcz Tarih\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/tarihkursu.com\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/4d7bdc3b79e9f5198455474c0f203f3c\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/tarihkursu.com\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"tr\"},{\"@type\":[\"Person\",\"Organization\"],\"@id\":\"https:\\\/\\\/tarihkursu.com\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/4d7bdc3b79e9f5198455474c0f203f3c\",\"name\":\"admin\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"tr\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/tarihkursu.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2024\\\/10\\\/TARIHKURSU-Kopyasi.png\",\"url\":\"https:\\\/\\\/tarihkursu.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2024\\\/10\\\/TARIHKURSU-Kopyasi.png\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/tarihkursu.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2024\\\/10\\\/TARIHKURSU-Kopyasi.png\",\"width\":1080,\"height\":1080,\"caption\":\"admin\"},\"logo\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/tarihkursu.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2024\\\/10\\\/TARIHKURSU-Kopyasi.png\"},\"sameAs\":[\"https:\\\/\\\/tarihkursu.com\"]},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/tarihkursu.com\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/d0f9105e31352dbe9f08d098ffb8c878\",\"name\":\"tarihkursu\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"tr\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/1354763acbc865faa7650c3e1e4431f187276d71f132349411302a546cdeae54?s=96&d=mm&r=g\",\"url\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/1354763acbc865faa7650c3e1e4431f187276d71f132349411302a546cdeae54?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/1354763acbc865faa7650c3e1e4431f187276d71f132349411302a546cdeae54?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"tarihkursu\"},\"url\":\"https:\\\/\\\/tarihkursu.com\\\/index.php\\\/author\\\/tarihkursu\\\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"T\u00fcrk K\u00fclt\u00fcr ve Medeniyet Tarihi III. \u00dcnite: T\u00fcrklerde Hukuk - tarihkursu.com","description":"Se\u00e7meli T\u00fcrk K\u00fclt\u00fcr ve Medeniyet Tarihi\u00a0dersi 3. \u00fcnitesi olan\u00a0T\u00fcrklerde Hukuk\u00a0\u00fcnitesinin\u00a0\u00f6zet ders notlar\u0131n\u0131\u00a0payla\u015f\u0131yoruz.","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/tarihkursu.com\/index.php\/2024\/11\/12\/turk-kultur-ve-medeniyet-tarihi-iii-unite-turklerde-hukuk\/","og_locale":"tr_TR","og_type":"article","og_title":"T\u00fcrk K\u00fclt\u00fcr ve Medeniyet Tarihi III. \u00dcnite: T\u00fcrklerde Hukuk - tarihkursu.com","og_description":"Se\u00e7meli T\u00fcrk K\u00fclt\u00fcr ve Medeniyet Tarihi\u00a0dersi 3. \u00fcnitesi olan\u00a0T\u00fcrklerde Hukuk\u00a0\u00fcnitesinin\u00a0\u00f6zet ders notlar\u0131n\u0131\u00a0payla\u015f\u0131yoruz.","og_url":"https:\/\/tarihkursu.com\/index.php\/2024\/11\/12\/turk-kultur-ve-medeniyet-tarihi-iii-unite-turklerde-hukuk\/","og_site_name":"tarihkursu.com","article_published_time":"2024-11-12T19:31:36+00:00","article_modified_time":"2024-11-12T19:31:38+00:00","og_image":[{"width":1280,"height":720,"url":"https:\/\/tarihkursu.com\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/turk-kultur-ve-medeniyet-tarihi.png","type":"image\/png"}],"author":"tarihkursu","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Yazan:":"tarihkursu","Tahmini okuma s\u00fcresi":"12 dakika"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/tarihkursu.com\/index.php\/2024\/11\/12\/turk-kultur-ve-medeniyet-tarihi-iii-unite-turklerde-hukuk\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/tarihkursu.com\/index.php\/2024\/11\/12\/turk-kultur-ve-medeniyet-tarihi-iii-unite-turklerde-hukuk\/"},"author":{"name":"tarihkursu","@id":"https:\/\/tarihkursu.com\/#\/schema\/person\/d0f9105e31352dbe9f08d098ffb8c878"},"headline":"T\u00fcrk K\u00fclt\u00fcr ve Medeniyet Tarihi III. \u00dcnite: T\u00fcrklerde Hukuk","datePublished":"2024-11-12T19:31:36+00:00","dateModified":"2024-11-12T19:31:38+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/tarihkursu.com\/index.php\/2024\/11\/12\/turk-kultur-ve-medeniyet-tarihi-iii-unite-turklerde-hukuk\/"},"wordCount":2729,"commentCount":0,"publisher":{"@id":"https:\/\/tarihkursu.com\/#\/schema\/person\/4d7bdc3b79e9f5198455474c0f203f3c"},"image":{"@id":"https:\/\/tarihkursu.com\/index.php\/2024\/11\/12\/turk-kultur-ve-medeniyet-tarihi-iii-unite-turklerde-hukuk\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/tarihkursu.com\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/turk-kultur-ve-medeniyet-tarihi.png","keywords":["tarih ders notlar\u0131","T\u00fcrk K\u00fclt\u00fcr ve Medeniyet Tarihi"],"articleSection":["T\u00fcrk K\u00fclt\u00fcr ve Medeniyet Tarihi DERS NOTLARI"],"inLanguage":"tr","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["https:\/\/tarihkursu.com\/index.php\/2024\/11\/12\/turk-kultur-ve-medeniyet-tarihi-iii-unite-turklerde-hukuk\/#respond"]}]},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/tarihkursu.com\/index.php\/2024\/11\/12\/turk-kultur-ve-medeniyet-tarihi-iii-unite-turklerde-hukuk\/","url":"https:\/\/tarihkursu.com\/index.php\/2024\/11\/12\/turk-kultur-ve-medeniyet-tarihi-iii-unite-turklerde-hukuk\/","name":"T\u00fcrk