{"id":2907,"date":"2025-10-01T22:20:15","date_gmt":"2025-10-01T19:20:15","guid":{"rendered":"https:\/\/tarihkursu.com\/?p=2907"},"modified":"2025-10-01T22:20:16","modified_gmt":"2025-10-01T19:20:16","slug":"cagdas-turk-ve-dunya-tarihi-1-unite-iki-kuresel-savas-arasinda-dunya","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/tarihkursu.com\/index.php\/2025\/10\/01\/cagdas-turk-ve-dunya-tarihi-1-unite-iki-kuresel-savas-arasinda-dunya\/","title":{"rendered":"\u00c7a\u011fda\u015f T\u00fcrk ve D\u00fcnya Tarihi 1. \u00dcnite: \u0130ki K\u00fcresel Sava\u015f Aras\u0131nda D\u00fcnya"},"content":{"rendered":"\n<p><strong>\u00c7a\u011fda\u015f T\u00fcrk ve D\u00fcnya Tarihi Dersi\u00a0<\/strong>liselerde se\u00e7meli olarak okutulan bir derstir. Bu sayfada payla\u015ft\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u00a0<strong>\u00c7a\u011fda\u015f T\u00fcrk ve D\u00fcnya Tarihi ders notlar\u0131 sayesinde<\/strong>\u00a0s\u0131navda kar\u015f\u0131la\u015fabilece\u011finiz t\u00fcm konulara hakim olacaks\u0131n\u0131z. Bu \u00f6zet ders notlar\u0131\u00a0<strong>Milli E\u011fitim Bakanl\u0131\u011f\u0131 m\u00fcfredat\u0131na<\/strong>\u00a0uygun olarak haz\u0131rland\u0131. Bu ders notlar\u0131 sayesinde\u00a0<strong>Se\u00e7meli \u00c7a\u011fda\u015f T\u00fcrk ve D\u00fcnya Tarihi Dersi yaz\u0131l\u0131s\u0131<\/strong>ndan 100 alacaks\u0131n\u0131z.\u00a0<strong>\u00c7a\u011fda\u015f T\u00fcrk ve D\u00fcnya Tarihi\u00a01. \u00dcnite: \u0130ki K\u00fcresel Sava\u015f Aras\u0131nda D\u00fcnya Ders Notu<\/strong>\u00a0<strong>MEB ders kitaplar\u0131<\/strong>\u00a0ile uyumludur.<\/p>\n\n\n\n<p>S\u0131n\u0131f:&nbsp;<strong>Se\u00e7meli tarih<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Ders:\u00a0<strong>\u00c7a\u011fda\u015f T\u00fcrk ve D\u00fcnya Tarihi<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>\u00dcnite:\u00a0<strong>1. \u00fcnite: \u0130ki K\u00fcresel Sava\u015f Aras\u0131nda D\u00fcnya<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>\u0130lgili yaz\u0131l\u0131:<strong>\u00a0<\/strong>\u00a0<strong>\u00c7a\u011fda\u015f T\u00fcrk ve D\u00fcnya Tarihi 1. d\u00f6nem 1. yaz\u0131l\u0131<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">1. \u00dcnite: \u0130ki K\u00fcresel Sava\u015f Aras\u0131nda D\u00fcnya<\/h2>\n\n\n\n<p>\u2022 Bu \u00fcnitede, <strong>I. D\u00fcnya Sava\u015f\u0131<\/strong>&#8216;n\u0131n sonu\u00e7lar\u0131ndan ba\u015flayarak <strong>II. D\u00fcnya Sava\u015f\u0131<\/strong>&#8216;na yol a\u00e7an geli\u015fmeleri inceleyece\u011fiz.<\/p>\n\n\n\n<p>\u2022 D\u00fcnyan\u0131n siyasi, ekonomik ve sosyal olarak nas\u0131l de\u011fi\u015fti\u011fini g\u00f6rece\u011fiz.<\/p>\n\n\n\n<p>\u2022 Yeni ideolojilerin ortaya \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131n\u0131 ve k\u00fcresel g\u00fc\u00e7 dengelerinin nas\u0131l yeniden \u015fekillendi\u011fini anlayaca\u011f\u0131z.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>\u00dcnite Konular\u0131<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>\u2022 <strong>I. D\u00fcnya Sava\u015f\u0131<\/strong>&#8216;n\u0131n Siyasi ve Ekonomik Sonu\u00e7lar\u0131<\/p>\n\n\n\n<p>\u2022 <strong>SSCB<\/strong>&#8216;nin Kurulmas\u0131n\u0131n Orta Asya T\u00fcrk Toplumlar\u0131nda Meydana Getirdi\u011fi De\u011fi\u015fim<\/p>\n\n\n\n<p>\u2022 Sava\u015f Sonras\u0131 De\u011fi\u015fen Orta Do\u011fu ve Afrika Siyaseti<\/p>\n\n\n\n<p>\u2022 K\u00fcresel Siyaset ve Mutlak G\u00fc\u00e7 Aray\u0131\u015f\u0131: Hakimiyet Teorileri<\/p>\n\n\n\n<p>\u2022 Uzak Do\u011fu&#8217;da Yeni G\u00fc\u00e7: <strong>Japonya<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>\u2022 \u0130ki Sava\u015f Aras\u0131 D\u00f6nemde Siyasi ve Ekonomik Geli\u015fmeler \u2022 \u0130ki Sava\u015f Aras\u0131 D\u00f6nemde Sosyok\u00fclt\u00fcrel ve Bilimsel Geli\u015fmeler<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Versailles Antla\u015fmas\u0131 \u00dczerine Bir Yorum<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>\u2022 <strong>Mare\u015fal Ferdinand Foch<\/strong> (Frans\u0131z komutan), <strong>I. D\u00fcnya Sava\u015f\u0131<\/strong>&#8216;n\u0131 bitiren antla\u015fmalar i\u00e7in \u015f\u00f6yle demi\u015ftir:<\/p>\n\n\n\n<p>\u2022 &#8220;Bu antla\u015fma bir bar\u0131\u015f antla\u015fmas\u0131 de\u011fil, yirmi y\u0131l s\u00fcrecek bir ate\u015fkes antla\u015fmas\u0131d\u0131r.&#8221;<\/p>\n\n\n\n<p>\u2022 Foch, <strong>Versailles Antla\u015fmas\u0131<\/strong>&#8216;n\u0131n \u015fartlar\u0131n\u0131n \u00e7ok a\u011f\u0131r oldu\u011funu ve <strong>Almanya<\/strong>&#8216;y\u0131 yeni bir sava\u015fa s\u00fcr\u00fckleyece\u011fini \u00f6ng\u00f6rm\u00fc\u015ft\u00fcr.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>I. D\u00fcnya Sava\u015f\u0131n\u0131n Arka Plan\u0131ndaki Rekabet<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>\u2022 <strong>XIX. y\u00fczy\u0131lda<\/strong> (1800&#8217;ler) Avrupa devletleri aras\u0131ndaki stratejik ve emperyalist (s\u00f6m\u00fcrgeci) rekabet, <strong>I. D\u00fcnya Sava\u015f\u0131<\/strong>&#8216;n\u0131n ana nedeni oldu.<\/p>\n\n\n\n<p>\u2022 <strong>Sanayi Devrimi<\/strong> ve <strong>Frans\u0131z \u0130htilali<\/strong>, bu d\u00f6nemdeki siyasi ve ekonomik geli\u015fmeleri derinden etkiledi.<\/p>\n\n\n\n<p>\u2022 <strong>Frans\u0131z \u0130htilali<\/strong> ve <strong>Koalisyon Sava\u015flar\u0131<\/strong> sonras\u0131 bozulan denge, <strong>1815 Viyana Kongresi<\/strong> ve <strong>1856 Paris Antla\u015fmas\u0131<\/strong> ile d\u00fczeltilmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131ld\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>\u2022 Sanayile\u015fen devletlerin ham madde ve pazar aray\u0131\u015f\u0131, b\u00fcy\u00fck bir rekabet ba\u015flatt\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>\u2022 Bu rekabet, s\u00f6m\u00fcrgecilik yar\u0131\u015f\u0131n\u0131 h\u0131zland\u0131rd\u0131 ve devletler aras\u0131 gerginli\u011fi art\u0131rd\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Sanayile\u015fme ve Ham Madde \u0130htiyac\u0131<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>\u2022 <strong>Sanayi Devrimi<\/strong>, <strong>\u0130ngiltere<\/strong>&#8216;de ba\u015flad\u0131ktan sonra <strong>Bel\u00e7ika<\/strong>, <strong>Fransa<\/strong> ve <strong>ABD<\/strong>&#8216;ye yay\u0131ld\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>\u2022 Zamanla bu \u00fclkelere <strong>Almanya<\/strong>, <strong>\u0130talya<\/strong>, <strong>Avusturya-Macaristan<\/strong> ve \u0130skandinav \u00fclkeleri de kat\u0131ld\u0131. \u2022 Avrupa devletleri aras\u0131ndaki rekabetin temelinde, sanayileri i\u00e7in gerekli enerji ve ham madde kaynaklar\u0131na ula\u015fma hedefi vard\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>\u2022 Ayr\u0131ca bu devletler, \u00fcrettikleri \u00fcr\u00fcnler i\u00e7in s\u00fcrekli yeni pazarlar ar\u0131yordu.<\/p>\n\n\n\n<p>\u2022 Sanayinin geli\u015fmesiyle k\u00f6m\u00fcr ihtiyac\u0131 artt\u0131 ve devletler zengin k\u00f6m\u00fcr yataklar\u0131 i\u00e7in m\u00fccadele etmeye ba\u015flad\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Petrol\u00fcn Artan \u00d6nemi<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>\u2022 <strong>XIX. y\u00fczy\u0131l\u0131n<\/strong> sonlar\u0131na do\u011fru petrol\u00fcn sanayide yak\u0131t olarak kullan\u0131lmas\u0131, devletler aras\u0131 m\u00fccadeleyi yeni bir boyuta ta\u015f\u0131d\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>\u2022 Petrol \u015firketleri, h\u00fck\u00fcmetlerinden ald\u0131klar\u0131 destekle uluslararas\u0131 pazarlarda etkin bir g\u00fc\u00e7 haline geldi.<\/p>\n\n\n\n<p>\u2022 <strong>XX. y\u00fczy\u0131l<\/strong> ba\u015flar\u0131ndan itibaren petrol \u00fcretimi h\u0131zla artt\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>\u2022 <strong>\u0130ran<\/strong>, <strong>Musul-Kerk\u00fck<\/strong> ve <strong>Hindi\u00e7ini<\/strong> gibi petrol zengini b\u00f6lgeler, s\u00f6m\u00fcrgeci devletlerin rekabet alan\u0131 oldu.<\/p>\n\n\n\n<p>\u2022 <strong>I. D\u00fcnya Sava\u015f\u0131<\/strong>&#8216;nda sava\u015f gemileri ve u\u00e7aklar gibi motorlu ara\u00e7lar petrole olan ihtiyac\u0131 art\u0131rd\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>\u2022 Petrole ve petrol yollar\u0131na hakim olma m\u00fccadelesi, emperyalist rekabeti yeniden \u015fekillendirdi.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>S\u00f6m\u00fcrgecilik ve Ula\u015f\u0131m A\u011f\u0131<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>\u2022 S\u00f6m\u00fcrgeci devletler, ham maddeleri ta\u015f\u0131mak ve \u00fcr\u00fcnleri pazarlara ula\u015ft\u0131rmak i\u00e7in haberle\u015fme ve ula\u015f\u0131ma b\u00fcy\u00fck \u00f6nem verdi.<\/p>\n\n\n\n<p>\u2022 Bu ama\u00e7la yeni demir yollar\u0131 in\u015fa edildi ve deniz yolu ula\u015f\u0131m\u0131 geli\u015ftirildi.<\/p>\n\n\n\n<p>\u2022 <strong>Hindistan<\/strong>, <strong>Uzak Do\u011fu<\/strong> ve <strong>Afrika<\/strong>&#8216;daki s\u00f6m\u00fcrgelerden elde edilen kaynaklar, demir yollar\u0131yla limanlara ta\u015f\u0131nd\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>\u2022 S\u00f6m\u00fcrgeci devletler, s\u00f6m\u00fcrgelerine giden stratejik kara, deniz ve su yollar\u0131n\u0131n g\u00fcvenli\u011fini sa\u011flamaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131lar.<\/p>\n\n\n\n<p>\u2022 Artan d\u00fcnya ticareti, posta te\u015fkilatlar\u0131, telgraf ve telefon hatlar\u0131n\u0131n yayg\u0131nla\u015fmas\u0131n\u0131 sa\u011flad\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Afrika ve Uzak Do\u011fudaki S\u00f6m\u00fcrgecilik<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>\u2022 <strong>XIX. y\u00fczy\u0131l\u0131n<\/strong> sonlar\u0131na kadar Afrika k\u0131tas\u0131n\u0131n b\u00fcy\u00fck b\u00f6l\u00fcm\u00fc s\u00f6m\u00fcrge haline getirildi.