{"id":3527,"date":"2026-08-02T15:13:08","date_gmt":"2026-08-02T12:13:08","guid":{"rendered":"https:\/\/tarihkursu.com\/?p=3527"},"modified":"2026-08-02T15:13:10","modified_gmt":"2026-08-02T12:13:10","slug":"orta-cagdaki-kitlesel-gocler-9-sinif-maarif-model-tarih-ders-notu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/tarihkursu.com\/index.php\/2026\/08\/02\/orta-cagdaki-kitlesel-gocler-9-sinif-maarif-model-tarih-ders-notu\/","title":{"rendered":"Orta \u00c7a\u011f\u2019daki Kitlesel G\u00f6\u00e7ler | 9. S\u0131n\u0131f Maarif Model Tarih Ders Notu"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>SINIF:<\/strong> 9.S\u0131n\u0131f tarih<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>\u00dcN\u0130TE:<\/strong> 3. \u00dcnite Orta \u00c7a\u011f Medeniyetleri<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>\u00d6\u011eRENME \u00c7IKTISI:<\/strong> Orta \u00c7a\u011f\u2019daki Kitlesel G\u00f6\u00e7ler \u00f6zet ders notu<\/p>\n\n\n\n<style>\n.tk-ders-notu {\n  --tk-lacivert: #12355b;\n  --tk-lacivert-koyu: #0b2745;\n  --tk-turkuaz: #008c95;\n  --tk-turkuaz-acik: #e7f8f8;\n  --tk-bordo: #8b1e3f;\n  --tk-bordo-acik: #fff0f4;\n  --tk-altin: #d7a514;\n  --tk-sari-acik: #fff8d9;\n  --tk-mavi-acik: #edf6ff;\n  --tk-metin: #243447;\n  --tk-cizgi: #d8e3ec;\n  width: 100%;\n  max-width: 100%;\n  min-width: 0;\n  margin: 0 auto;\n  color: var(--tk-metin);\n  font-family: system-ui, -apple-system, \"Segoe UI\", Arial, sans-serif;\n  font-size: 17px;\n  line-height: 1.72;\n  overflow-x: clip;\n  overflow-wrap: anywhere;\n}\n.tk-ders-notu,\n.tk-ders-notu * { box-sizing: border-box; }\n.tk-ders-notu .tk-okuma-ilerleme {\n  position: sticky;\n  z-index: 20;\n  top: 0;\n  width: 100%;\n  height: 5px;\n  margin-bottom: 14px;\n  background: #dfe9ef;\n  border-radius: 999px;\n  overflow: hidden;\n}\n.tk-ders-notu .tk-okuma-ilerleme-cubugu {\n  display: block;\n  width: 0;\n  height: 100%;\n  background: linear-gradient(90deg, var(--tk-turkuaz), var(--tk-altin));\n  transition: width .12s linear;\n}\n.tk-ders-notu .tk-ana-baslik {\n  margin: 0 0 16px;\n  padding: 22px 24px 18px;\n  color: #fff;\n  background: linear-gradient(135deg, var(--tk-lacivert-koyu), var(--tk-lacivert));\n  border-bottom: 5px solid var(--tk-altin);\n  border-radius: 18px;\n  font-size: clamp(1.55rem, 4vw, 2.25rem);\n  font-weight: 850;\n  line-height: 1.22;\n  letter-spacing: .01em;\n  text-wrap: balance;\n}\n.tk-ders-notu .tk-seo-giris {\n  margin: 0 0 18px;\n  padding: 18px 20px;\n  background: var(--tk-mavi-acik);\n  border-left: 5px solid var(--tk-turkuaz);\n  border-radius: 12px;\n}\n.tk-ders-notu .tk-araclar {\n  display: flex;\n  flex-wrap: wrap;\n  gap: 10px;\n  margin: 0 0 18px;\n}\n.tk-ders-notu .tk-dugme {\n  appearance: none;\n  max-width: 100%;\n  padding: 10px 15px;\n  color: #fff;\n  background: var(--tk-turkuaz);\n  border: 2px solid var(--tk-turkuaz);\n  border-radius: 10px;\n  font: inherit;\n  font-weight: 750;\n  line-height: 1.25;\n  cursor: pointer;\n}\n.tk-ders-notu .tk-dugme:hover { background: var(--tk-lacivert); border-color: var(--tk-lacivert); }\n.tk-ders-notu .tk-dugme:focus-visible,\n.tk-ders-notu .tk-icindekiler a:focus-visible,\n.tk-ders-notu .tk-basa-don:focus-visible {\n  outline: 4px solid var(--tk-altin);\n  outline-offset: 3px;\n}\n.tk-ders-notu .tk-icindekiler {\n  width: 100%;\n  min-width: 0;\n  margin: 0 0 22px;\n  padding: 18px 20px;\n  background: var(--tk-turkuaz-acik);\n  border: 1px solid #a7dfe1;\n  border-radius: 14px;\n}\n.tk-ders-notu .tk-icindekiler-baslik {\n  margin: 0 0 10px;\n  color: var(--tk-lacivert);\n  font-size: 1.2rem;\n  font-weight: 850;\n}\n.tk-ders-notu .tk-icindekiler ul {\n  display: grid;\n  grid-template-columns: repeat(2, minmax(0, 1fr));\n  gap: 7px 18px;\n  margin: 0;\n  padding: 0;\n  list-style: none;\n}\n.tk-ders-notu .tk-icindekiler li { min-width: 0; margin: 0; padding: 0; }\n.tk-ders-notu .tk-icindekiler a {\n  display: block;\n  min-width: 0;\n  padding: 6px 8px;\n  color: var(--tk-lacivert);\n  border-radius: 7px;\n  font-weight: 700;\n  text-decoration: none;\n  overflow-wrap: anywhere;\n}\n.tk-ders-notu .tk-icindekiler a::before { content: \"\u203a \"; color: var(--tk-bordo); font-weight: 900; }\n.tk-ders-notu .tk-icindekiler a:hover,\n.tk-ders-notu .tk-icindekiler a.tk-etkin { color: #fff; background: var(--tk-turkuaz); }\n.tk-ders-notu .tk-kaynak-icerik { width: 100%; max-width: 100%; min-width: 0; }\n.tk-ders-notu .tk-kart {\n  width: 100%;\n  max-width: 100%;\n  min-width: 0;\n  margin: 0 0 22px;\n  padding: 20px;\n  background: #fff;\n  border: 1px solid var(--tk-cizgi);\n  border-radius: 16px;\n  box-shadow: 0 8px 24px rgba(18, 53, 91, .08);\n  overflow-x: clip;\n}\n.tk-ders-notu .tk-kart > h2,\n.tk-ders-notu .tk-kart > h3 {\n  color: var(--tk-lacivert);\n  font-weight: 850;\n  line-height: 1.3;\n  text-wrap: balance;\n  overflow-wrap: anywhere;\n}\n.tk-ders-notu .tk-kart > h2 {\n  margin: 0 0 16px;\n  padding: 0 0 9px;\n  border-bottom: 4px solid var(--tk-altin);\n  font-size: clamp(1.3rem, 3vw, 1.65rem);\n}\n.tk-ders-notu .tk-kart > h3 { margin: 18px 0 10px; font-size: 1.17rem; }\n.tk-ders-notu .tk-kart p { max-width: 100%; margin: 0 0 12px; }\n.tk-ders-notu .tk-madde-listesi {\n  display: grid;\n  gap: 9px;\n  width: 100%;\n  min-width: 0;\n  margin: 0 0 16px;\n  padding: 0;\n  list-style: none;\n}\n.tk-ders-notu .tk-madde-listesi > li {\n  position: relative;\n  min-width: 0;\n  margin: 0;\n  padding: 10px 12px 10px 40px;\n  background: var(--tk-mavi-acik);\n  border-left: 4px solid var(--tk-turkuaz);\n  border-radius: 9px;\n  overflow-wrap: anywhere;\n}\n.tk-ders-notu .tk-madde-listesi > li::before {\n  content: \"\u2713\";\n  position: absolute;\n  left: 13px;\n  top: 10px;\n  color: var(--tk-bordo);\n  