K\u00fclt\u00fcr ve Medeniyet Tarihi III. \u00dcnite: T\u00fcrklerde Hukuk - tarihkursu.com","isPartOf":{"@id":"https:\/\/tarihkursu.com\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/tarihkursu.com\/index.php\/2024\/11\/12\/turk-kultur-ve-medeniyet-tarihi-iii-unite-turklerde-hukuk\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/tarihkursu.com\/index.php\/2024\/11\/12\/turk-kultur-ve-medeniyet-tarihi-iii-unite-turklerde-hukuk\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/tarihkursu.com\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/turk-kultur-ve-medeniyet-tarihi.png","datePublished":"2024-11-12T19:31:36+00:00","dateModified":"2024-11-12T19:31:38+00:00","description":"Se\u00e7meli T\u00fcrk K\u00fclt\u00fcr ve Medeniyet Tarihi\u00a0dersi 3. \u00fcnitesi olan\u00a0T\u00fcrklerde Hukuk\u00a0\u00fcnitesinin\u00a0\u00f6zet ders notlar\u0131n\u0131\u00a0payla\u015f\u0131yoruz.","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/tarihkursu.com\/index.php\/2024\/11\/12\/turk-kultur-ve-medeniyet-tarihi-iii-unite-turklerde-hukuk\/#breadcrumb"},"inLanguage":"tr","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/tarihkursu.com\/index.php\/2024\/11\/12\/turk-kultur-ve-medeniyet-tarihi-iii-unite-turklerde-hukuk\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"tr","@id":"https:\/\/tarihkursu.com\/index.php\/2024\/11\/12\/turk-kultur-ve-medeniyet-tarihi-iii-unite-turklerde-hukuk\/#primaryimage","url":"https:\/\/tarihkursu.com\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/turk-kultur-ve-medeniyet-tarihi.png","contentUrl":"https:\/\/tarihkursu.com\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/turk-kultur-ve-medeniyet-tarihi.png","width":1280,"height":720,"caption":"T\u00fcrk k\u00fclt\u00fcr ve medeniyet tarihi"},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/tarihkursu.com\/index.php\/2024\/11\/12\/turk-kultur-ve-medeniyet-tarihi-iii-unite-turklerde-hukuk\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Anasayfa","item":"https:\/\/tarihkursu.com\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"T\u00fcrk K\u00fclt\u00fcr ve Medeniyet Tarihi III. \u00dcnite: T\u00fcrklerde Hukuk"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/tarihkursu.com\/#website","url":"https:\/\/tarihkursu.com\/","name":"Tarih Kursu","description":"\u0130\u015fimiz G\u00fcc\u00fcm\u00fcz Tarih","publisher":{"@id":"https:\/\/tarihkursu.com\/#\/schema\/person\/4d7bdc3b79e9f5198455474c0f203f3c"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/tarihkursu.com\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"tr"},{"@type":["Person","Organization"],"@id":"https:\/\/tarihkursu.com\/#\/schema\/person\/4d7bdc3b79e9f5198455474c0f203f3c","name":"admin","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"tr","@id":"https:\/\/tarihkursu.com\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/TARIHKURSU-Kopyasi.png","url":"https:\/\/tarihkursu.com\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/TARIHKURSU-Kopyasi.png","contentUrl":"https:\/\/tarihkursu.com\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/TARIHKURSU-Kopyasi.png","width":1080,"height":1080,"caption":"admin"},"logo":{"@id":"https:\/\/tarihkursu.com\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/TARIHKURSU-Kopyasi.png"},"sameAs":["https:\/\/tarihkursu.com"]},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/tarihkursu.com\/#\/schema\/person\/d0f9105e31352dbe9f08d098ffb8c878","name":"tarihkursu","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"tr","@id":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/1354763acbc865faa7650c3e1e4431f187276d71f132349411302a546cdeae54?s=96&d=mm&r=g","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/1354763acbc865faa7650c3e1e4431f187276d71f132349411302a546cdeae54?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/1354763acbc865faa7650c3e1e4431f187276d71f132349411302a546cdeae54?s=96&d=mm&r=g","caption":"tarihkursu"},"url":"https:\/\/tarihkursu.com\/index.php\/author\/tarihkursu\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/tarihkursu.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1849","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/tarihkursu.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/tarihkursu.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tarihkursu.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tarihkursu.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1849"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/tarihkursu.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1849\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1850,"href":"https:\/\/tarihkursu.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1849\/revisions\/1850"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tarihkursu.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1382"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/tarihkursu.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1849"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/tarihkursu.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1849"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/tarihkursu.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1849"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}