<\/p>\n\n\n\n<p>\u2022 <strong>\u0130ngiltere<\/strong> zengin kaynaklara sahip \u00fclkeleri ele ge\u00e7irirken, <strong>Fransa<\/strong>, <strong>Almanya<\/strong>, <strong>Bel\u00e7ika<\/strong>, <strong>Portekiz<\/strong> ve <strong>\u0130talya<\/strong> da hakimiyet alanlar\u0131n\u0131 geni\u015fletti.<\/p>\n\n\n\n<p>\u2022 Uzak Do\u011fu&#8217;daki s\u00f6m\u00fcrgecilik faaliyetleri ise genellikle G\u00fcneydo\u011fu Asya ve <strong>\u00c7in<\/strong>&#8216;de s\u00fcrd\u00fcr\u00fcld\u00fc.<\/p>\n\n\n\n<p>\u2022 <strong>\u0130ngiltere<\/strong> ve <strong>Fransa<\/strong>, G\u00fcneydo\u011fu Asya&#8217;da b\u00fcy\u00fck bir rekabete girdi ve bu m\u00fccadelenin merkezinde <strong>Hindistan<\/strong> vard\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>\u2022 <strong>\u0130ngiltere<\/strong>, &#8220;G\u00fcne\u015f Batmayan \u0130mparatorluk&#8221; olarak an\u0131ld\u0131 ve Avustralya&#8217;dan Kanada&#8217;ya, Hindistan&#8217;dan G\u00fcney Afrika&#8217;ya kadar geni\u015f s\u00f6m\u00fcrgelere sahip oldu.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Avrupada De\u011fi\u015fen Dengeler<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>\u2022 <strong>\u0130talya<\/strong>&#8216;n\u0131n (<strong>1870<\/strong>) ve <strong>Almanya<\/strong>&#8216;n\u0131n (<strong>1871<\/strong>) siyasi birliklerini tamamlamas\u0131, Avrupa&#8217;daki g\u00fc\u00e7 dengelerini bozdu.<\/p>\n\n\n\n<p>\u2022 <strong>Almanya<\/strong>&#8216;n\u0131n <strong>1870 Sedan Sava\u015f\u0131<\/strong>&#8216;nda zengin k\u00f6m\u00fcr b\u00f6lgesi olan <strong>Alsace-Lorraine<\/strong>&#8216;i (Alsas Loren) Frans\u0131zlardan almas\u0131, gerginli\u011fi art\u0131rd\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>\u2022 <strong>1888<\/strong>&#8216;de <strong>II. Wilhelm<\/strong>&#8216;in imparator olmas\u0131yla <strong>Almanya<\/strong>, d\u00fcnyaya yay\u0131lmay\u0131 ama\u00e7layan bir strateji benimsedi.<\/p>\n\n\n\n<p>\u2022 Sanayisine ham madde ve pazar bulmak i\u00e7in s\u00f6m\u00fcrge aray\u0131\u015f\u0131na giren <strong>Almanya<\/strong>, bu ama\u00e7la <strong>Osmanl\u0131 Devleti<\/strong>&#8216;yle yak\u0131nla\u015ft\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>\u2022 <strong>Almanya<\/strong>&#8216;n\u0131n bu h\u0131zl\u0131 y\u00fckseli\u015fi, <strong>\u0130ngiltere<\/strong>&#8216;nin g\u00fcvenli\u011fini ve deniza\u015f\u0131r\u0131 \u00e7\u0131karlar\u0131n\u0131 tehdit etmeye ba\u015flad\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Amerika Birle\u015fik Devletlerinin Y\u00fckseli\u015fi<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>\u2022 <strong>ABD<\/strong>, <strong>Monroe Doktrini<\/strong> ile Avrupa&#8217;n\u0131n i\u00e7 i\u015flerine kar\u0131\u015fmad\u0131 ve Avrupal\u0131lar\u0131n Amerika k\u0131tas\u0131nda s\u00f6m\u00fcrgecilik yapmas\u0131na izin vermedi.<\/p>\n\n\n\n<p>\u2022 &#8220;Yaln\u0131zl\u0131k politikas\u0131&#8221; ad\u0131 verilen bu tutumla <strong>ABD<\/strong>, Latin Amerika \u00fclkelerinin \u0130spanyol s\u00f6m\u00fcrgecili\u011finden kurtulmas\u0131nda rol oynad\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>\u2022 Zamanla bu \u00fclkeleri kendi siyasi ve ekonomik n\u00fcfuzu alt\u0131na alarak d\u00fcnyan\u0131n en b\u00fcy\u00fck sanayi g\u00fc\u00e7lerinden biri oldu.<\/p>\n\n\n\n<p>\u2022 Kendi k\u0131tas\u0131 d\u0131\u015f\u0131ndaki sorunlara mesafeli dursa da d\u00fcnyan\u0131n her yerinde ticari faaliyetlerde bulunarak ekonomik \u00e7\u0131karlar\u0131n\u0131 g\u00f6zetti.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Di\u011fer K\u00fcresel G\u00fc\u00e7ler ve Rekabet<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>\u2022 <strong>Fransa<\/strong>, <strong>Koalisyon Sava\u015flar\u0131<\/strong>&#8216;nda kaybetti\u011fi s\u00f6m\u00fcrgeleri geri almak i\u00e7in <strong>Hindi\u00e7ini<\/strong> ve <strong>Afrika<\/strong>&#8216;da yeni b\u00f6lgeler ele ge\u00e7irdi.<\/p>\n\n\n\n<p>\u2022 <strong>\u0130ngiltere<\/strong> ve <strong>Fransa<\/strong> aras\u0131nda <strong>S\u00fcvey\u015f Kanal\u0131<\/strong> nedeniyle b\u00fcy\u00fck bir gerginlik ya\u015fand\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>\u2022 <strong>1869<\/strong>&#8216;da a\u00e7\u0131lan kanal\u0131n i\u015fletmesi Frans\u0131z \u015firketine verilmi\u015fti, ancak <strong>\u0130ngiltere<\/strong> <strong>1882<\/strong>&#8216;de <strong>M\u0131s\u0131r<\/strong>&#8216;\u0131 i\u015fgal ederek kanal\u0131 kontrol\u00fc alt\u0131na almak istedi.<\/p>\n\n\n\n<p>\u2022 <strong>Rus \u00c7arl\u0131\u011f\u0131<\/strong>, Akdeniz&#8217;e ve okyanuslara ula\u015fmak i\u00e7in <strong>\u0130stanbul<\/strong> ve <strong>\u00c7anakkale Bo\u011fazlar\u0131<\/strong>, <strong>Balkanlar<\/strong> ve <strong>Uzak Do\u011fu<\/strong> gibi b\u00f6lgelerde geni\u015flemeye \u00e7al\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>\u2022 <strong>\u0130talya<\/strong>, siyasi birli\u011fini tamamlad\u0131ktan sonra <strong>Osmanl\u0131<\/strong> topra\u011f\u0131 olan <strong>Trablusgarp<\/strong>&#8216;\u0131 <strong>1911<\/strong>&#8216;de i\u015fgal etti.<\/p>\n\n\n\n<p>\u2022 <strong>Japonya<\/strong>, sanayile\u015ftikten sonra emperyalist bir politika izleyerek <strong>Uzak Do\u011fu<\/strong>&#8216;da Avrupa devletleri ve <strong>ABD<\/strong> ile rekabete girdi.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Bloklar\u0131n Olu\u015fumu: \u0130ttifak ve \u0130tilaf<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>\u2022 Avrupa devletleri aras\u0131ndaki \u00e7\u0131kar sava\u015flar\u0131 sonucunda iki b\u00fcy\u00fck blok olu\u015ftu.<\/p>\n\n\n\n<p>\u2022 <strong>\u00dc\u00e7l\u00fc \u0130ttifak Devletleri (1882)<\/strong>: <strong>Almanya<\/strong>, <strong>Avusturya-Macaristan<\/strong>, <strong>\u0130talya<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>\u2022 <strong>\u00dc\u00e7l\u00fc \u0130tilaf Devletleri (1907)<\/strong>: <strong>\u0130ngiltere<\/strong>, <strong>Fransa<\/strong>, <strong>Rus \u00c7arl\u0131\u011f\u0131<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>Sava\u015f\u0131n Ba\u015flamas\u0131 ve Taraflar<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>\u2022 Devletler aras\u0131 gerginlik, <strong>28 Haziran 1914<\/strong>&#8216;te <strong>Avusturya-Macaristan Veliahd\u0131 Ar\u015fid\u00fck Franz Ferdinand<\/strong>&#8216;\u0131n Saraybosna&#8217;da bir S\u0131rp milliyet\u00e7isi taraf\u0131ndan \u00f6ld\u00fcr\u00fclmesiyle sava\u015fa d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fc.<\/p>\n\n\n\n<p>\u2022 <strong>Avusturya-Macaristan<\/strong>, <strong>S\u0131rbistan<\/strong>&#8216;a sava\u015f a\u00e7t\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>\u2022 <strong>Almanya<\/strong>, <strong>1 A\u011fustos<\/strong>&#8216;ta <strong>Rusya<\/strong>&#8216;ya, <strong>3 A\u011fustos<\/strong>&#8216;ta <strong>Fransa<\/strong>&#8216;ya sava\u015f a\u00e7t\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>\u2022 <strong>\u0130ngiltere<\/strong> de <strong>4 A\u011fustos<\/strong>&#8216;ta <strong>Almanya<\/strong>&#8216;ya sava\u015f ilan etti ve sava\u015f t\u00fcm Avrupa&#8217;ya yay\u0131ld\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>\u2022 <strong>Osmanl\u0131 Devleti<\/strong> (<strong>Kas\u0131m 1914<\/strong>) ve <strong>Bulgaristan<\/strong> (<strong>Ekim 1915<\/strong>), <strong>\u0130ttifak Devletleri<\/strong>&#8216;nin yan\u0131nda sava\u015fa girdi.<\/p>\n\n\n\n<p>\u2022 Ba\u015flang\u0131\u00e7ta <strong>\u0130ttifak<\/strong> blokunda olan <strong>\u0130talya<\/strong>, <strong>20 May\u0131s 1915<\/strong>&#8216;te taraf de\u011fi\u015ftirerek <strong>\u0130tilaf Devletleri<\/strong>&#8216;nin yan\u0131na ge\u00e7ti.<\/p>\n\n\n\n<p>\u2022 <strong>1917<\/strong>&#8216;de <strong>ABD<\/strong>&#8216;nin de sava\u015fa girmesiyle sava\u015f, <strong>\u0130tilaf Devletleri<\/strong>&#8216;nin lehine sonu\u00e7land\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Paris Bar\u0131\u015f Konferans\u0131 (18 Ocak 1919)<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>\u2022 Sava\u015f sonras\u0131 bozulan g\u00fc\u00e7 dengelerini yeniden kurmak ve ma\u011flup devletlerin durumunu belirlemek amac\u0131yla topland\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>\u2022 Konferansta kararlar\u0131 &#8220;Be\u015fler Konseyi&#8221; (<strong>ABD, \u0130ngiltere, Fransa, \u0130talya, Japonya<\/strong>) alsa da as\u0131l etkili olanlar <strong>\u0130ngiltere<\/strong> ve <strong>Fransa<\/strong> oldu.<\/p>\n\n\n\n<p>\u2022 Konferans sonunda Avrupa&#8217;n\u0131n siyasi s\u0131n\u0131rlar\u0131 yeniden \u00e7izildi, Kuzey Afrika ve Orta Do\u011fu&#8217;da <strong>manda y\u00f6netimleri<\/strong> kuruldu.<\/p>\n\n\n\n<p>\u2022 G\u00f6r\u00fc\u015fmeler <strong>ABD Ba\u015fkan\u0131 Woodrow Wilson<\/strong>&#8216;\u0131n <strong>14 ilkesi<\/strong> \u00fczerinden y\u00fcr\u00fct\u00fclse de kararlar <strong>\u0130ngiltere<\/strong> ve <strong>Fransa<\/strong>&#8216;n\u0131n \u00e7\u0131karlar\u0131na g\u00f6re al\u0131nd\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>\u2022 <strong>Wilson \u0130lkeleri<\/strong> gere\u011fince <strong>Milletler Cemiyeti<\/strong>&#8216;nin (<strong>Cemiyet-i Akvam<\/strong>) kurulmas\u0131na karar verildi.