font-weight: 900;\n}\n.tk-ders-notu strong { color: var(--tk-bordo); font-weight: 850; }\n.tk-ders-notu blockquote {\n  width: 100%;\n  min-width: 0;\n  margin: 14px 0;\n  padding: 17px 20px;\n  color: #5d1730;\n  background: var(--tk-bordo-acik);\n  border-left: 6px solid var(--tk-bordo);\n  border-radius: 12px;\n  font-size: 1.06rem;\n  font-weight: 650;\n}\n.tk-ders-notu .tk-bilgi-kutusu {\n  width: 100%;\n  min-width: 0;\n  margin: 16px 0;\n  padding: 16px 18px;\n  background: var(--tk-sari-acik);\n  border: 2px solid var(--tk-altin);\n  border-left-width: 7px;\n  border-radius: 12px;\n  overflow-wrap: anywhere;\n}\n.tk-ders-notu .tk-bilgi-kutusu.tk-osym { background: var(--tk-bordo-acik); border-color: var(--tk-bordo); }\n.tk-ders-notu .tk-bilgi-kutusu.tk-onemli { background: var(--tk-turkuaz-acik); border-color: var(--tk-turkuaz); }\n.tk-ders-notu .tk-bilgi-kutusu p:last-child { margin-bottom: 0; }\n.tk-ders-notu .tk-tablo-kapsayici {\n  width: 100%;\n  max-width: 100%;\n  min-width: 0;\n  margin: 16px 0;\n  overflow-x: clip;\n  border: 1px solid #bfd0dc;\n  border-radius: 12px;\n}\n.tk-ders-notu .tk-tablo {\n  width: 100%;\n  max-width: 100%;\n  min-width: 0;\n  margin: 0;\n  table-layout: fixed;\n  border-collapse: collapse;\n  border-spacing: 0;\n  white-space: normal;\n}\n.tk-ders-notu .tk-tablo th,\n.tk-ders-notu .tk-tablo td {\n  min-width: 0;\n  padding: 11px 10px;\n  border: 1px solid #bfd0dc;\n  vertical-align: top;\n  text-align: left;\n  white-space: normal;\n  overflow-wrap: anywhere;\n  word-wrap: break-word;\n  hyphens: auto;\n}\n.tk-ders-notu .tk-tablo th {\n  color: #fff;\n  background: var(--tk-lacivert);\n  font-weight: 800;\n}\n.tk-ders-notu .tk-tablo td:first-child { color: #65162f; background: #fff7f9; font-weight: 750; }\n.tk-ders-notu .tk-tablo tbody tr:nth-child(even) td:not(:first-child) { background: #f5fafc; }\n.tk-ders-notu .tk-tablo p { margin: 0 0 7px; }\n.tk-ders-notu .tk-tablo p:last-child,\n.tk-ders-notu .tk-tablo .tk-madde-listesi:last-child { margin-bottom: 0; }\n.tk-ders-notu .tk-basa-don {\n  position: fixed;\n  z-index: 30;\n  right: max(14px, env(safe-area-inset-right));\n  bottom: max(14px, env(safe-area-inset-bottom));\n  display: none;\n  max-width: calc(100vw - 28px);\n  padding: 10px 14px;\n  color: #fff;\n  background: var(--tk-bordo);\n  border: 0;\n  border-radius: 999px;\n  box-shadow: 0 6px 20px rgba(0, 0, 0, .2);\n  font: inherit;\n  font-weight: 800;\n  cursor: pointer;\n}\n.tk-ders-notu .tk-basa-don.tk-gorunur { display: inline-flex; }\n@media (max-width: 720px) {\n  .tk-ders-notu { font-size: 16px; line-height: 1.66; }\n  .tk-ders-notu .tk-ana-baslik { padding: 18px 16px 15px; border-radius: 14px; }\n  .tk-ders-notu .tk-kart { padding: 15px; border-radius: 13px; }\n  .tk-ders-notu .tk-icindekiler ul { grid-template-columns: minmax(0, 1fr); }\n  .tk-ders-notu .tk-tablo th,\n  .tk-ders-notu .tk-tablo td { padding: 9px 7px; }\n  .tk-ders-notu .tk-tablo.tk-cok-sutun,\n  .tk-ders-notu .tk-tablo.tk-cok-sutun tbody,\n  .tk-ders-notu .tk-tablo.tk-cok-sutun tr,\n  .tk-ders-notu .tk-tablo.tk-cok-sutun td { display: block; width: 100%; max-width: 100%; min-width: 0; }\n  .tk-ders-notu .tk-tablo.tk-cok-sutun thead {\n    position: absolute;\n    width: 1px;\n    height: 1px;\n    padding: 0;\n    margin: -1px;\n    overflow: hidden;\n    clip: rect(0, 0, 0, 0);\n    white-space: nowrap;\n    border: 0;\n  }\n  .tk-ders-notu .tk-tablo.tk-cok-sutun tbody { padding: 8px; }\n  .tk-ders-notu .tk-tablo.tk-cok-sutun tr {\n    margin: 0 0 12px;\n    overflow: hidden;\n    border: 2px solid #c9d8e2;\n    border-radius: 10px;\n  }\n  .tk-ders-notu .tk-tablo.tk-cok-sutun tr:last-child { margin-bottom: 0; }\n  .tk-ders-notu .tk-tablo.tk-cok-sutun td {\n    display: grid;\n    grid-template-columns: minmax(6.4rem, 34%) minmax(0, 1fr);\n    gap: 9px;\n    border-width: 0 0 1px;\n  }\n  .tk-ders-notu .tk-tablo.tk-cok-sutun td::before {\n    content: attr(data-label);\n    min-width: 0;\n    color: var(--tk-lacivert);\n    font-weight: 850;\n    overflow-wrap: anywhere;\n  }\n  .tk-ders-notu .tk-tablo.tk-cok-sutun td:last-child { border-bottom: 0; }\n}\n@media (max-width: 375px) {\n  .tk-ders-notu { font-size: 15.5px; }\n  .tk-ders-notu .tk-kart,\n  .tk-ders-notu .tk-seo-giris,\n  .tk-ders-notu .tk-icindekiler { padding-left: 12px; padding-right: 12px; }\n  .tk-ders-notu .tk-tablo.tk-cok-sutun td { grid-template-columns: minmax(5.7rem, 38%) minmax(0, 1fr); padding: 8px 6px; }\n}\n@media print {\n  .tk-ders-notu { color: #111; font-size: 11pt; overflow: visible; }\n  .tk-ders-notu .tk-okuma-ilerleme,\n  .tk-ders-notu .tk-araclar,\n  .tk-ders-notu .tk-basa-don { display: none !important; }\n  .tk-ders-notu .tk-ana-baslik { color: #000; background: #fff; border: 2px solid #000; }\n  .tk-ders-notu .tk-kart { box-shadow: none; break-inside: avoid; }\n  .tk-ders-notu .tk-tablo-kapsayici { overflow: visible; }\n  .tk-ders-notu .tk-tablo th { color: #000; background: #e8e8e8; }\n  .tk-ders-notu .tk-basa-don { display: none !important; }\n}\n<\/style>\n<article class=\"tk-ders-notu\" lang=\"tr\" data-tk-ready=\"false\">\n<div class=\"tk-okuma-ilerleme\" aria-hidden=\"true\"><span class=\"tk-okuma-ilerleme-cubugu\"><\/span><\/div>\n<div class=\"tk-ana-baslik\">ORTA \u00c7A\u011e\u2019DAK\u0130 K\u0130TLESEL G\u00d6\u00c7LER<\/div>\n<p class=\"tk-seo-giris\">9. s\u0131n\u0131f tarih dersinde Orta \u00c7a\u011f\u2019daki Kitlesel G\u00f6\u00e7ler \u00f6\u011frenme \u00e7\u0131kt\u0131s\u0131n\u0131 \u00e7al\u0131\u015f\u0131rken kavramlar\u0131, a\u00e7\u0131klamalar\u0131 ve kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rmalar\u0131 bir arada g\u00f6rmen \u00f6nemlidir. Bu sayfadaki tarih ders notu, T\u00fcrkiye Y\u00fczy\u0131l\u0131 Maarif