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Versailles (Versay) Antla\u015fmas\u0131 (28 Haziran 1919)<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>\u2022 <strong>\u0130tilaf Devletleri<\/strong> ile <strong>Almanya<\/strong> aras\u0131nda imzalanan ve \u00e7ok a\u011f\u0131r \u015fartlar i\u00e7eren bir bar\u0131\u015f antla\u015fmas\u0131yd\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>\u2022 Bu antla\u015fma, gelecekteki bir\u00e7ok sorunun da temelini att\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Antla\u015fman\u0131n Baz\u0131 Maddeleri:<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>\u2022 <strong>Almanya<\/strong>, <strong>Alsace-Lorraine<\/strong>&#8216;i <strong>Fransa<\/strong>&#8216;ya, Bat\u0131 Prusya&#8217;y\u0131 <strong>Polonya<\/strong>&#8216;ya verecekti.<\/p>\n\n\n\n<p>\u2022 <strong>Danzig<\/strong>, <strong>Milletler Cemiyeti<\/strong> korumas\u0131nda serbest \u015fehir olacakt\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>\u2022 <strong>Almanya<\/strong>, t\u00fcm deniza\u015f\u0131r\u0131 s\u00f6m\u00fcrgelerinden vazge\u00e7ecekti.<\/p>\n\n\n\n<p>\u2022 Zorunlu askerlik kald\u0131r\u0131lacak, ordusu <strong>y\u00fcz bin ki\u015fi<\/strong> ile s\u0131n\u0131rland\u0131r\u0131lacak, denizalt\u0131 ve u\u00e7ak yapmas\u0131 yasaklanacakt\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>\u2022 <strong>Almanya<\/strong>, &#8220;tamirat borcu&#8221; ad\u0131 alt\u0131nda a\u011f\u0131r bir sava\u015f tazminat\u0131 \u00f6deyecekti.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>I. D\u00fcnya Sava\u015f\u0131n\u0131n Genel Sonu\u00e7lar\u0131<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>\u2022 Milyonlarca insan hayat\u0131n\u0131 kaybetti, uluslararas\u0131 g\u00fc\u00e7 dengeleri derinden sars\u0131ld\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>\u2022 \u0130mparatorluklar y\u0131k\u0131ld\u0131 (<strong>Almanya, Osmanl\u0131, Avusturya-Macaristan<\/strong>), yeni ulus devletler kuruldu.<\/p>\n\n\n\n<p>\u2022 <strong>Rusya<\/strong>&#8216;da \u00e7arl\u0131k rejimi y\u0131k\u0131ld\u0131 ve yerine sosyalist ideolojiye dayal\u0131 <strong>SSCB<\/strong> kuruldu. \u2022 D\u00fcnya siyasi haritas\u0131 yeniden \u00e7izilirken milliyetlerin dikkate al\u0131nmamas\u0131, <strong>II. D\u00fcnya Sava\u015f\u0131<\/strong>&#8216;na zemin haz\u0131rlad\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>\u2022 <strong>\u0130ngiltere<\/strong> ve <strong>Fransa<\/strong> n\u00fcfuz alanlar\u0131n\u0131 geni\u015fletse de b\u00fcy\u00fck ekonomik s\u0131k\u0131nt\u0131larla kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>\u2022 Avrupa&#8217;n\u0131n <strong>Uzak Do\u011fu<\/strong>&#8216;daki etkisi azal\u0131rken, <strong>Japonya<\/strong>&#8216;n\u0131n n\u00fcfuzu artt\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Sava\u015f\u0131n Ekonomik Sonu\u00e7lar\u0131 ve Krizler<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>\u2022 Sava\u015f sonras\u0131 bir\u00e7ok devletin hazinesi bo\u015fald\u0131, Avrupa&#8217;da a\u00e7l\u0131k ve yoksulluk devam etti.<\/p>\n\n\n\n<p>\u2022 <strong>Almanya<\/strong>, sava\u015f tazminat\u0131n\u0131 \u00f6deyemedi\u011fi i\u00e7in kar\u015f\u0131l\u0131ks\u0131z para bast\u0131 ve bu durum \u00fclkede <strong>hiper enflasyona<\/strong> (paran\u0131n a\u015f\u0131r\u0131 de\u011fer kaybetmesi) neden oldu.<\/p>\n\n\n\n<p>\u2022 <strong>ABD<\/strong>&#8216;nin Avrupal\u0131 m\u00fcttefiklerinden kredilerini geri alamamas\u0131, k\u00fcresel bir ekonomik krize yol a\u00e7t\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>\u2022 &#8220;Kara Per\u015fembe&#8221; olay\u0131yla ba\u015flayan <strong>1929 Ekonomik Buhran\u0131<\/strong>, d\u00fcnya ekonomilerini derinden etkiledi.<\/p>\n\n\n\n<p>\u2022 Bu kriz, bir\u00e7ok \u00fclkede &#8220;devlet\u00e7ilik&#8221; politikas\u0131n\u0131n uygulanmas\u0131yla a\u015f\u0131lmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131ld\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>\u0130ki Sava\u015f Aras\u0131 Etkili Olan \u0130deolojiler<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>\u2022 <strong>I. D\u00fcnya Sava\u015f\u0131<\/strong> sonras\u0131 siyasi ve ekonomik sorunlar, baz\u0131 ideolojilerin y\u00fckselmesine ve bask\u0131c\u0131 (totaliter) rejimlerin kurulmas\u0131na neden oldu.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Sosyalizm ve Kom\u00fcnizm:<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>\u2022 Bireysel \u00e7\u0131karlar yerine ortak \u00e7\u0131karlar\u0131 savunan, e\u015fitlik\u00e7i bir ideolojidir.<\/p>\n\n\n\n<p>\u2022 <strong>Karl Marx<\/strong> ve <strong>Friedrich Engels<\/strong>, <strong>Kom\u00fcnist Manifesto<\/strong> ile i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131 birle\u015fmeye \u00e7a\u011f\u0131rd\u0131. \u2022 Hedefleri; \u00f6zel m\u00fclkiyeti kald\u0131rarak s\u0131n\u0131fs\u0131z, devletsiz bir toplum d\u00fczeni kurmakt\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>\u2022 Kom\u00fcnizm, <strong>1917 Bol\u015fevik \u0130htilali<\/strong> ile <strong>Rusya<\/strong>&#8216;da uygulamaya ge\u00e7ti.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Fa\u015fizm \u0130deolojisi<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>\u2022 Demokratik ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fck\u00e7\u00fc yap\u0131lar yerine, a\u015f\u0131r\u0131 milliyet\u00e7ili\u011fe dayal\u0131 bir bask\u0131 d\u00fczeni kurmay\u0131 ama\u00e7lar.<\/p>\n\n\n\n<p>\u2022 Sendikal hareketler ve grevler yasaklan\u0131r, e\u011fitim s\u0131k\u0131 denetim alt\u0131na al\u0131n\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>\u2022 D\u0131\u015f politikada yay\u0131lmac\u0131 ve istilac\u0131 bir siyaset izlenir.<\/p>\n\n\n\n<p>\u2022 \u0130lk kez <strong>\u0130talya<\/strong>&#8216;da \u00f6rg\u00fctlendi ve <strong>I. D\u00fcnya Sava\u015f\u0131<\/strong> sonras\u0131 bir ideolojiye d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fc.<\/p>\n\n\n\n<p>\u2022 Liderli\u011fini <strong>Benito Mussolini<\/strong>&#8216;nin yapt\u0131\u011f\u0131 fa\u015fist hareket, <strong>1919<\/strong>&#8216;da &#8220;Sava\u015f Demetleri&#8221; ad\u0131yla \u00f6rg\u00fctlendi.<\/p>\n\n\n\n<p>\u2022 Gen\u00e7lik te\u015fkilat\u0131 olan &#8220;Kara G\u00f6mlekliler&#8221;, siyasi kar\u015f\u0131tlar\u0131na, \u00f6zellikle kom\u00fcnistlere kar\u015f\u0131 sava\u015ft\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>\u2022 <strong>Ekim 1922<\/strong>&#8216;de Fa\u015fist Parti, <strong>\u0130talya<\/strong>&#8216;da iktidara geldi.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Nasyonal Sosyalizm (Nazizm)<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>\u2022 <strong>Adolf Hitler<\/strong> ve <strong>Nasyonal Sosyalist Partisi<\/strong>&#8216;nin siyasi ideolojisidir ve &#8220;Nazizm&#8221; olarak an\u0131l\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>\u2022 Fa\u015fizme benzeyen bu ideoloji, <strong>Alman \u0131rk\u0131n\u0131n \u00fcst\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc<\/strong> tezi \u00fczerine kurulmu\u015ftur.<\/p>\n\n\n\n<p>\u2022 Esaslar\u0131, <strong>Hitler<\/strong>&#8216;in <strong>Kavgam<\/strong> adl\u0131 kitab\u0131nda anlat\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>\u2022 Alman \u0131rk\u0131ndan olmayanlar\u0131 d\u0131\u015flayan ayr\u0131mc\u0131 bir politika izlemi\u015flerdir.<\/p>\n\n\n\n<p>\u2022 Bireysel ve siyasal \u00f6zg\u00fcrl\u00fckleri ortadan kald\u0131rarak otoriter bir devlet yap\u0131s\u0131 hedeflemi\u015flerdir.<\/p>\n\n\n\n<p>\u2022 <strong>I. D\u00fcnya Sava\u015f\u0131<\/strong> sonras\u0131 <strong>Almanya<\/strong>&#8216;da ya\u015fanan siyasi ve ekonomik \u00e7\u00f6k\u00fcnt\u00fc, halk\u0131n Nazizm ideolojisi etraf\u0131nda birle\u015fmesine neden oldu.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>SSCB&#8217;nin Kurulmas\u0131<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>\u2022 <strong>I. D\u00fcnya Sava\u015f\u0131<\/strong>&#8216;ndaki yenilgiler ve ekonomik sorunlar, <strong>Rus \u00c7arl\u0131\u011f\u0131<\/strong>&#8216;nda halk ayaklanmalar\u0131n\u0131 ba\u015flatt\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>\u2022 <strong>\u015eubat 1917<\/strong>&#8216;de <strong>Bol\u015fevikler<\/strong> taraf\u0131ndan yap\u0131lan ihtilal ile \u00e7arl\u0131k rejimi sona erdirildi.<\/p>\n\n\n\n<p>\u2022 <strong>Ekim 1917<\/strong>&#8216;de <strong>Lenin<\/strong> \u00f6nderli\u011findeki <strong>Bol\u015fevikler<\/strong>, Ge\u00e7ici H\u00fck\u00fcmeti devirerek iktidar\u0131 tamamen ele ge\u00e7irdi.<\/p>\n\n\n\n<p>\u2022 <strong>1918-1922<\/strong> y\u0131llar\u0131 aras\u0131ndaki i\u00e7 sava\u015fta <strong>Bol\u015fevikler<\/strong>, <strong>K\u0131z\u0131l Ordu<\/strong> sayesinde zafer kazand\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>\u2022 <strong>30 Aral\u0131k 1922<\/strong>&#8216;de <strong>Sovyet Sosyalist Cumhuriyetler Birli\u011fi (SSCB)<\/strong> resmen kuruldu.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>T\u00fcrkistan Milli M\u00fccadelesi ve Basmac\u0131 Hareketi<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>\u2022 <strong>Bol\u015fevikler<\/strong>, <strong>3 Aral\u0131k 1917<\/strong>&#8216;de yay\u0131mlad\u0131klar\u0131 bir bildiriyle Rus hakimiyetindeki t\u00fcm halklara kendi kaderini belirleme (<strong>self-determinasyon<\/strong>) hakk\u0131 tan\u0131d\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>\u2022 Bu do\u011frultuda <strong>T\u00fcrkistan Milli \u00d6zerk H\u00fck\u00fcmeti<\/strong>, <strong>Ala\u015f Orda Devleti<\/strong> ve <strong>Ba\u015fkort Milli \u00d6zerk Cumhuriyeti<\/strong> gibi T\u00fcrk devletleri kuruldu.<\/p>\n\n\n\n<p>\u2022 <strong>1918<\/strong>&#8216;de Azerbaycan T\u00fcrkleri de ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131klar\u0131n\u0131 ilan etti.<\/p>\n\n\n\n<p>\u2022 Ancak <strong>Sovyet Rusya<\/strong>, bask\u0131lar\u0131n\u0131 art\u0131rarak bu h\u00fck\u00fcmetleri ortadan kald\u0131rd\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>\u2022 <strong>T\u00fcrkistan Milli \u00d6zerk H\u00fck\u00fcmeti<\/strong>&#8216;nin da\u011f\u0131t\u0131lmas\u0131 \u00fczerine Hokand&#8217;da <strong>Korba\u015f\u0131 Erga\u015f<\/strong> liderli\u011finde silahl\u0131 direni\u015f ba\u015flad\u0131 (<strong>1918<\/strong>).<\/p>\n\n\n\n<p>\u2022 Ruslar\u0131n <strong>Basmac\u0131 Hareketi<\/strong> ad\u0131n\u0131 verdi\u011fi bu direni\u015f, t\u00fcm T\u00fcrkistan&#8217;a yay\u0131ld\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>\u2022 <strong>8 Kas\u0131m 1921<\/strong>&#8216;de <strong>Enver Pa\u015fa<\/strong>&#8216;n\u0131n hareketin ba\u015f\u0131na ge\u00e7mesiyle m\u00fccadele g\u00fc\u00e7lendi.<\/p>\n\n\n\n<p>\u2022 <strong>Enver Pa\u015fa<\/strong>, <strong>4 A\u011fustos 1922<\/strong>&#8216;de <strong>Belcuvan<\/strong>&#8216;da (Tacikistan) \u015fehit edildi.<\/p>\n\n\n\n<p>\u2022 Direni\u015fin ba\u015far\u0131s\u0131z olmas\u0131ndaki temel etken, gruplar aras\u0131nda birlik sa\u011flanamamas\u0131yd\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Kafkasyada Gazav\u00e2t (M\u00fcridizm) Direni\u015fi<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>\u2022 <strong>XVIII. y\u00fczy\u0131lda<\/strong> Rus \u00c7arl\u0131\u011f\u0131&#8217;n\u0131n Kafkasya&#8217;y\u0131 istilas\u0131na kar\u015f\u0131 ba\u015flayan din\u00ee ve mill\u00ee bir direni\u015f hareketidir.<\/p>\n\n\n\n<p>\u2022 Nak\u015fibendi tarikat\u0131 mensuplar\u0131 taraf\u0131ndan y\u00f6netildi\u011fi i\u00e7in Ruslar taraf\u0131ndan &#8220;<strong>M\u00fcridizm<\/strong>&#8221; olarak adland\u0131r\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>\u2022 <strong>\u0130mam \u015eeyh Mansur<\/strong> ile ba\u015flayan hareket, <strong>\u0130mam Gazi Muhammed<\/strong> ve <strong>\u0130mam Hamza Bey<\/strong> ile devam etti.<\/p>\n\n\n\n<p>\u2022 <strong>\u0130mam \u015eeyh \u015eamil<\/strong> zaman\u0131nda direni\u015f en g\u00fc\u00e7l\u00fc d\u00f6nemini ya\u015fad\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>\u2022 <strong>\u015eeyh \u015eamil<\/strong>, \u00e7ok zor \u015fartlarda m\u00fccadele y\u00fcr\u00fctt\u00fc ve <strong>1858<\/strong>&#8216;de Ruslara esir d\u00fc\u015ft\u00fc.<\/p>\n\n\n\n<p>\u2022 Onun esir d\u00fc\u015fmesiyle <strong>Gazav\u00e2t Hareketi<\/strong> b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde sona erdi.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Azerbaycan&#8217;\u0131n Ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k M\u00fccadelesi<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>\u2022 <strong>Bol\u015fevik \u0130htilali<\/strong> sonras\u0131 Azerbaycan T\u00fcrkleri, G\u00fcrc\u00fcler ve Ermeniler ile <strong>Transkafkasya<\/strong> ad\u0131nda federatif bir h\u00fck\u00fcmet kurdu.<\/p>\n\n\n\n<p>\u2022 Ancak etnik ve siyasi anla\u015fmazl\u0131klar nedeniyle bu federasyon da\u011f\u0131ld\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>\u2022 <strong>28 May\u0131s 1918<\/strong>&#8216;de <strong>Azerbaycan Milli \u015e\u00fbras\u0131<\/strong>, <strong>Mehmet Emin Resulzade<\/strong> ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131nda <strong>Azerbaycan Halk Cumhuriyeti<\/strong>&#8216;ni kurdu.<\/p>\n\n\n\n<p>\u2022 Bak\u00fc&#8217;n\u00fcn kurtar\u0131lmas\u0131 i\u00e7in <strong>Osmanl\u0131 Devleti<\/strong>&#8216;nden yard\u0131m istendi ve <strong>Nuri Pa\u015fa<\/strong> komutas\u0131ndaki <strong>Kafkas \u0130slam Ordusu<\/strong> kuruldu.<\/p>\n\n\n\n<p>\u2022 <strong>Kafkas \u0130slam Ordusu<\/strong>, <strong>15 Eyl\u00fcl 1918<\/strong>&#8216;de Bak\u00fc&#8217;y\u00fc ele ge\u00e7irdi.<\/p>\n\n\n\n<p>\u2022 T\u00fcrk d\u00fcnyas\u0131n\u0131n ilk demokratik cumhuriyeti olan <strong>Azerbaycan<\/strong>, <strong>28 Nisan 1920<\/strong>&#8216;de <strong>Sovyet Rusya<\/strong>&#8216;n\u0131n hakimiyetine girdi.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>SSCB&#8217;nin Orta Asya Politikas\u0131 ve Etkileri<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>\u2022 <strong>SSCB<\/strong>, \u00c7arl\u0131k D\u00f6nemi&#8217;ndeki s\u00f6m\u00fcrgeci politikay\u0131 kom\u00fcnist ideolojiye uyarlayarak devam ettirdi.<\/p>\n\n\n\n<p>\u2022 <strong>Stalin<\/strong>, &#8220;milletlerin kayna\u015fmas\u0131&#8221; slogan\u0131 alt\u0131nda asl\u0131nda <strong>Rusla\u015ft\u0131rma<\/strong> politikas\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrd\u00fc.<\/p>\n\n\n\n<p>\u2022 &#8220;<strong>B\u00f6l, par\u00e7ala ve y\u00f6net<\/strong>&#8221; politikas\u0131yla T\u00fcrk\u00e7e konu\u015fan halklar aras\u0131ndaki leh\u00e7e farklar\u0131 \u00f6ne \u00e7\u0131kar\u0131larak ayr\u0131 milliyetler olu\u015fturuldu.<\/p>\n\n\n\n<p>\u2022 B\u00f6lgenin etnik yap\u0131s\u0131n\u0131 de\u011fi\u015ftirmek i\u00e7in T\u00fcrkistan&#8217;a Ruslar yerle\u015ftirildi, T\u00fcrkler ise g\u00f6\u00e7e zorland\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>\u2022 Dinsizlik (ateizm) devlet politikas\u0131 oldu; cami ve medreseler kapat\u0131larak din\u00ee e\u011fitim engellendi.<\/p>\n\n\n\n<p>\u2022 <strong>Rus\u00e7a<\/strong> resmi dil olurken, T\u00fcrk topluluklar\u0131n\u0131n ana dillerinde e\u011fitim g\u00f6rmesi yasakland\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>\u2022 Y\u00fczy\u0131llard\u0131r kullan\u0131lan <strong>Arap alfabesi<\/strong> yerine \u00f6nce <strong>Latin<\/strong>, sonra <strong>Kiril alfabesi<\/strong> getirildi.<\/p>\n\n\n\n<p>\u2022 T\u00fcrk topluluklar\u0131 aras\u0131nda ortak tarih bilinci olu\u015fmas\u0131n\u0131 engellemek i\u00e7in her cumhuriyete ayr\u0131 \u00fclke tarihleri yaz\u0131ld\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Orta Do\u011fuda De\u011fi\u015fen Siyaset<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>\u2022 <strong>Orta Do\u011fu<\/strong>, <strong>XX. y\u00fczy\u0131l<\/strong> ba\u015flar\u0131ndan itibaren T\u00fcrkiye, \u0130ran, Irak, Suriye, Arap Yar\u0131madas\u0131 ve M\u0131s\u0131r&#8217;\u0131 kapsayan co\u011frafi bir kavramd\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>\u2022 <strong>Osmanl\u0131 Devleti<\/strong>&#8216;nin <strong>I. D\u00fcnya Sava\u015f\u0131<\/strong> sonunda y\u0131k\u0131lmas\u0131yla b\u00f6lgede bir otorite bo\u015flu\u011fu olu\u015ftu.<\/p>\n\n\n\n<p>\u2022 <strong>\u0130ngiltere<\/strong> ve <strong>Fransa<\/strong>, kurduklar\u0131 <strong>manda y\u00f6netimleri<\/strong> ile b\u00f6lgeden siyasi ve ekonomik \u00e7\u0131kar sa\u011flad\u0131 ve b\u00f6lgeyi istikrars\u0131zla\u015ft\u0131rd\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>\u2022 <strong>\u0130ngiltere<\/strong>, Filistin&#8217;deki manda y\u00f6netimi s\u0131ras\u0131nda Yahudi g\u00f6\u00e7\u00fcne g\u00f6z yumarak g\u00fcn\u00fcm\u00fcze kadar s\u00fcren \u00e7at\u0131\u015fmalar\u0131n temelini att\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Orta Do\u011fuyu \u015eekillendiren Gizli Antla\u015fmalar<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>\u2022 <strong>I. D\u00fcnya Sava\u015f\u0131<\/strong> s\u0131ras\u0131nda <strong>\u0130ngiltere<\/strong> ve <strong>Fransa<\/strong>, <strong>Osmanl\u0131<\/strong>&#8216;n\u0131n Orta Do\u011fu topraklar\u0131n\u0131 kendi aralar\u0131nda gizli antla\u015fmalarla payla\u015ft\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;<strong>McMahon Antla\u015fmas\u0131 (1915-1916):<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>\u2022 <strong>\u0130ngiltere<\/strong> ile <strong>Mekke Em\u00eeri \u015eerif H\u00fcseyin<\/strong> aras\u0131nda yap\u0131ld\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>\u2022 <strong>\u015eerif H\u00fcseyin<\/strong>&#8216;in <strong>Osmanl\u0131<\/strong>&#8216;ya kar\u015f\u0131 isyan etmesi kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda kendisine ba\u011f\u0131ms\u0131z bir Arap krall\u0131\u011f\u0131 vadedildi.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Sykes-Picot Antla\u015fmas\u0131 (16 May\u0131s 1916):<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>\u2022 <strong>\u0130ngiltere<\/strong> ile <strong>Fransa<\/strong> aras\u0131nda imzaland\u0131, <strong>Rusya<\/strong>&#8216;n\u0131n da onay\u0131 al\u0131nd\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>\u2022 Bu antla\u015fmayla Do\u011fu Akdeniz, Adana, Musul ve Suriye k\u0131y\u0131lar\u0131 <strong>Fransa<\/strong>&#8216;ya; Hayfa, Akka, Ba\u011fdat ve G\u00fcney Irak <strong>\u0130ngiltere<\/strong>&#8216;ye b\u0131rak\u0131lacakt\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>\u2022 Filistin&#8217;de ise uluslararas\u0131 bir y\u00f6netim kurulmas\u0131 planland\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Balfour Deklarasyonu ve Sonu\u00e7lar\u0131<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>\u2022 <strong>\u0130ngiltere<\/strong>, Araplara devlet vadedilirken Siyonistlerle de g\u00f6r\u00fc\u015fmeye devam ediyordu.<\/p>\n\n\n\n<p>\u2022 <strong>2 Kas\u0131m 1917<\/strong>&#8216;de <strong>\u0130ngiliz D\u0131\u015fi\u015fleri Bakan\u0131 Lord Balfour<\/strong>, Siyonist liderlerden <strong>Walter Rothschild<\/strong>&#8216;a bir mektup g\u00f6nderdi.<\/p>\n\n\n\n<p>\u2022 Bu mektupta, Yahudilerin Filistin topraklar\u0131n\u0131 yurt edinmesine olumlu bakt\u0131klar\u0131n\u0131 ve bunu destekleyeceklerini bildirdi.<\/p>\n\n\n\n<p>\u2022 Tarihe <strong>Balfour Deklarasyonu<\/strong> olarak ge\u00e7en bu mektup, Orta Do\u011fu&#8217;da g\u00fcn\u00fcm\u00fcze kadar devam eden sorunlar\u0131n fitilini ate\u015fledi.<\/p>\n\n\n\n<p>\u2022 <strong>Bol\u015fevik \u0130htilali<\/strong> sonras\u0131 <strong>Lenin<\/strong>, bu gizli antla\u015fmalar\u0131 d\u00fcnyaya if\u015fa etti.