Modeli do\u011frultusunda kaynak belgede verilen bilgileri s\u0131ras\u0131n\u0131 koruyarak sunar. Notta Orta \u00c7a\u011f Devletleri Kronolojisi, Kitlesel G\u00f6\u00e7lerin Genel Nedenleri ve T\u00fcrkleri G\u00f6\u00e7e Zorlayan Etkenler ba\u015fl\u0131klar\u0131; madde listeleri, bilgi kutular\u0131 ve tablolarla d\u00fczenlenmi\u015ftir. \u0130\u00e7indekiler alan\u0131n\u0131 kullanarak istedi\u011fin b\u00f6l\u00fcme h\u0131zl\u0131ca ge\u00e7ebilir, okuma ilerleme \u00e7ubu\u011fuyla sayfadaki konumunu takip edebilirsin. \u00c7al\u0131\u015f\u0131rken \u00f6nce ana kavramlar\u0131 incelemen, ard\u0131ndan a\u00e7\u0131klamalar ile tablolar aras\u0131ndaki ba\u011flant\u0131lara dikkat etmen yararl\u0131 olacakt\u0131r. Bu 9. s\u0131n\u0131f tarih ders notunu ders \u00f6ncesinde konuya haz\u0131rlanmak, ders s\u0131ras\u0131nda ba\u015fl\u0131klar\u0131 takip etmek veya tekrar yaparken kaynak metindeki bilgileri d\u00fczenli bi\u00e7imde g\u00f6zden ge\u00e7irmek i\u00e7in kullanabilirsin.<\/p>\n<div class=\"tk-araclar\" aria-label=\"Ders notu ara\u00e7lar\u0131\">\n<button class=\"tk-dugme tk-yazdir\" type=\"button\" aria-label=\"Ders notunu yazd\u0131r\">Yazd\u0131r<\/button>\n<button class=\"tk-dugme tk-icindekilere-git\" type=\"button\" aria-label=\"\u0130\u00e7indekiler b\u00f6l\u00fcm\u00fcne git\">\u0130\u00e7indekilere git<\/button>\n<\/div>\n<nav class=\"tk-icindekiler\" aria-label=\"Ders notu i\u00e7indekiler\">\n<p class=\"tk-icindekiler-baslik\">\u0130\u00e7indekiler<\/p>\n<ul>\n<li><a href=\"#orta-cag-devletleri-kronolojisi\">Orta \u00c7a\u011f Devletleri Kronolojisi<\/a><\/li>\n<li><a href=\"#kitlesel-goclerin-genel-nedenleri\">Kitlesel G\u00f6\u00e7lerin Genel Nedenleri<\/a><\/li>\n<li><a href=\"#turkleri-goce-zorlayan-etkenler\">T\u00fcrkleri G\u00f6\u00e7e Zorlayan Etkenler<\/a><\/li>\n<li><a href=\"#turk-goclerini-kolaylastiran-cografi-etkenler\">T\u00fcrk G\u00f6\u00e7lerini Kolayla\u015ft\u0131ran Co\u011frafi Etkenler<\/a><\/li>\n<li><a href=\"#onemli-not-turk-tarihini-inceleme\">\u00d6nemli Not: T\u00fcrk Tarihini \u0130nceleme<\/a><\/li>\n<li><a href=\"#turkistan-turklerin-ana-yurdu\">T\u00fcrkistan: T\u00fcrklerin Ana Yurdu<\/a><\/li>\n<li><a href=\"#kavimler-gocu-oncesi-asya\">Kavimler G\u00f6\u00e7\u00fc \u00d6ncesi Asya<\/a><\/li>\n<li><a href=\"#kavimler-gocu-oncesi-avrupa\">Kavimler G\u00f6\u00e7\u00fc \u00d6ncesi Avrupa<\/a><\/li>\n<li><a href=\"#germen-kavimlerinin-yasam-alanlari\">Germen Kavimlerinin Ya\u015fam Alanlar\u0131<\/a><\/li>\n<li><a href=\"#kavimler-gocunun-tanimi\">Kavimler G\u00f6\u00e7\u00fc\u2019n\u00fcn Tan\u0131m\u0131<\/a><\/li>\n<li><a href=\"#kavimler-gocunun-nedenleri\">Kavimler G\u00f6\u00e7\u00fc\u2019n\u00fcn Nedenleri<\/a><\/li>\n<li><a href=\"#kavimler-gocunun-gelisimi\">Kavimler G\u00f6\u00e7\u00fc\u2019n\u00fcn Geli\u015fimi<\/a><\/li>\n<li><a href=\"#gocun-avrupaya-yayilmasi\">G\u00f6\u00e7\u00fcn Avrupa\u2019ya Yay\u0131lmas\u0131<\/a><\/li>\n<li><a href=\"#hunlarin-ilerleyis-kollari\">Hunlar\u0131n \u0130lerleyi\u015f Kollar\u0131<\/a><\/li>\n<li><a href=\"#vandal-yagmasi-ve-vandalizm\">Vandal Ya\u011fmas\u0131 ve Vandalizm<\/a><\/li>\n<li><a href=\"#kavimler-gocu-kronolojisi\">Kavimler G\u00f6\u00e7\u00fc Kronolojisi<\/a><\/li>\n<li><a href=\"#kavimler-gocunun-etkiledigi-cografyalar\">Kavimler G\u00f6\u00e7\u00fc\u2019n\u00fcn Etkiledi\u011fi Co\u011frafyalar<\/a><\/li>\n<li><a href=\"#kavimler-gocunun-siyasi-sonuclari\">Kavimler G\u00f6\u00e7\u00fc\u2019n\u00fcn Siyasi Sonu\u00e7lar\u0131<\/a><\/li>\n<li><a href=\"#kavimler-gocunun-sosyal-sonuclari\">Kavimler G\u00f6\u00e7\u00fc\u2019n\u00fcn Sosyal Sonu\u00e7lar\u0131<\/a><\/li>\n<li><a href=\"#ekonomik-sonuclar\">Ekonomik Sonu\u00e7lar<\/a><\/li>\n<li><a href=\"#kulturel-sonuclar\">K\u00fclt\u00fcrel Sonu\u00e7lar<\/a><\/li>\n<li><a href=\"#attilanin-kulturel-yansimalari\">Attila\u2019n\u0131n K\u00fclt\u00fcrel Yans\u0131malar\u0131<\/a><\/li>\n<li><a href=\"#dini-ve-dusunsel-sonuclar\">Din\u00ee ve D\u00fc\u015f\u00fcnsel Sonu\u00e7lar<\/a><\/li>\n<li><a href=\"#skolastik-dusunce\">Skolastik D\u00fc\u015f\u00fcnce<\/a><\/li>\n<li><a href=\"#feodalizm\">Feodalizm<\/a><\/li>\n<li><a href=\"#feodal-sistemin-isleyisi\">Feodal Sistemin \u0130\u015fleyi\u015fi<\/a><\/li>\n<li><a href=\"#feodal-ekonominin-ozellikleri\">Feodal Ekonominin \u00d6zellikleri<\/a><\/li>\n<li><a href=\"#germen-kavimlerinin-yeni-yerlesim-yerleri\">Germen Kavimlerinin Yeni Yerle\u015fim Yerleri<\/a><\/li>\n<li><a href=\"#avrupa-hun-devleti\">Avrupa Hun Devleti<\/a><\/li>\n<li><a href=\"#attila-donemi\">Attila D\u00f6nemi<\/a><\/li>\n<li><a href=\"#attiladan-sonra\">Attila\u2019dan Sonra<\/a><\/li>\n<li><a href=\"#hunlarin-roma-politikasi\">Hunlar\u0131n Roma Politikas\u0131<\/a><\/li>\n<li><a href=\"#hunlarin-asyanin-batisinin-turklesmesindeki-rolu\">Hunlar\u0131n Asya\u2019n\u0131n Bat\u0131s\u0131n\u0131n T\u00fcrkle\u015fmesindeki Rol\u00fc<\/a><\/li>\n<li><a href=\"#orta-cagdaki-diger-turk-gocleri\">Orta \u00c7a\u011f\u2019daki Di\u011fer T\u00fcrk G\u00f6\u00e7leri<\/a><\/li>\n<li><a href=\"#balkan-cografyasi-ve-turkler\">Balkan Co\u011frafyas\u0131 ve T\u00fcrkler<\/a><\/li>\n<li><a href=\"#balkanlarda-turk-varliginin-devami\">Balkanlarda T\u00fcrk Varl\u0131\u011f\u0131n\u0131n Devam\u0131<\/a><\/li>\n<li><a href=\"#kitlesel-goclerin-avrupa-ve-asyada-olusturdugu-degisim\">Kitlesel G\u00f6\u00e7lerin Avrupa ve Asya\u2019da Olu\u015fturdu\u011fu De\u011fi\u015fim<\/a><\/li>\n<li><a href=\"#bati-romanin-yikilisinin-avrupaya-etkileri\">Bat\u0131 Roma\u2019n\u0131n Y\u0131k\u0131l\u0131\u015f\u0131n\u0131n Avrupa\u2019ya Etkileri<\/a><\/li>\n<\/ul>\n<\/nav>\n<div class=\"tk-kaynak-icerik\">\n<section class=\"tk-kart\" aria-labelledby=\"orta-cag-devletleri-kronolojisi\">\n<h2 id=\"orta-cag-devletleri-kronolojisi\">Orta \u00c7a\u011f Devletleri Kronolojisi<\/h2>\n<div class=\"tk-tablo-kapsayici\" role=\"region\" aria-label=\"Ders notu tablosu 1\">\n<table class=\"tk-tablo tk-cok-sutun\">\n<thead>\n<tr>\n<th scope=\"col\"><p><strong>Devlet \/ <\/strong><strong>Medeniyet<\/strong><\/p><\/th>\n<th scope=\"col\"><p><strong>Tarih Aral\u0131\u011f\u0131<\/strong><\/p><\/th>\n<th scope=\"col\"><p><strong>K\u0131sa Bilgi<\/strong><\/p><\/th>\n<\/tr>\n<\/thead>\n<tbody>\n<tr>\n<td data-label=\"Devlet \/ Medeniyet\"><p>\u00c7in<\/p><\/td>\n<td data-label=\"Tarih Aral\u0131\u011f\u0131\"><p>M\u00d6 4000\u2019den itibaren<\/p><\/td>\n<td data-label=\"K\u0131sa Bilgi\"><p>Orta Asya T\u00fcrk topluluklar\u0131 \u00fczerinde siyasi ve asker\u00ee bask\u0131 kuran \u00f6nemli g\u00fc\u00e7lerden biridir.<\/p><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td data-label=\"Devlet \/ Medeniyet\"><p>Sasani Devleti<\/p><\/td>\n<td data-label=\"Tarih Aral\u0131\u011f\u0131\"><p>226-651<\/p><\/td>\n<td data-label=\"K\u0131sa Bilgi\"><p>\u0130ran co\u011frafyas\u0131nda Perslerin miras\u00e7\u0131s\u0131 olarak ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015f, Roma\/Do\u011fu Roma ile m\u00fccadele etmi\u015ftir.<\/p><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td data-label=\"Devlet \/ Medeniyet\"><p>Do\u011fu Roma \u0130mparatorlu\u011fu<\/p><\/td>\n<td data-label=\"Tarih Aral\u0131\u011f\u0131\"><p>330-1453<\/p><\/td>\n<td data-label=\"K\u0131sa Bilgi\"><p>Roma \u0130mparatorlu\u011fu\u2019nun do\u011fu kanad\u0131d\u0131r; Orta \u00c7a\u011f boyunca Bizans ad\u0131yla da an\u0131l\u0131r.<\/p><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td data-label=\"Devlet \/ Medeniyet\"><p>I. G\u00f6kt\u00fcrk Devleti<\/p><\/td>\n<td data-label=\"Tarih Aral\u0131\u011f\u0131\"><p>552-630<\/p><\/td>\n<td data-label=\"K\u0131sa Bilgi\"><p>T\u00fcrk ad\u0131n\u0131 devlet ad\u0131 olarak kullanan ilk T\u00fcrk devletidir.<\/p><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td data-label=\"Devlet \/ Medeniyet\"><p>\u0130slam Devleti<\/p><\/td>\n<td data-label=\"Tarih Aral\u0131\u011f\u0131\"><p>622-661<\/p><\/td>\n<td data-label=\"K\u0131sa Bilgi\"><p>Hz. Muhammed ve D\u00f6rt Halife D\u00f6nemi\u2019ni kapsar.<\/p><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td data-label=\"Devlet \/ Medeniyet\"><p>Emeviler<\/p><\/td>\n<td data-label=\"Tarih Aral\u0131\u011f\u0131\"><p>661-750<\/p><\/td>\n<td data-label=\"K\u0131sa Bilgi\"><p>\u0130slam tarihinde saltanat anlay\u0131\u015f\u0131n\u0131 g\u00fc\u00e7lendiren devlettir.<\/p><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td data-label=\"Devlet \/ Medeniyet\"><p>II. G\u00f6kt\u00fcrk Devleti<\/p><\/td>\n<td data-label=\"Tarih Aral\u0131\u011f\u0131\"><p>682-742<\/p><\/td>\n<td data-label=\"K\u0131sa Bilgi\"><p>Kutluk Devleti olarak da bilinir.<\/p><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td data-label=\"Devlet \/ Medeniyet\"><p>Uygur Devleti<\/p><\/td>\n<td data-label=\"Tarih Aral\u0131\u011f\u0131\"><p>744-840<\/p><\/td>\n<td data-label=\"K\u0131sa Bilgi\"><p>Yerle\u015fik hayata ge\u00e7en ilk T\u00fcrk devleti olarak kabul edilir.<\/p><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td data-label=\"Devlet \/ Medeniyet\"><p>Abbasi Devleti<\/p><\/td>\n<td data-label=\"Tarih Aral\u0131\u011f\u0131\"><p>750-1258<\/p><\/td>\n<td data-label=\"K\u0131sa Bilgi\"><p>\u0130slam d\u00fcnyas\u0131nda bilim, k\u00fclt\u00fcr ve terc\u00fcme faaliyetleriyle \u00f6ne \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131r.<\/p><\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<\/div>\n<div class=\"tk-tablo-kapsayici\" role=\"region\" aria-label=\"Ders notu tablosu 2\">\n<table class=\"tk-tablo tk-cok-sutun\">\n<thead>\n<tr>\n<th scope=\"col\"><p><strong>Kavram<\/strong><\/p><\/th>\n<th scope=\"col\"><p><strong>Tan\u0131m<\/strong><\/p><\/th>\n<th scope=\"col\"><p><strong>Ay\u0131rt Edici \u00d6zellik<\/strong><\/p><\/th>\n<\/tr>\n<\/thead>\n<tbody>\n<tr>\n<td data-label=\"Kavram\"><p>G\u00f6\u00e7<\/p><\/td>\n<td data-label=\"Tan\u0131m\"><p>\u0130nsanlar\u0131n veya topluluklar\u0131n ekonomik, sosyal, siyasal, asker\u00ee, g\u00fcvenlik, k\u00fclt\u00fcrel ya da co\u011frafi nedenlerle ba\u015fka yere hareket etmesidir.<\/p><\/td>\n<td data-label=\"Ay\u0131rt Edici \u00d6zellik\"><p>Ge\u00e7ici veya kal\u0131c\u0131 olabilir.<\/p><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td data-label=\"Kavram\"><p>G\u00f6\u00e7men<\/p><\/td>\n<td data-label=\"Tan\u0131m\"><p>Toplumsal, siyasi, asker\u00ee, ekonomik, g\u00fcvenlik veya k\u00fclt\u00fcrel nedenlerle ba\u015fka co\u011frafyalara giden ki\u015fidir.<\/p><\/td>\n<td data-label=\"Ay\u0131rt Edici \u00d6zellik\"><p>Ki\u015fiyi ifade eder.<\/p><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td data-label=\"Kavram\"><p>G\u00f6\u00e7ebe<\/p><\/td>\n<td data-label=\"Tan\u0131m\"><p>Yerle\u015fik bir yeri olmayan, hayvanc\u0131l\u0131k veya s\u00fcrekli olmayan i\u015flerle u\u011fra\u015ft\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in \u015fartlara g\u00f6re yer de\u011fi\u015ftiren topluluk ya da ki\u015fidir.<\/p><\/td>\n<td data-label=\"Ay\u0131rt Edici \u00d6zellik\"><p>S\u00fcrekli yer de\u011fi\u015ftirme vard\u0131r.<\/p><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td data-label=\"Kavram\"><p>Konar-g\u00f6\u00e7er<\/p><\/td>\n<td data-label=\"Tan\u0131m\"><p>A\u011f\u0131rl\u0131kl\u0131 olarak hayvanc\u0131l\u0131kla u\u011fra\u015fan, yaz\u0131n yaylalara, k\u0131\u015f\u0131n korunakl\u0131 k\u0131\u015flaklara giden topluluk yap\u0131s\u0131d\u0131r.<\/p><\/td>\n<td data-label=\"Ay\u0131rt Edici \u00d6zellik\"><p>Yaylak-k\u0131\u015flak d\u00fczeni vard\u0131r.