<\/p>\n\n\n\n<p>\u2022 <strong>San Remo Konferans\u0131<\/strong>&#8216;nda (<strong>Nisan 1920<\/strong>) Orta Do\u011fu&#8217;daki Osmanl\u0131 topraklar\u0131 yeniden payla\u015f\u0131ld\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>\u2022 <strong>Suriye<\/strong> ve <strong>L\u00fcbnan<\/strong> Frans\u0131z mandas\u0131na, <strong>Irak<\/strong>, <strong>Filistin<\/strong> ve <strong>Arap Yar\u0131madas\u0131<\/strong> \u0130ngiliz mandas\u0131na verildi.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>K\u00fcresel Siyaset ve Hakimiyet Teorileri<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>\u2022 Devletlerin k\u00fcresel bir g\u00fc\u00e7 olmak i\u00e7in hangi b\u00f6lgeleri kontrol etmesi gerekti\u011fini a\u00e7\u0131klayan teorilerdir.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Kara Hakimiyet Teorisi (Halford J. Mackinder):<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>\u2022 &#8220;D\u00fcnya Adas\u0131&#8221;n\u0131 (Asya, Avrupa, Afrika) kontrol etmek i\u00e7in &#8220;Merkez B\u00f6lge&#8221;yi (Heartland) ele ge\u00e7irmek gerekir.<\/p>\n\n\n\n<p>\u2022 Form\u00fcl\u00fc: &#8220;Do\u011fu Avrupa&#8217;ya hakim olan Merkez B\u00f6lge&#8217;yi, Merkez B\u00f6lge&#8217;ye hakim olan D\u00fcnya Adas\u0131&#8217;n\u0131, D\u00fcnya Adas\u0131&#8217;na hakim olan d\u00fcnyay\u0131 denetler.&#8221;<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Kenar Ku\u015fak Hakimiyet Teorisi (Nicholas John Spykman):<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>\u2022 <strong>Mackinder<\/strong>&#8216;a kar\u015f\u0131 geli\u015ftirilmi\u015ftir. As\u0131l g\u00fcc\u00fcn Merkez B\u00f6lge&#8217;yi \u00e7evreleyen &#8220;Kenar Ku\u015fak&#8221;ta (T\u00fcrkiye, \u0130ran, Hindistan, \u00c7in vb.) oldu\u011funu savunur.<\/p>\n\n\n\n<p>\u2022 <strong>ABD<\/strong>&#8216;nin So\u011fuk Sava\u015f&#8217;taki &#8220;\u00e7evreleme politikas\u0131&#8221;n\u0131n temelini olu\u015fturdu.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Deniz Hakimiyet Teorisi (Amiral Alfred Thayer Mahan):<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>\u2022 Bir \u00fclkenin k\u00fcresel g\u00fc\u00e7 olmas\u0131 i\u00e7in stratejik denizleri, bo\u011fazlar\u0131 ve kanallar\u0131 kontrol etmesi gerekti\u011fini savunur.<\/p>\n\n\n\n<p>\u2022 &#8220;Denizlere ve deniz yollar\u0131na hakim olan g\u00fc\u00e7, d\u00fcnyaya hakim olur.&#8221;<\/p>\n\n\n\n<p>\u2022 Bu teori <strong>ABD<\/strong>, <strong>\u0130ngiltere<\/strong> ve <strong>Japonya<\/strong> gibi \u00fclkelerin denizcilik politikalar\u0131n\u0131 \u015fekillendirdi.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Hava Hakimiyet Teorisi (Giulio Douhet, William Mitchell):<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>\u2022 G\u00fc\u00e7l\u00fc bir hava filosu kuran devletin di\u011ferleri \u00fczerinde hakimiyet kuraca\u011f\u0131n\u0131 savunur. \u2022 &#8220;Havaya hakim olan g\u00fc\u00e7, d\u00fcnyaya hakim olur.&#8221;<\/p>\n\n\n\n<p>\u2022 <strong>II. D\u00fcnya Sava\u015f\u0131<\/strong>&#8216;nda <strong>Almanya<\/strong>&#8216;n\u0131n kulland\u0131\u011f\u0131 &#8220;y\u0131ld\u0131r\u0131m sava\u015f\u0131&#8221; (<strong>Blitzkrieg<\/strong>) takti\u011fi bu teoriye dayan\u0131yordu.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Uzak Do\u011fuda Dengeleri De\u011fi\u015ftiren G\u00fc\u00e7: Japonya<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>\u2022 <strong>XIX. y\u00fczy\u0131la<\/strong> kadar <strong>Japonya<\/strong>, d\u0131\u015f d\u00fcnyaya kapal\u0131, feodal bir y\u00f6netim yap\u0131s\u0131na sahipti.<\/p>\n\n\n\n<p>\u2022 \u00dclke, &#8220;\u015fogun&#8221; denilen en \u00fcst derebeyi taraf\u0131ndan y\u00f6netiliyor, imparator (&#8220;mikado&#8221;) ise sembolik bir role sahipti.<\/p>\n\n\n\n<p>\u2022 <strong>1854<\/strong>&#8216;te <strong>ABD<\/strong>&#8216;nin askeri bask\u0131s\u0131yla <strong>Kanagawa Antla\u015fmas\u0131<\/strong>&#8216;n\u0131 imzalayarak limanlar\u0131n\u0131 Bat\u0131l\u0131lara a\u00e7mak zorunda kald\u0131. \u2022 Bu geli\u015fme, \u00fclke i\u00e7inde kar\u0131\u015f\u0131kl\u0131klara yol a\u00e7t\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>\u2022 <strong>1867<\/strong>&#8216;de tahta \u00e7\u0131kan <strong>\u0130mparator Mutsuhito Meiji<\/strong>, <strong>Meiji Restorasyonu<\/strong> olarak bilinen k\u00f6kl\u00fc bir reform d\u00f6nemi ba\u015flatt\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Meiji Restorasyonu ve Modernle\u015fme<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>\u2022 <strong>Meiji Restorasyonu<\/strong>, Japon modernle\u015fmesinin temelini olu\u015fturdu.<\/p>\n\n\n\n<p>\u2022 \u015eogunluk la\u011fvedildi, feodal sisteme son verildi ve merkez\u00ee bir y\u00f6netim kuruldu.<\/p>\n\n\n\n<p>\u2022 <strong>1868-1898<\/strong> aras\u0131nda 2190 adet fabrika kuruldu.<\/p>\n\n\n\n<p>\u2022 \u00dclke geneline demir yollar\u0131 in\u015fa edildi.<\/p>\n\n\n\n<p>\u2022 \u0130lk\u00f6\u011fretim zorunlu hale getirildi, Avrupa ve <strong>ABD<\/strong>&#8216;ye \u00f6\u011frenciler g\u00f6nderildi.<\/p>\n\n\n\n<p>\u2022 <strong>1873<\/strong>&#8216;te zorunlu askerlik kabul edildi, ordu ve donanma modernize edildi.<\/p>\n\n\n\n<p>\u2022 <strong>1889<\/strong>&#8216;da ilk anayasa yap\u0131ld\u0131 ve Gregoryen takvime ge\u00e7ildi.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Japon Yay\u0131lmac\u0131l\u0131\u011f\u0131<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>\u2022 <strong>Meiji Restorasyonu<\/strong> ile sanayile\u015fen <strong>Japonya<\/strong>, ham madde sa\u011flamak amac\u0131yla yay\u0131lmac\u0131 bir politika izlemeye ba\u015flad\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>\u2022 \u0130lk hedefi, ham madde kayna\u011f\u0131 ve pazar olarak g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc <strong>Kore<\/strong> oldu.<\/p>\n\n\n\n<p>\u2022 <strong>1894-1895 \u00c7in-Japon Sava\u015f\u0131<\/strong>&#8216;n\u0131 kazanarak <strong>Man\u00e7urya<\/strong>&#8216;n\u0131n g\u00fcneyini ele ge\u00e7irdi.<\/p>\n\n\n\n<p>\u2022 <strong>Rusya<\/strong>&#8216;n\u0131n bu duruma kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kmas\u0131 \u00fczerine <strong>1904-1905 Rus-Japon Sava\u015f\u0131<\/strong> ya\u015fand\u0131 ve <strong>Japonya<\/strong> bu sava\u015f\u0131 da kazand\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>\u2022 <strong>1910<\/strong>&#8216;da <strong>Kore<\/strong>&#8216;yi tamamen ilhak eden <strong>Japonya<\/strong>, <strong>Uzak Do\u011fu<\/strong>&#8216;nun ve d\u00fcnyan\u0131n en \u00f6nemli g\u00fc\u00e7lerinden biri haline geldi.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>\u0130ki Sava\u015f Aras\u0131 D\u00f6nemde Siyasi ve Ekonomik Geli\u015fmeler<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>\u2022 Bu d\u00f6nem, bar\u0131\u015f\u0131 koruma ve <strong>I. D\u00fcnya Sava\u015f\u0131<\/strong>&#8216;n\u0131n y\u0131k\u0131m\u0131n\u0131 onarma \u00e7abalar\u0131yla ge\u00e7ti.<\/p>\n\n\n\n<p>\u2022 <strong>1925 Locarno Antla\u015fmas\u0131<\/strong> ve <strong>1929 Briand-Kellogg Pakt\u0131<\/strong> ile uluslararas\u0131 alanda bir yumu\u015fama ortam\u0131 sa\u011fland\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>\u2022 Ancak <strong>1929 D\u00fcnya Ekonomik Buhran\u0131<\/strong>&#8216;n\u0131n patlak vermesi, siyasi istikrars\u0131zl\u0131\u011fa ve bask\u0131c\u0131 rejimlerin kurulmas\u0131na yol a\u00e7t\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>\u2022 <strong>Fransa<\/strong>, sava\u015f y\u00fcz\u00fcnden tar\u0131m arazilerini ve gen\u00e7 i\u015f g\u00fcc\u00fcn\u00fc kaybetmi\u015fti.<\/p>\n\n\n\n<p>\u2022 <strong>\u0130ngiltere<\/strong>, d\u00fcnya hakimiyetini b\u00fcy\u00fck oranda kaybetti; pazarlar\u0131 <strong>Japonya<\/strong> ve <strong>ABD<\/strong>&#8216;nin eline ge\u00e7ti.<\/p>\n\n\n\n<p>\u2022 <strong>\u0130rlanda<\/strong>, <strong>1921<\/strong>&#8216;de <strong>\u0130ngiltere<\/strong>&#8216;den ayr\u0131larak ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131n\u0131 kazand\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>\u2022 <strong>Sovyet Rusya<\/strong>, <strong>Lenin<\/strong>&#8216;in <strong>Yeni Ekonomik Politikas\u0131 (NEP)<\/strong> ile ekonomisini g\u00fc\u00e7lendirdi.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>1929 D\u00fcnya Ekonomik Buhran\u0131 (&#8220;Kara Per\u015fembe&#8221;)<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>\u2022 Sava\u015f sonras\u0131 <strong>ABD<\/strong>, Avrupal\u0131 devletlere verdi\u011fi bor\u00e7lar\u0131 geri alamad\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>\u2022 Avrupa&#8217;daki yat\u0131r\u0131mc\u0131lar\u0131n sermayelerini Amerikan borsas\u0131na y\u00f6neltmesiyle hisse senetleri a\u015f\u0131r\u0131 de\u011fer kazand\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>\u2022 <strong>24 Ekim 1929 Per\u015fembe<\/strong> g\u00fcn\u00fc, <strong>New York Wall Street Borsas\u0131<\/strong>&#8216;nda hisse senetleri aniden de\u011fer kaybetmeye ba\u015flad\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>\u2022 &#8220;Kara Per\u015fembe&#8221; olarak adland\u0131r\u0131lan bu \u00e7\u00f6k\u00fc\u015fle ba\u015flayan kriz, k\u0131sa s\u00fcrede t\u00fcm d\u00fcnyaya yay\u0131ld\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>\u2022 Binlerce banka, fabrika ve i\u015fletme iflas etti; milyonlarca insan i\u015fsiz kald\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>\u2022 <strong>ABD Ba\u015fkan\u0131 Franklin D. Roosevelt<\/strong>, &#8220;New Deal&#8221; adl\u0131 reform program\u0131yla krizi a\u015fmaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>\u2022 <strong>SSCB<\/strong>, kapal\u0131 ekonomik sistemi sayesinde bu krizden etkilenmedi.