<\/p><\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<\/div>\n<\/section>\n<section class=\"tk-kart\" aria-labelledby=\"kitlesel-goclerin-genel-nedenleri\">\n<h2 id=\"kitlesel-goclerin-genel-nedenleri\">Kitlesel G\u00f6\u00e7lerin Genel Nedenleri<\/h2>\n<div class=\"tk-tablo-kapsayici\" role=\"region\" aria-label=\"Ders notu tablosu 3\">\n<table class=\"tk-tablo tk-cok-sutun\">\n<thead>\n<tr>\n<th scope=\"col\"><p><strong>Neden T\u00fcr\u00fc<\/strong><\/p><\/th>\n<th scope=\"col\"><p><strong>A\u00e7\u0131klama<\/strong><\/p><\/th>\n<th scope=\"col\"><p><strong>\u00d6rnekler<\/strong><\/p><\/th>\n<\/tr>\n<\/thead>\n<tbody>\n<tr>\n<td data-label=\"Neden T\u00fcr\u00fc\"><p>Ekonomik<\/p><\/td>\n<td data-label=\"A\u00e7\u0131klama\"><p>Ge\u00e7im kaynaklar\u0131n\u0131n yetersiz kalmas\u0131, yeni ekonomik imk\u00e2n aray\u0131\u015f\u0131<\/p><\/td>\n<td data-label=\"\u00d6rnekler\"><p>Otlaklar\u0131n azalmas\u0131, kaynak yetersizli\u011fi, topraklar\u0131n verimsizle\u015fmesi, ticaret yollar\u0131na h\u00e2kim olma iste\u011fi, salg\u0131n hayvan hastal\u0131klar\u0131<\/p><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td data-label=\"Neden T\u00fcr\u00fc\"><p>Co\u011frafi<\/p><\/td>\n<td data-label=\"A\u00e7\u0131klama\"><p>Do\u011fal \u00e7evre ko\u015fullar\u0131n\u0131n ya\u015fam\u0131 zorla\u015ft\u0131rmas\u0131<\/p><\/td>\n<td data-label=\"\u00d6rnekler\"><p>Kurakl\u0131k, a\u015f\u0131r\u0131 so\u011fuklar, sel, deprem, yang\u0131n, batakl\u0131k ve ormanl\u0131k alanlar, iklim de\u011fi\u015fiklikleri<\/p><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td data-label=\"Neden T\u00fcr\u00fc\"><p>Siyasi<\/p><\/td>\n<td data-label=\"A\u00e7\u0131klama\"><p>Sava\u015flar, devletler aras\u0131 m\u00fccadeleler ve siyasi bask\u0131lar<\/p><\/td>\n<td data-label=\"\u00d6rnekler\"><p>\u00c7in bask\u0131s\u0131, Mo\u011fol bask\u0131s\u0131, boylar aras\u0131 m\u00fccadele, siyasi istikrars\u0131zl\u0131k, zorunlu g\u00f6\u00e7, s\u00fcrg\u00fcn, tehcir<\/p><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td data-label=\"Neden T\u00fcr\u00fc\"><p>Sosyal<\/p><\/td>\n<td data-label=\"A\u00e7\u0131klama\"><p>Toplum i\u00e7i de\u011fi\u015fimler ve n\u00fcfus hareketlili\u011fi<\/p><\/td>\n<td data-label=\"\u00d6rnekler\"><p>N\u00fcfus art\u0131\u015f\u0131, sosyal dengenin bozulmas\u0131, yerel rekabetler, boylar\u0131n ayr\u0131\u015fmas\u0131, farkl\u0131 k\u00fclt\u00fcrleri tan\u0131ma iste\u011fi<\/p><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td data-label=\"Neden T\u00fcr\u00fc\"><p>Asker\u00ee ve G\u00fcvenlik<\/p><\/td>\n<td data-label=\"A\u00e7\u0131klama\"><p>Topluluklar\u0131n sald\u0131r\u0131, istila veya bask\u0131dan ka\u00e7mas\u0131<\/p><\/td>\n<td data-label=\"\u00d6rnekler\"><p>Daha g\u00fcvenli b\u00f6lgelere g\u00f6\u00e7, g\u00fc\u00e7l\u00fc kavimlerin zay\u0131f kavimleri yerinden etmesi<\/p><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td data-label=\"Neden T\u00fcr\u00fc\"><p>\u0130deal \/ Siyasi Hedefler<\/p><\/td>\n<td data-label=\"A\u00e7\u0131klama\"><p>Yeni yurt kurma ve ba\u011f\u0131ms\u0131z ya\u015fama arzusu<\/p><\/td>\n<td data-label=\"\u00d6rnekler\"><p>Fetih arzusu, yeni vatanlar kurma d\u00fc\u015f\u00fcncesi, ba\u015fka milletlerin egemenli\u011fini kabul etmeme<\/p><\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<\/div>\n<\/section>\n<section class=\"tk-kart\" aria-labelledby=\"turkleri-goce-zorlayan-etkenler\">\n<h2 id=\"turkleri-goce-zorlayan-etkenler\">T\u00fcrkleri G\u00f6\u00e7e Zorlayan Etkenler<\/h2>\n<ul class=\"tk-madde-listesi\">\n<li>Ekonomik ve co\u011frafi bask\u0131lar<\/li>\n<li>Ana yurt topraklar\u0131 ge\u00e7im bak\u0131m\u0131ndan yetersiz kald\u0131.<\/li>\n<li>Kurakl\u0131k ve iklim ko\u015fullar\u0131 sertle\u015fti.<\/li>\n<li>Otlaklar darald\u0131.<\/li>\n<li>N\u00fcfus artt\u0131.<\/li>\n<li>S\u0131n\u0131rl\u0131 tar\u0131m yap\u0131labildi; ekonomi b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde hayvanc\u0131l\u0131\u011fa dayand\u0131.<\/li>\n<li>Salg\u0131n hayvan hastal\u0131klar\u0131 ve kaynak yetersizli\u011fi g\u00f6\u00e7\u00fc h\u0131zland\u0131rd\u0131.<\/li>\n<li>Siyasi hedefler ve d\u0131\u015f bask\u0131lar<\/li>\n<li>Bir T\u00fcrk boyu ba\u015fka bir T\u00fcrk boyunu g\u00f6\u00e7e zorlayabildi.<\/li>\n<li>\u00c7in ve Mo\u011fol bask\u0131s\u0131 gibi d\u0131\u015f bask\u0131lar etkili oldu.<\/li>\n<li>Ba\u011f\u0131ms\u0131z ya\u015fama iste\u011fi g\u00fc\u00e7l\u00fcyd\u00fc.<\/li>\n<li>Ba\u015fka milletlerin egemenli\u011findense yurdu terk etmek tercih edildi.<\/li>\n<li>Fetih arzusu ve yeni vatanlar kurma fikri etkili oldu.<\/li>\n<li>Daha verimli topraklara ve ticaret yollar\u0131na ula\u015fma iste\u011fi g\u00f6r\u00fcld\u00fc.<\/li>\n<\/ul>\n<\/section>\n<section class=\"tk-kart\" aria-labelledby=\"turk-goclerini-kolaylastiran-cografi-etkenler\">\n<h2 id=\"turk-goclerini-kolaylastiran-cografi-etkenler\">T\u00fcrk G\u00f6\u00e7lerini Kolayla\u015ft\u0131ran Co\u011frafi Etkenler<\/h2>\n<ul class=\"tk-madde-listesi\">\n<li>Do\u011fudan bat\u0131ya uzanan bozk\u0131r sahas\u0131<\/li>\n<li>T\u00fcrk g\u00f6\u00e7leri genel olarak do\u011fudan bat\u0131ya do\u011fru ger\u00e7ekle\u015fti.<\/li>\n<li>Karadeniz\u2019in kuzeyindeki bozk\u0131rlar, Orta Asya bozk\u0131rlar\u0131n\u0131n do\u011fal uzant\u0131s\u0131yd\u0131.<\/li>\n<li>Bu saha bitki \u00f6rt\u00fcs\u00fc ve iklim bak\u0131m\u0131ndan konarg\u00f6\u00e7er ya\u015fama elveri\u015fliydi.<\/li>\n<li>Bat\u0131ya ilerleyi\u015fte a\u015f\u0131lmas\u0131 imk\u00e2ns\u0131z do\u011fal engeller bulunmuyordu.<\/li>\n<li>\u00c7in, \u0130ran ve Bizans gibi yerle\u015fik b\u00fcy\u00fck medeniyetlerle her a\u015famada s\u00fcrekli engelleme ya\u015fanmad\u0131.