<\/p>\n\n\n\n<p>\u2022 <strong>T\u00fcrkiye<\/strong> ise <strong>1930<\/strong>&#8216;dan itibaren devlet\u00e7ilik ilkesini benimseyerek krizin etkilerini azaltt\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Almanyada Ekonomik Kriz ve Nazizmin Y\u00fckseli\u015fi<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>\u2022 Sava\u015f sonras\u0131 <strong>Almanya<\/strong>, <strong>Versailles Antla\u015fmas\u0131<\/strong>&#8216;n\u0131n getirdi\u011fi a\u011f\u0131r sava\u015f tazminat\u0131 y\u00fck\u00fc alt\u0131ndayd\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>\u2022 H\u00fck\u00fcmet, bor\u00e7lar\u0131 \u00f6deyebilmek i\u00e7in kar\u015f\u0131l\u0131ks\u0131z para basmaya ba\u015flad\u0131, bu da \u00fclkede <strong>hiper enflasyona<\/strong> yol a\u00e7t\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>\u2022 <strong>1923<\/strong>&#8216;te Alman mark\u0131n\u0131n de\u011feri, <strong>1913<\/strong>&#8216;teki de\u011ferinin milyarda birine d\u00fc\u015ft\u00fc.<\/p>\n\n\n\n<p>\u2022 <strong>1929 Ekonomik Buhran\u0131<\/strong> da eklenince Alman ekonomisi tamamen iflas etme noktas\u0131na geldi. \u2022 Sanayi \u00fcretimi durdu ve i\u015fsizlik rekor seviyelere ula\u015ft\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>\u2022 Bu ekonomik ve siyasi \u00e7alkant\u0131lar, <strong>Adolf Hitler<\/strong> \u00f6nderli\u011findeki <strong>nasyonal sosyalizmi (Nazizm)<\/strong> g\u00fc\u00e7lendirdi.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>\u0130ki Sava\u015f Aras\u0131 D\u00f6nemde Sanatsal Geli\u015fmeler<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>\u2022 Sava\u015f\u0131n yaratt\u0131\u011f\u0131 y\u0131k\u0131m, sanat\u00e7\u0131lar\u0131n yeni bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131lar\u0131 geli\u015ftirmesine neden oldu.<\/p>\n\n\n\n<p>\u2022 <strong>Ekspresyonizm, k\u00fcbizm, f\u00fct\u00fcrizm, Dadaizm, s\u00fcrrealizm<\/strong> gibi yeni sanat ak\u0131mlar\u0131 ortaya \u00e7\u0131kt\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>\u2022 <strong>Pablo Picasso<\/strong>&#8216;nun <strong>Guernica<\/strong> adl\u0131 tablosu, <strong>\u0130spanya \u0130\u00e7 Sava\u015f\u0131<\/strong>&#8216;ndaki bir bombard\u0131man\u0131n trajedisini anlatarak sava\u015f kar\u015f\u0131tl\u0131\u011f\u0131n\u0131n sembol\u00fc oldu. \u2022 Edebiyatta ise sava\u015f\u0131n ve ekonomik krizin etkilerini konu alan \u00f6nemli romanlar yaz\u0131ld\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>\u2022 <strong>John Steinbeck<\/strong>&#8216;in <strong>Gazap \u00dcz\u00fcmleri<\/strong> adl\u0131 roman\u0131, <strong>1929 Ekonomik Buhran\u0131<\/strong>&#8216;n\u0131n toplum \u00fczerindeki sars\u0131c\u0131 etkilerini anlatt\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Bilimsel Geli\u015fmeler ve Albert Einstein<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>\u2022 <strong>XX. y\u00fczy\u0131l<\/strong> ba\u015flar\u0131nda bilimsel \u00e7al\u0131\u015fmalar h\u0131z kazand\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>\u2022 Ancak <strong>SSCB<\/strong> ve <strong>Almanya<\/strong>&#8216;daki bask\u0131c\u0131 rejimler nedeniyle bir\u00e7ok bilim insan\u0131 \u00fclkelerini terk etmek zorunda kald\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>\u2022 Alman fizik\u00e7i <strong>Albert Einstein<\/strong>, ortaya att\u0131\u011f\u0131 <strong>izafiyet (g\u00f6relilik) teorisi<\/strong> ile bilim d\u00fcnyas\u0131nda bir devrim yaratt\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>\u2022 <strong>Einstein<\/strong>, <strong>Newton<\/strong> fizi\u011fine alternatif olarak geli\u015ftirdi\u011fi teoriyle \u0131\u015f\u0131k, uzay, zaman ve k\u00fctle \u00e7ekimi aras\u0131ndaki ili\u015fkiyi yeniden tan\u0131mlad\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>\u2022 Yapt\u0131\u011f\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmalarla <strong>1921<\/strong> y\u0131l\u0131nda <strong>Nobel Fizik \u00d6d\u00fcl\u00fc<\/strong>&#8216;ne lay\u0131k g\u00f6r\u00fcld\u00fc.<\/p>\n\n\n\n<p>\u2022 Nazi Partisi&#8217;nin y\u00fckseli\u015fi nedeniyle <strong>1933<\/strong>&#8216;te <strong>Almanya<\/strong>&#8216;y\u0131 terk ederek <strong>ABD<\/strong>&#8216;ye yerle\u015fti.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Bilimsel Geli\u015fmelerin Di\u011fer Alanlara Yans\u0131mas\u0131<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>Askeri Alan:<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>\u2022 Arazi telefonu, telgraf ve radyo kullan\u0131m\u0131 yayg\u0131nla\u015ft\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>\u2022 Gemilerde k\u00f6m\u00fcr yerine petrol kullan\u0131lmaya ba\u015fland\u0131, denizalt\u0131 teknolojisi geli\u015fti.<\/p>\n\n\n\n<p>\u2022 A\u011f\u0131r toplar, tanklar, sava\u015f u\u00e7aklar\u0131 gibi daha y\u0131k\u0131c\u0131 silahlar \u00fcretildi.<\/p>\n\n\n\n<p>\u2022 Fizik alan\u0131ndaki geli\u015fmeler, atom ve n\u00fckleer enerji \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131n \u00f6n\u00fcn\u00fc a\u00e7t\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Mimarl\u0131k Alan\u0131:<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>\u2022 <strong>1919<\/strong>&#8216;da kurulan <strong>Bauhaus Okulu<\/strong>, i\u015flevsel mimariyi esas alarak yeni bir ekol olu\u015fturdu.<\/p>\n\n\n\n<p>\u2022 Mimari&#8217;de \u00e7elik, cam ve beton gibi yeni malzemeler kullan\u0131ld\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Sa\u011fl\u0131k Alan\u0131ndaki Geli\u015fmeler<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>\u2022 Sava\u015f s\u0131ras\u0131nda ya\u015fanan can kay\u0131plar\u0131, sa\u011fl\u0131k alan\u0131nda yeni bulu\u015flar\u0131 h\u0131zland\u0131rd\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>\u2022 <strong>1921<\/strong>&#8216;de <strong>verem a\u015f\u0131s\u0131 (BCG)<\/strong> geli\u015ftirildi.<\/p>\n\n\n\n<p>\u2022 Ayn\u0131 y\u0131l <strong>Frederick Banting<\/strong> ve <strong>Charles Best<\/strong>, <strong>ins\u00fclini<\/strong> ayr\u0131\u015ft\u0131rarak diyabet tedavisinde devrim yapt\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>\u2022 <strong>1928<\/strong>&#8216;de <strong>Alexander Fleming<\/strong>&#8216;in <strong>penisilini<\/strong> icat etmesi, antibiyotik tedavisinin geli\u015fmesini sa\u011flad\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>\u2022 <strong>Prof. Dr. Hulusi Beh\u00e7et<\/strong>, <strong>1937<\/strong>&#8216;de kendi ad\u0131yla bilinen <strong>Beh\u00e7et hastal\u0131\u011f\u0131n\u0131<\/strong> tan\u0131mlad\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>\u2022 Kamu sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 ve sa\u011fl\u0131k sigortas\u0131 sistemleri geli\u015ftirilmeye ba\u015fland\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Bir Propaganda Arac\u0131 Olarak Sinema ve Radyo<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>\u2022 <strong>XX. y\u00fczy\u0131l\u0131n<\/strong> ba\u015f\u0131ndaki en b\u00fcy\u00fck ileti\u015fim devrimlerinden olan sinema ve radyo, kamuoyunu \u015fekillendirmede etkin rol oynad\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;<strong>Sinema:<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>\u2022 <strong>I. D\u00fcnya Sava\u015f\u0131<\/strong> s\u0131ras\u0131nda devletler taraf\u0131ndan propaganda amac\u0131yla kullan\u0131ld\u0131. \u2022 <strong>Charlie Chaplin<\/strong>, <strong>Modern Zamanlar<\/strong> filminde kapitalist sistemi ele\u015ftirdi.<\/p>\n\n\n\n<p>\u2022 <strong>Almanya<\/strong>&#8216;da Nazi Partisi, <strong>\u0130talya<\/strong>&#8216;da fa\u015fist iktidar ve <strong>SSCB<\/strong>&#8216;de kom\u00fcnist rejim, sinemay\u0131 kendi ideolojilerini yaymak i\u00e7in yo\u011fun bir \u015fekilde kulland\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Radyo:<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>\u2022 \u0130lk kesintisiz radyo yay\u0131n\u0131 <strong>1920<\/strong>&#8216;de yap\u0131ld\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>\u2022 Naziler, radyoyu <strong>Hitler<\/strong>&#8216;in liderli\u011fini ve Alman \u0131rk\u0131n\u0131n \u00fcst\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc vurgulamak i\u00e7in bir propaganda arac\u0131na d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrd\u00fc.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<div class=\"mh-excerpt\"><p>\u00c7a\u011fda\u015f T\u00fcrk ve D\u00fcnya Tarihi Dersi\u00a0liselerde se\u00e7meli olarak okutulan bir derstir. Bu sayfada payla\u015ft\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u00a0\u00c7a\u011fda\u015f T\u00fcrk ve D\u00fcnya Tarihi ders notlar\u0131 sayesinde\u00a0s\u0131navda kar\u015f\u0131la\u015fabilece\u011finiz t\u00fcm konulara hakim <a class=\"mh-excerpt-more\" href=\"https:\/\/tarihkursu.com\/index.php\/2025\/10\/01\/cagdas-turk-ve-dunya-tarihi-1-unite-iki-kuresel-savas-arasinda-dunya\/\" title=\"\u00c7a\u011fda\u015f T\u00fcrk ve D\u00fcnya Tarihi 1. \u00dcnite: \u0130ki K\u00fcresel Sava\u015f Aras\u0131nda D\u00fcnya\">[&#8230;]<\/a><\/p>\n<\/div>","protected":false},"author":2,"featured_media":2875,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_regular_price":[],"currency_symbol":[],"footnotes":""},"categories":[179],"tags":[185,296,99],"class_list":["post-2907","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-cagdas-turk-ve-dunya-tarihi-ders-notlari","tag-cagdas-turk-ve-dunya-tarihi","tag-cagdas-turk-ve-dunya-tarihi-ders-notlari","tag-ders-notlari"],"post_slider_layout_featured_media_urls":{"thumbnail":["https:\/\/tarihkursu.com\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/Pink-Gradient-Concept-Map-Chart-150x150.png",150,150,true],"post_slider_layout_landscape_large":["https:\/\/tarihkursu.com\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/Pink-Gradient-Concept-Map-Chart-1200x800.png",1200,800,true],"post_slider_layout_portrait_large":["https:\/\/tarihkursu.com\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/Pink-Gradient-Concept-Map-Chart-1200x1080.png",1200,1080,true],"post_slider_layout_square_large":["https:\/\/tarihkursu.com\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/Pink-Gradient-Concept-Map-Chart-1200x1080.png",1200,1080,true],"post_slider_layout_landscape":["https:\/\/tarihkursu.com\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/Pink-Gradient-Concept-Map-Chart-600x400.png",600,400,true],"post_slider_layout_portrait":["https:\/\/tarihkursu.com\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/Pink-Gradient-Concept-Map-Chart-600x900.png",600,900,true],"post_slider_layout_square":["https:\/\/tarihkursu.com\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/Pink-Gradient-Concept-Map-Chart-600x600.png",600,600,true],"full":["https:\/\/tarihkursu.com\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/Pink-Gradient-Concept-Map-Chart.png",1920,1080,false]},"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v27.4 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>\u00c7a\u011fda\u015f T\u00fcrk ve D\u00fcnya Tarihi 1. \u00dcnite: \u0130ki K\u00fcresel Sava\u015f Aras\u0131nda D\u00fcnya - tarihkursu.com<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"\u00c7a\u011fda\u015f T\u00fcrk ve D\u00fcnya Tarihi\u00a01. \u00dcnite: \u0130ki K\u00fcresel Sava\u015f Aras\u0131nda D\u00fcnya Ders Notu\u00a0MEB ders kitaplar\u0131\u00a0ile uyumludur.\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/tarihkursu.com\/index.php\/2025\/10\/01\/cagdas-turk-ve-dunya-tarihi-1-unite-iki-kuresel-savas-arasinda-dunya\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"tr_TR\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"\u00c7a\u011fda\u015f T\u00fcrk ve D\u00fcnya Tarihi 1. \u00dcnite: \u0130ki K\u00fcresel Sava\u015f Aras\u0131nda D\u00fcnya - tarihkursu.com\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"\u00c7a\u011fda\u015f T\u00fcrk ve D\u00fcnya Tarihi\u00a01. \u00dcnite: \u0130ki K\u00fcresel Sava\u015f Aras\u0131nda D\u00fcnya Ders Notu\u00a0MEB ders kitaplar\u0131\u00a0ile uyumludur.\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/tarihkursu.com\/index.php\/2025\/10\/01\/cagdas-turk-ve-dunya-tarihi-1-unite-iki-kuresel-savas-arasinda-dunya\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"tarihkursu.com\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2025-10-01T19:20:15+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2025-10-01T19:20:16+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/tarihkursu.com\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/Pink-Gradient-Concept-Map-Chart.png\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1920\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"1080\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/png\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"tarihkursu\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Yazan:\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"tarihkursu\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Tahmini okuma s\u00fcresi\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"22 dakika\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/tarihkursu.com\\\/index.php\\\/2025\\\/10\\\/01\\\/cagdas-turk-ve-dunya-tarihi-1-unite-iki-kuresel-savas-arasinda-dunya\\\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/tarihkursu.com\\\/index.php\\\/2025\\\/10\\\/01\\\/cagdas-turk-ve-dunya-tarihi-1-unite-iki-kuresel-savas-arasinda-dunya\\\/\"},\"author\":{\"name\":\"tarihkursu\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/tarihkursu.com\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/d0f9105e31352dbe9f08d098ffb8c878\"},\"headline\":\"\u00c7a\u011fda\u015f T\u00fcrk ve D\u00fcnya Tarihi 1. \u00dcnite: \u0130ki K\u00fcresel Sava\u015f Aras\u0131nda D\u00fcnya\",\"datePublished\":\"2025-10-01T19:20:15+00:00\",\"dateModified\":\"2025-10-01T19:20:16+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/tarihkursu.com\\\/index.php\\\/2025\\\/10\\\/01\\\/cagdas-turk-ve-dunya-tarihi-1-unite-iki-kuresel-savas-arasinda-dunya\\\/\"},\"wordCount\":4348,\"commentCount\":0,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/tarihkursu.com\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/4d7bdc3b79e9f5198455474c0f203f3c\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/tarihkursu.com\\\/index.php\\\/2025\\\/10\\\/01\\\/cagdas-turk-ve-dunya-tarihi-1-unite-iki-kuresel-savas-arasinda-dunya\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/tarihkursu.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2025\\\/09\\\/Pink-Gradient-Concept-Map-Chart.png\",\"keywords\":[\"\u00e7a\u011fda\u015f T\u00fcrk ve d\u00fcnya tarihi\",\"\u00e7a\u011fda\u015f t\u00fcrk ve d\u00fcnya tarihi ders notlar\u0131\",\"ders notlar\u0131\"],\"articleSection\":[\"\u00c7a\u011fda\u015f T\u00fcrk ve D\u00fcnya Tarihi DERS NOTLARI\"],\"inLanguage\":\"tr\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/tarihkursu.com\\\/index.php\\\/2025\\\/10\\\/01\\\/cagdas-turk-ve-dunya-tarihi-1-unite-iki-kuresel-savas-arasinda-dunya\\\/#respond\"]}]},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/tarihkursu.com\\\/index.php\\\/2025\\\/10\\\/01\\\/cagdas-turk-ve-dunya-tarihi-1-unite-iki-kuresel-savas-arasinda-dunya\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/tarihkursu.com\\\/index.php\\\/2025\\\/10\\\/01\\\/cagdas-turk-ve-dunya-tarihi-1-unite-iki-kuresel-savas-arasinda-dunya\\\/\",\"name\":\"\u00c7a\u011fda\u015f T\u00fcrk ve D\u00fcnya Tarihi 1. \u00dcnite: \u0130ki K\u00fcresel Sava\u015f Aras\u0131nda D\u00fcnya - tarihkursu.com\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/tarihkursu.com\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/tarihkursu.com\\\/index.php\\\/2025\\\/10\\\/01\\\/cagdas-turk-ve-dunya-tarihi-1-unite-iki-kuresel-savas-arasinda-dunya\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/tarihkursu.com\\\/index.php\\\/2025\\\/10\\\/01\\\/cagdas-turk-ve-dunya-tarihi-1-unite-iki-kuresel-savas-arasinda-dunya\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/tarihkursu.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2025\\\/09\\\/Pink-Gradient-Concept-Map-Chart.png\",\"datePublished\":\"2025-10-01T19:20:15+00:00\",\"dateModified\":\"2025-10-01T19:20:16+00:00\",\"description\":\"\u00c7a\u011fda\u015f T\u00fcrk ve D\u00fcnya Tarihi\u00a01. \u00dcnite: \u0130ki K\u00fcresel Sava\u015f Aras\u0131nda D\u00fcnya Ders Notu\u00a0MEB ders kitaplar\u0131\u00a0ile uyumludur.\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/tarihkursu.com\\\/index.php\\\/2025\\\/10\\\/01\\\/cagdas-turk-ve-dunya-tarihi-1-unite-iki-kuresel-savas-arasinda-dunya\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"tr\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/tarihkursu.com\\\/index.php\\\/2025\\\/10\\\/01\\\/cagdas-turk-ve-dunya-tarihi-1-unite-iki-kuresel-savas-arasinda-dunya\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"tr\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/tarihkursu.com\\\/index.php\\\/2025\\\/10\\\/01\\\/cagdas-turk-ve-dunya-tarihi-1-unite-iki-kuresel-savas-arasinda-dunya\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/tarihkursu.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2025\\\/09\\\/Pink-Gradient-Concept-Map-Chart.png\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/tarihkursu.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2025\\\/09\\\/Pink-Gradient-Concept-Map-Chart.png\",\"width\":1920,\"height\":1080},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/tarihkursu.com\\\/index.php\\\/2025\\\/10\\\/01\\\/cagdas-turk-ve-dunya-tarihi-1-unite-iki-kuresel-savas-arasinda-dunya\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Anasayfa\",\"item\":\"https:\\\/\\\/tarihkursu.com\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"\u00c7a\u011fda\u015f T\u00fcrk ve D\u00fcnya Tarihi 1. \u00dcnite: \u0130ki K\u00fcresel Sava\u015f Aras\u0131nda D\u00fcnya\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/tarihkursu.com\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/tarihkursu.com\\\/\",\"name\":\"Tarih Kursu\",\"description\":\"\u0130\u015fimiz G\u00fcc\u00fcm\u00fcz Tarih\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/tarihkursu.com\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/4d7bdc3b79e9f5198455474c0f203f3c\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/tarihkursu.com\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"tr\"},{\"@type\":[\"Person\",\"Organization\"],\"@id\":\"https:\\\/\\\/tarihkursu.com\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/4d7bdc3b79e9f5198455474c0f203f3c\",\"name\":\"admin\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"tr\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/tarihkursu.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2024\\\/10\\\/TARIHKURSU-Kopyasi.png\",\"url\":\"https:\\\/\\\/tarihkursu.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2024\\\/10\\\/TARIHKURSU-Kopyasi.png\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/tarihkursu.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2024\\\/10\\\/TARIHKURSU-Kopyasi.png\",\"width\":1080,\"height\":1080,\"caption\":\"admin\"},\"logo\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/tarihkursu.