<\/li>\n<\/ul>\n<\/section>\n<section class=\"tk-kart\" aria-labelledby=\"onemli-not-turk-tarihini-inceleme\">\n<h2 id=\"onemli-not-turk-tarihini-inceleme\">\u00d6nemli Not: T\u00fcrk Tarihini \u0130nceleme<\/h2>\n<ul class=\"tk-madde-listesi\">\n<li>Geni\u015f co\u011frafyalara yay\u0131lma<\/li>\n<li>T\u00fcrklerin \u00e7ok geni\u015f co\u011frafyalara yay\u0131lmas\u0131, T\u00fcrk tarihinin b\u00fct\u00fcn h\u00e2linde incelenmesini zorla\u015ft\u0131r\u0131r.<\/li>\n<li>T\u00fcrkler Kafkaslar ve Karadeniz\u2019in kuzeyinde etkili oldu.<\/li>\n<li>Asya \u00fclkeleri, Do\u011fu Avrupa ve Orta Avrupa\u2019da varl\u0131k g\u00f6sterdi.<\/li>\n<li>Balkanlar ve Macaristan ovalar\u0131na kadar uzanan alanlarda etkili oldular.<\/li>\n<li>T\u00fcrk tarihi yaln\u0131zca Orta Asya tarihi de\u011fildir.<\/li>\n<li>Avrupa, Balkanlar, Kafkasya, \u0130ran, Anadolu ve Hindistan tarihleriyle de ba\u011flant\u0131l\u0131d\u0131r.<\/li>\n<\/ul>\n<\/section>\n<section class=\"tk-kart\" aria-labelledby=\"turkistan-turklerin-ana-yurdu\">\n<h2 id=\"turkistan-turklerin-ana-yurdu\">T\u00fcrkistan: T\u00fcrklerin Ana Yurdu<\/h2>\n<div class=\"tk-tablo-kapsayici\" role=\"region\" aria-label=\"Ders notu tablosu 4\">\n<table class=\"tk-tablo\">\n<thead>\n<tr>\n<th scope=\"col\"><p><strong>\u00d6zellik<\/strong><\/p><\/th>\n<th scope=\"col\"><p><strong>A\u00e7\u0131klama<\/strong><\/p><\/th>\n<\/tr>\n<\/thead>\n<tbody>\n<tr>\n<td data-label=\"\u00d6zellik\"><p>Co\u011frafi Konum<\/p><\/td>\n<td data-label=\"A\u00e7\u0131klama\"><p>Kuzeyde Sibirya, g\u00fcneyde Hindiku\u015f Da\u011flar\u0131, do\u011fuda \u00c7in, bat\u0131da Hazar Denizi aras\u0131nda kalan geni\u015f b\u00f6lgedir.<\/p><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td data-label=\"\u00d6zellik\"><p>Yery\u00fcz\u00fc \u015eekilleri<\/p><\/td>\n<td data-label=\"A\u00e7\u0131klama\"><p>Geni\u015f bozk\u0131rlar, platolar ve otlak alanlar\u0131 yayg\u0131nd\u0131r.<\/p><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td data-label=\"\u00d6zellik\"><p>\u0130klim<\/p><\/td>\n<td data-label=\"A\u00e7\u0131klama\"><p>Yazlar s\u0131cak ve kurak, k\u0131\u015flar so\u011fuk ve kar ya\u011f\u0131\u015fl\u0131d\u0131r.<\/p><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td data-label=\"\u00d6zellik\"><p>Ekonomi<\/p><\/td>\n<td data-label=\"A\u00e7\u0131klama\"><p>Hayvanc\u0131l\u0131k temel ge\u00e7im kayna\u011f\u0131d\u0131r; ticaret de \u00f6nemlidir.<\/p><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td data-label=\"\u00d6zellik\"><p>Ya\u015fam Tarz\u0131<\/p><\/td>\n<td data-label=\"A\u00e7\u0131klama\"><p>Konarg\u00f6\u00e7er \/ yar\u0131 g\u00f6\u00e7ebe ya\u015fam yayg\u0131nd\u0131r.<\/p><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td data-label=\"\u00d6zellik\"><p>Toplumsal Yap\u0131<\/p><\/td>\n<td data-label=\"A\u00e7\u0131klama\"><p>Boylar h\u00e2linde \u00f6rg\u00fctlenme g\u00f6r\u00fcl\u00fcr.<\/p><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td data-label=\"\u00d6zellik\"><p>Asker\u00ee \u00d6zellik<\/p><\/td>\n<td data-label=\"A\u00e7\u0131klama\"><p>Atl\u0131 sava\u015f\u00e7\u0131l\u0131k, hareket kabiliyeti ve ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k duygusu geli\u015fmi\u015ftir.<\/p><\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<\/div>\n<\/section>\n<section class=\"tk-kart\" aria-labelledby=\"kavimler-gocu-oncesi-asya\">\n<h2 id=\"kavimler-gocu-oncesi-asya\">Kavimler G\u00f6\u00e7\u00fc \u00d6ncesi Asya<\/h2>\n<ul class=\"tk-madde-listesi\">\n<li>Sasani, \u00c7in ve Hun boylar\u0131<\/li>\n<li>\u0130ran ve \u00e7evresinde Sasani Devleti h\u00fck\u00fcm s\u00fcr\u00fcyordu.<\/li>\n<li>Sasaniler kendilerini Perslerin varisi olarak g\u00f6r\u00fcyorlard\u0131.<\/li>\n<li>Sasani Devleti, Perslerin ula\u015ft\u0131\u011f\u0131 s\u0131n\u0131rlara yeniden ula\u015fmak istiyordu.<\/li>\n<li>Roma\u2019dan baz\u0131 topraklar\u0131n iadesini talep etti.<\/li>\n<li>Roma ile Sasaniler aras\u0131nda s\u0131n\u0131r ihlalleri ve h\u00e2kimiyet m\u00fccadeleleri ya\u015fand\u0131.<\/li>\n<li>Asya Hun Devleti\u2019nin zay\u0131flamas\u0131 Orta Asya\u2019da otorite bo\u015flu\u011fu do\u011furdu.<\/li>\n<li>Hunlar\u0131n bat\u0131ya y\u00f6nelmesi<\/li>\n<li>\u00c7in\u2019in Orta Asya\u2019daki etkisi artt\u0131.<\/li>\n<li>Baz\u0131 Hun boylar\u0131 \u00c7in bask\u0131s\u0131, veraset m\u00fccadeleleri ve kurakl\u0131k nedeniyle bat\u0131ya y\u00f6neldi.<\/li>\n<li>Baz\u0131 Hun boylar\u0131 Avrupa\u2019ya kom\u015fu sahalara yerle\u015fti.<\/li>\n<li>Hazar Denizi \u00e7evresi \u00f6nemli yerle\u015fim alanlar\u0131ndan biri oldu.<\/li>\n<li>Kuzey Hunlar\u0131 Asya\u2019da tutunmakta zorland\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in bat\u0131ya do\u011fru hareket etti.<\/li>\n<\/ul>\n<\/section>\n<section class=\"tk-kart\" aria-labelledby=\"kavimler-gocu-oncesi-avrupa\">\n<h2 id=\"kavimler-gocu-oncesi-avrupa\">Kavimler G\u00f6\u00e7\u00fc \u00d6ncesi Avrupa<\/h2>\n<ul class=\"tk-madde-listesi\">\n<li>Roma ve Germen kavimleri<\/li>\n<li>Roma \u0130mparatorlu\u011fu Akdeniz \u00e7evresinde h\u00fck\u00fcm s\u00fcren b\u00fcy\u00fck bir imparatorluktu.<\/li>\n<li>Roma do\u011fuda Sasanilerle, bat\u0131da Germen kavimleriyle m\u00fccadele ediyordu.<\/li>\n<li>MS III. y\u00fczy\u0131ldan itibaren Roma siyasi, asker\u00ee, sosyal ve ekonomik sorunlar ya\u015fad\u0131.<\/li>\n<li>MS IV. y\u00fczy\u0131l ba\u015flar\u0131nda Roma\u2019n\u0131n merkez\u00ee otoritesi zay\u0131flad\u0131.<\/li>\n<li>Kuzey Avrupa\u2019da Roma taraf\u0131ndan \u201cbarbar\u201d olarak g\u00f6r\u00fclen Germen kavimleri ya\u015f\u0131yordu.