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2024\\\/10\\\/TARIHKURSU-Kopyasi.png\"},\"sameAs\":[\"https:\\\/\\\/tarihkursu.com\"]},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/tarihkursu.com\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/d0f9105e31352dbe9f08d098ffb8c878\",\"name\":\"tarihkursu\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"tr\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/1354763acbc865faa7650c3e1e4431f187276d71f132349411302a546cdeae54?s=96&d=mm&r=g\",\"url\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/1354763acbc865faa7650c3e1e4431f187276d71f132349411302a546cdeae54?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/1354763acbc865faa7650c3e1e4431f187276d71f132349411302a546cdeae54?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"tarihkursu\"},\"url\":\"https:\\\/\\\/tarihkursu.com\\\/index.php\\\/author\\\/tarihkursu\\\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"\u00c7a\u011fda\u015f T\u00fcrk ve D\u00fcnya Tarihi 1. \u00dcnite: \u0130ki K\u00fcresel Sava\u015f Aras\u0131nda D\u00fcnya - tarihkursu.com","description":"\u00c7a\u011fda\u015f T\u00fcrk ve D\u00fcnya Tarihi\u00a01. \u00dcnite: \u0130ki K\u00fcresel Sava\u015f Aras\u0131nda D\u00fcnya Ders Notu\u00a0MEB ders kitaplar\u0131\u00a0ile uyumludur.","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/tarihkursu.com\/index.php\/2025\/10\/01\/cagdas-turk-ve-dunya-tarihi-1-unite-iki-kuresel-savas-arasinda-dunya\/","og_locale":"tr_TR","og_type":"article","og_title":"\u00c7a\u011fda\u015f T\u00fcrk ve D\u00fcnya Tarihi 1. \u00dcnite: \u0130ki K\u00fcresel Sava\u015f Aras\u0131nda D\u00fcnya - tarihkursu.com","og_description":"\u00c7a\u011fda\u015f T\u00fcrk ve D\u00fcnya Tarihi\u00a01. \u00dcnite: \u0130ki K\u00fcresel Sava\u015f Aras\u0131nda D\u00fcnya Ders Notu\u00a0MEB ders kitaplar\u0131\u00a0ile uyumludur.","og_url":"https:\/\/tarihkursu.com\/index.php\/2025\/10\/01\/cagdas-turk-ve-dunya-tarihi-1-unite-iki-kuresel-savas-arasinda-dunya\/","og_site_name":"tarihkursu.com","article_published_time":"2025-10-01T19:20:15+00:00","article_modified_time":"2025-10-01T19:20:16+00:00","og_image":[{"width":1920,"height":1080,"url":"https:\/\/tarihkursu.com\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/Pink-Gradient-Concept-Map-Chart.png","type":"image\/png"}],"author":"tarihkursu","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Yazan:":"tarihkursu","Tahmini okuma s\u00fcresi":"22 dakika"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/tarihkursu.com\/index.php\/2025\/10\/01\/cagdas-turk-ve-dunya-tarihi-1-unite-iki-kuresel-savas-arasinda-dunya\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/tarihkursu.com\/index.php\/2025\/10\/01\/cagdas-turk-ve-dunya-tarihi-1-unite-iki-kuresel-savas-arasinda-dunya\/"},"author":{"name":"tarihkursu","@id":"https:\/\/tarihkursu.com\/#\/schema\/person\/d0f9105e31352dbe9f08d098ffb8c878"},"headline":"\u00c7a\u011fda\u015f T\u00fcrk ve D\u00fcnya Tarihi 1. \u00dcnite: \u0130ki K\u00fcresel Sava\u015f Aras\u0131nda D\u00fcnya","datePublished":"2025-10-01T19:20:15+00:00","dateModified":"2025-10-01T19:20:16+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/tarihkursu.com\/index.php\/2025\/10\/01\/cagdas-turk-ve-dunya-tarihi-1-unite-iki-kuresel-savas-arasinda-dunya\/"},"wordCount":4348,"commentCount":0,"publisher":{"@id":"https:\/\/tarihkursu.com\/#\/schema\/person\/4d7bdc3b79e9f5198455474c0f203f3c"},"image":{"@id":"https:\/\/tarihkursu.com\/index.php\/2025\/10\/01\/cagdas-turk-ve-dunya-tarihi-1-unite-iki-kuresel-savas-arasinda-dunya\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/tarihkursu.com\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/Pink-Gradient-Concept-Map-Chart.png","keywords":["\u00e7a\u011fda\u015f T\u00fcrk ve d\u00fcnya tarihi","\u00e7a\u011fda\u015f t\u00fcrk ve d\u00fcnya tarihi ders notlar\u0131","ders notlar\u0131"],"articleSection":["\u00c7a\u011fda\u015f T\u00fcrk ve D\u00fcnya Tarihi DERS NOTLARI"],"inLanguage":"tr","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["https:\/\/tarihkursu.com\/index.php\/2025\/10\/01\/cagdas-turk-ve-dunya-tarihi-1-unite-iki-kuresel-savas-arasinda-dunya\/#respond"]}]},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/tarihkursu.com\/index.php\/2025\/10\/01\/cagdas-turk-ve-dunya-tarihi-1-unite-iki-kuresel-savas-arasinda-dunya\/","url":"https:\/\/tarihkursu.com\/index.php\/2025\/10\/01\/cagdas-turk-ve-dunya-tarihi-1-unite-iki-kuresel-savas-arasinda-dunya\/","name":"\u00c7a\u011fda\u015f T\u00fcrk ve D\u00fcnya Tarihi 1. \u00dcnite: \u0130ki K\u00fcresel Sava\u015f Aras\u0131nda D\u00fcnya - tarihkursu.com","isPartOf":{"@id":"https:\/\/tarihkursu.com\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/tarihkursu.com\/index.php\/2025\/10\/01\/cagdas-turk-ve-dunya-tarihi-1-unite-iki-kuresel-savas-arasinda-dunya\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/tarihkursu.com\/index.php\/2025\/10\/01\/cagdas-turk-ve-dunya-tarihi-1-unite-iki-kuresel-savas-arasinda-dunya\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/tarihkursu.com\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/Pink-Gradient-Concept-Map-Chart.png","datePublished":"2025-10-01T19:20:15+00:00","dateModified":"2025-10-01T19:20:16+00:00","description":"\u00c7a\u011fda\u015f T\u00fcrk ve D\u00fcnya Tarihi\u00a01. \u00dcnite: \u0130ki K\u00fcresel Sava\u015f Aras\u0131nda D\u00fcnya Ders Notu\u00a0MEB ders kitaplar\u0131\u00a0ile uyumludur.","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/tarihkursu.com\/index.php\/2025\/10\/01\/cagdas-turk-ve-dunya-tarihi-1-unite-iki-kuresel-savas-arasinda-dunya\/#breadcrumb"},"inLanguage":"tr","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/tarihkursu.com\/index.php\/2025\/10\/01\/cagdas-turk-ve-dunya-tarihi-1-unite-iki-kuresel-savas-arasinda-dunya\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"tr","@id":"https:\/\/tarihkursu.com\/index.php\/2025\/10\/01\/cagdas-turk-ve-dunya-tarihi-1-unite-iki-kuresel-savas-arasinda-dunya\/#primaryimage","url":"https:\/\/tarihkursu.com\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/Pink-Gradient-Concept-Map-Chart.png","contentUrl":"https:\/\/tarihkursu.com\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/Pink-Gradient-Concept-Map-Chart.png","width":1920,"height":1080},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/tarihkursu.com\/index.php\/2025\/10\/01\/cagdas-turk-ve-dunya-tarihi-1-unite-iki-kuresel-savas-arasinda-dunya\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Anasayfa","item":"https:\/\/tarihkursu.com\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"\u00c7a\u011fda\u015f T\u00fcrk ve D\u00fcnya Tarihi 1. \u00dcnite: \u0130ki K\u00fcresel Sava\u015f Aras\u0131nda D\u00fcnya"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/tarihkursu.com\/#website","url":"https:\/\/tarihkursu.com\/","name":"Tarih Kursu","description":"\u0130\u015fimiz G\u00fcc\u00fcm\u00fcz Tarih","publisher":{"@id":"https:\/\/tarihkursu.com\/#\/schema\/person\/4d7bdc3b79e9f5198455474c0f203f3c"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/tarihkursu.com\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"tr"},{"@type":["Person","Organization"],"@id":"https:\/\/tarihkursu.com\/#\/schema\/person\/4d7bdc3b79e9f5198455474c0f203f3c","name":"admin","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"tr","@id":"https:\/\/tarihkursu.com\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/TARIHKURSU-Kopyasi.png","url":"https:\/\/tarihkursu.com\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/TARIHKURSU-Kopyasi.png","contentUrl":"https:\/\/tarihkursu.com\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/TARIHKURSU-Kopyasi.png","width":1080,"height":1080,"caption":"admin"},"logo":{"@id":"https:\/\/tarihkursu.com\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/TARIHKURSU-Kopyasi.png"},"sameAs":["https:\/\/tarihkursu.com"]},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/tarihkursu.com\/#\/schema\/person\/d0f9105e31352dbe9f08d098ffb8c878","name":"tarihkursu","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"tr","@id":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/1354763acbc865faa7650c3e1e4431f187276d71f132349411302a546cdeae54?s=96&d=mm&r=g","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/1354763acbc865faa7650c3e1e4431f187276d71f132349411302a546cdeae54?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/1354763acbc865faa7650c3e1e4431f187276d71f132349411302a546cdeae54?s=96&d=mm&r=g","caption":"tarihkursu"},"url":"https:\/\/tarihkursu.com\/index.php\/author\/tarihkursu\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/tarihkursu.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2907","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/tarihkursu.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/tarihkursu.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tarihkursu.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tarihkursu.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2907"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/tarihkursu.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2907\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2908,"href":"https:\/\/tarihkursu.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2907\/revisions\/2908"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tarihkursu.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/2875"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/tarihkursu.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2907"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/tarihkursu.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2907"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/tarihkursu.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2907"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}