<\/li>\n<\/ul>\n<\/section>\n<section class=\"tk-kart\" aria-labelledby=\"germen-kavimlerinin-yasam-alanlari\">\n<h2 id=\"germen-kavimlerinin-yasam-alanlari\">Germen Kavimlerinin Ya\u015fam Alanlar\u0131<\/h2>\n<ul class=\"tk-madde-listesi\">\n<li>G\u00f6\u00e7e zemin haz\u0131rlayan ko\u015fullar<\/li>\n<li>Ostrogotlar, Vizigotlar, Vandallar, S\u00fcevler ve Burgundlar Germen kavimleri aras\u0131ndayd\u0131.<\/li>\n<li>Franklar, Ang\u0131llar, Saksonlar ve Alamanlar da Germen topluluklar\u0131yd\u0131.<\/li>\n<li>Germenlerin ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 b\u00f6lgeler ormanl\u0131k ve batakl\u0131kt\u0131.<\/li>\n<li>Bu alanlar so\u011fuk, ya\u011f\u0131\u015fl\u0131 ve zaman zaman su bask\u0131nlar\u0131na a\u00e7\u0131kt\u0131.<\/li>\n<li>Bu \u015fartlar Germen kavimlerini daha iyi topraklar aramaya y\u00f6neltti.<\/li>\n<li>Germen yay\u0131l\u0131m\u0131n\u0131n \u00f6nemli nedenlerinden biri h\u0131zl\u0131 n\u00fcfus art\u0131\u015f\u0131yd\u0131.<\/li>\n<\/ul>\n<\/section>\n<section class=\"tk-kart\" aria-labelledby=\"kavimler-gocunun-tanimi\">\n<h2 id=\"kavimler-gocunun-tanimi\">Kavimler G\u00f6\u00e7\u00fc\u2019n\u00fcn Tan\u0131m\u0131<\/h2>\n<ul class=\"tk-madde-listesi\">\n<li>MS 375 s\u00fcreci<\/li>\n<li>Kavimler G\u00f6\u00e7\u00fc, Hun boylar\u0131n\u0131n Balamir \u00f6nderli\u011finde bat\u0131ya ilerlemesiyle ba\u015flad\u0131.<\/li>\n<li>Hunlar \u0130til \/ Volga Nehri\u2019ni ge\u00e7erek Avrupa y\u00f6n\u00fcnde hareket etti.<\/li>\n<li>Hunlar Karadeniz\u2019in kuzeyindeki kavimleri bat\u0131ya do\u011fru itti.<\/li>\n<li>MEB ve s\u0131nav prati\u011finde Kavimler G\u00f6\u00e7\u00fc i\u00e7in esas al\u0131nan tarih MS 375\u2019tir.<\/li>\n<li>Hunlar\u0131n Avrupa \u00f6nlerinde g\u00f6r\u00fcnmesi 374-375 s\u00fcreciyle ili\u015fkilendirilir.<\/li>\n<li>Olay, yaln\u0131zca Hunlar\u0131n yer de\u011fi\u015ftirmesi de\u011fil; bir\u00e7ok kavmin yerinden oynamas\u0131d\u0131r.<\/li>\n<\/ul>\n<\/section>\n<section class=\"tk-kart\" aria-labelledby=\"kavimler-gocunun-nedenleri\">\n<h2 id=\"kavimler-gocunun-nedenleri\">Kavimler G\u00f6\u00e7\u00fc\u2019n\u00fcn Nedenleri<\/h2>\n<ul class=\"tk-madde-listesi\">\n<li>Hunlar\u0131n bat\u0131ya y\u00f6neli\u015fini h\u0131zland\u0131ran etkenler<\/li>\n<\/ul>\n<div class=\"tk-tablo-kapsayici\" role=\"region\" aria-label=\"Ders notu tablosu 5\">\n<table class=\"tk-tablo\">\n<thead>\n<tr>\n<th scope=\"col\"><p><strong>Neden<\/strong><\/p><\/th>\n<th scope=\"col\"><p><strong>A\u00e7\u0131klama<\/strong><\/p><\/th>\n<\/tr>\n<\/thead>\n<tbody>\n<tr>\n<td data-label=\"Neden\"><p>Hunlar\u0131n siyasi h\u00e2kimiyetini kaybetmesi<\/p><\/td>\n<td data-label=\"A\u00e7\u0131klama\"><p>Hun boylar\u0131 yeni ya\u015fam ve h\u00e2kimiyet alanlar\u0131 aramaya ba\u015flad\u0131.<\/p><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td data-label=\"Neden\"><p>\u00c7in bask\u0131s\u0131<\/p><\/td>\n<td data-label=\"A\u00e7\u0131klama\"><p>Hun boylar\u0131n\u0131n bat\u0131ya y\u00f6nelmesinde d\u0131\u015f bask\u0131 etkili oldu.<\/p><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td data-label=\"Neden\"><p>Veraset m\u00fccadeleleri<\/p><\/td>\n<td data-label=\"A\u00e7\u0131klama\"><p>Hun siyasi birli\u011fi zay\u0131flad\u0131 ve baz\u0131 boylar g\u00f6\u00e7 etti.<\/p><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td data-label=\"Neden\"><p>Kurakl\u0131k ve iklim \u015fartlar\u0131<\/p><\/td>\n<td data-label=\"A\u00e7\u0131klama\"><p>Orta Asya\u2019da ya\u015fam ko\u015fullar\u0131n\u0131n zorla\u015fmas\u0131 g\u00f6\u00e7\u00fc h\u0131zland\u0131rd\u0131.<\/p><\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<\/div>\n<ul class=\"tk-madde-listesi\">\n<li>N\u00fcfus, otlak ve domino etkisi<\/li>\n<\/ul>\n<div class=\"tk-tablo-kapsayici\" role=\"region\" aria-label=\"Ders notu tablosu 6\">\n<table class=\"tk-tablo\">\n<thead>\n<tr>\n<th scope=\"col\"><p><strong>Neden<\/strong><\/p><\/th>\n<th scope=\"col\"><p><strong>A\u00e7\u0131klama<\/strong><\/p><\/th>\n<\/tr>\n<\/thead>\n<tbody>\n<tr>\n<td data-label=\"Neden\"><p>Hazar \u00e7evresinde n\u00fcfus birikmesi<\/p><\/td>\n<td data-label=\"A\u00e7\u0131klama\"><p>Bat\u0131ya y\u00f6nelimi art\u0131rd\u0131.<\/p><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td data-label=\"Neden\"><p>Otlak ihtiyac\u0131<\/p><\/td>\n<td data-label=\"A\u00e7\u0131klama\"><p>Hayvanc\u0131l\u0131kla ge\u00e7inen topluluklar yeni otlaklar arad\u0131.<\/p><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td data-label=\"Neden\"><p>Ba\u011f\u0131ms\u0131z ya\u015fama arzusu<\/p><\/td>\n<td data-label=\"A\u00e7\u0131klama\"><p>T\u00fcrk boylar\u0131 ba\u015fka g\u00fc\u00e7lerin egemenli\u011fine girmek istemedi.<\/p><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td data-label=\"Neden\"><p>Hunlar\u0131n Germen kabilelerini bat\u0131ya itmesi<\/p><\/td>\n<td data-label=\"A\u00e7\u0131klama\"><p>G\u00f6\u00e7, domino etkisiyle Avrupa\u2019n\u0131n i\u00e7lerine kadar yay\u0131ld\u0131.<\/p><\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<\/div>\n<p><strong>SLAYT 24<\/strong><\/p>\n<\/section>\n<section class=\"tk-kart\" aria-labelledby=\"kavimler-gocunun-gelisimi\">\n<h2 id=\"kavimler-gocunun-gelisimi\">Kavimler G\u00f6\u00e7\u00fc\u2019n\u00fcn Geli\u015fimi<\/h2>\n<ul class=\"tk-madde-listesi\">\n<li>Hunlar\u0131n bat\u0131ya y\u00f6nelmesi<\/li>\n<li>Hun boylar\u0131 Balamir \u00f6nderli\u011finde \u0130til \/ Volga Nehri\u2019ni ge\u00e7ti.<\/li>\n<li>Hunlar ilk olarak Karadeniz\u2019in kuzeyindeki Alanlarla kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131.<\/li>\n<li>Alanlar\u0131n bir k\u0131sm\u0131 bat\u0131ya g\u00f6\u00e7 etti.<\/li>\n<li>Baz\u0131 Alan beyleri Hunlara kat\u0131ld\u0131.<\/li>\n<li>Alanlar\u0131n hareketi b\u00f6lgede domino etkisi olu\u015fturdu.<\/li>\n<li>Domino etkisiyle bat\u0131ya kayan kavimler<\/li>\n<li>Hunlar\u0131n ve Alanlar\u0131n hareketi Ostrogotlar\u0131 ve Vizigotlar\u0131 etkiledi.<\/li>\n<li>Vandallar, S\u00fcevler ve Burgundlar bat\u0131ya do\u011fru g\u00f6\u00e7 etmeye ba\u015flad\u0131.<\/li>\n<li>Franklar, Ang\u0131llar ve Saksonlar da hareketlendi.<\/li>\n<li>Alamanlar ve di\u011fer Germen topluluklar\u0131 g\u00f6\u00e7 dalgas\u0131na kat\u0131ld\u0131.<\/li>\n<li>Kavimlerin birbirini itmesi Avrupa\u2019da b\u00fcy\u00fck n\u00fcfus hareketleri ba\u015flatt\u0131.<\/li>\n<\/ul>\n<\/section>\n<section class=\"tk-kart\" aria-labelledby=\"gocun-avrupaya-yayilmasi\">\n<h2 id=\"gocun-avrupaya-yayilmasi\">G\u00f6\u00e7\u00fcn Avrupa\u2019ya Yay\u0131lmas\u0131<\/h2>\n<ul class=\"tk-madde-listesi\">\n<li>Roma s\u0131n\u0131rlar\u0131 ve geni\u015f g\u00f6\u00e7 dalgas\u0131<\/li>\n<li>Roma \u0130mparatorlu\u011fu\u2019nun kuzey eyaletleri sars\u0131ld\u0131.<\/li>\n<li>G\u00f6\u00e7 dalgas\u0131 \u0130spanya\u2019ya kadar ula\u015ft\u0131.<\/li>\n<li>Rusya, Balkanlar, Balt\u0131k b\u00f6lgesi ve Do\u011fu Avrupa\u2019daki dengeler de\u011fi\u015fti.<\/li>\n<li>Hun ak\u0131nlar\u0131 Katalon Ovas\u0131\u2019na ve Trakya\u2019ya y\u00f6nelik g\u00f6\u00e7leri art\u0131rd\u0131.<\/li>\n<li>Sicilya, Sardinya ve Kuzey Afrika y\u00f6n\u00fcndeki g\u00f6\u00e7 hareketleri de artt\u0131.<\/li>\n<li>Hunlar 378\u2019de Tuna Nehri\u2019ni ge\u00e7erek Trakya\u2019ya kadar ula\u015ft\u0131.<\/li>\n<\/ul>\n<\/section>\n<section class=\"tk-kart\" aria-labelledby=\"hunlarin-ilerleyis-kollari\">\n<h2 id=\"hunlarin-ilerleyis-kollari\">Hunlar\u0131n \u0130lerleyi\u015f Kollar\u0131<\/h2>\n<ul class=\"tk-madde-listesi\">\n<li>Balkanlar ve Anadolu y\u00f6n\u00fc<\/li>\n<li>Hunlar\u0131n ilerleyi\u015fi iki koldan ger\u00e7ekle\u015fti.<\/li>\n<li>Bir kol Balkanlardan Trakya\u2019ya ilerledi.<\/li>\n<li>Di\u011fer kol Kafkaslardan Anadolu y\u00f6n\u00fcne hareket etti.<\/li>\n<li>Roma, Germen halklar\u0131n\u0131 imparatorluk topraklar\u0131ndan \u00e7\u0131karamad\u0131.<\/li>\n<li>MS 382\u2019den itibaren Germen kabileleriyle anla\u015fmalar yapmaya ba\u015flad\u0131.<\/li>\n<li>Bu durum Roma\u2019n\u0131n g\u00f6\u00e7 hareketlerini kontrol edemedi\u011fini g\u00f6sterir.<\/li>\n<\/ul>\n<\/section>\n<section class=\"tk-kart\" aria-labelledby=\"vandal-yagmasi-ve-vandalizm\">\n<h2 id=\"vandal-yagmasi-ve-vandalizm\">Vandal Ya\u011fmas\u0131 ve Vandalizm<\/h2>\n<ul class=\"tk-madde-listesi\">\n<li>Roma\u2019da kaos ve y\u0131k\u0131m<\/li>\n<li>Vandallar Roma\u2019y\u0131 ya\u011fmalad\u0131.<\/li>\n<li>An\u0131tlar tahrip edildi.<\/li>\n<li>Ya\u011fmac\u0131lar de\u011ferli e\u015fyalar\u0131 ve mahk\u00fbmlar\u0131 al\u0131p g\u00f6t\u00fcrd\u00fc.<\/li>\n<li>Roma\u2019da b\u00fcy\u00fck bir kaos ya\u015fand\u0131.<\/li>\n<li>\u201cVandalizm\u201d kavram\u0131, Vandallar\u0131n ya\u011fma ve y\u0131k\u0131m hareketlerinden t\u00fcremi\u015ftir.<\/li>\n<\/ul>\n<\/section>\n<section class=\"tk-kart\" aria-labelledby=\"kavimler-gocu-kronolojisi\">\n<h2 id=\"kavimler-gocu-kronolojisi\">Kavimler G\u00f6\u00e7\u00fc Kronolojisi<\/h2>\n<div class=\"tk-tablo-kapsayici\" role=\"region\" aria-label=\"Ders notu tablosu 7\">\n<table class=\"tk-tablo tk-cok-sutun\">\n<thead>\n<tr>\n<th scope=\"col\"><p><strong>Tarih<\/strong><\/p><\/th>\n<th scope=\"col\"><p><strong>Olay<\/strong><\/p><\/th>\n<th scope=\"col\"><p><strong>\u00d6nemi<\/strong><\/p><\/th>\n<\/tr>\n<\/thead>\n<tbody>\n<tr>\n<td data-label=\"Tarih\"><p>374-375<\/p><\/td>\n<td data-label=\"Olay\"><p>Hunlar\u0131n Avrupa \u00f6nlerinde g\u00f6r\u00fcnmesi ve bat\u0131ya y\u00f6nelmesi<\/p><\/td>\n<td data-label=\"\u00d6nemi\"><p>Kavimler G\u00f6\u00e7\u00fc s\u00fcrecinin ba\u015flang\u0131c\u0131d\u0131r.<\/p><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td data-label=\"Tarih\"><p>375<\/p><\/td>\n<td data-label=\"Olay\"><p>Balamir \u00f6nderli\u011finde Hunlar\u0131n \u0130til Nehri\u2019ni ge\u00e7mesi<\/p><\/td>\n<td data-label=\"\u00d6nemi\"><p>MEB ve s\u0131navlarda temel ba\u015flang\u0131\u00e7 tarihi kabul edilir.<\/p><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td data-label=\"Tarih\"><p>378<\/p><\/td>\n<td data-label=\"Olay\"><p>Hunlar\u0131n Tuna\u2019y\u0131 ge\u00e7erek Trakya\u2019ya ula\u015fmas\u0131<\/p><\/td>\n<td data-label=\"\u00d6nemi\"><p>Hunlar\u0131n Roma s\u0131n\u0131rlar\u0131na ciddi bask\u0131 kurdu\u011funu g\u00f6sterir.<\/p><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td data-label=\"Tarih\"><p>382<\/p><\/td>\n<td data-label=\"Olay\"><p>Roma\u2019n\u0131n Germen kabileleriyle anla\u015fmalar yapmas\u0131<\/p><\/td>\n<td data-label=\"\u00d6nemi\"><p>Roma\u2019n\u0131n g\u00f6\u00e7leri asker\u00ee yolla durduramad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6sterir.<\/p><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td data-label=\"Tarih\"><p>395<\/p><\/td>\n<td data-label=\"Olay\"><p>Roma\u2019n\u0131n Do\u011fu ve Bat\u0131 olarak ikiye ayr\u0131lmas\u0131<\/p><\/td>\n<td data-label=\"\u00d6nemi\"><p>Siyasi dengeleri de\u011fi\u015ftirmi\u015ftir.<\/p><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td data-label=\"Tarih\"><p>451<\/p><\/td>\n<td data-label=\"Olay\"><p>Hunlar\u0131n Bat\u0131 Roma ve m\u00fcttefikleriyle Galya\u2019da kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya gelmesi<\/p><\/td>\n<td data-label=\"\u00d6nemi\"><p>Attila\u2019n\u0131n Bat\u0131 Roma \u00fczerindeki bask\u0131s\u0131n\u0131 g\u00f6sterir.<\/p><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td data-label=\"Tarih\"><p>452<\/p><\/td>\n<td data-label=\"Olay\"><p>Attila\u2019n\u0131n \u0130talya seferi ve Roma \u00fczerinde bask\u0131 kurmas\u0131<\/p><\/td>\n<td data-label=\"\u00d6nemi\"><p>Papa ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131ndaki heyetin Attila ile g\u00f6r\u00fc\u015fmesi bu s\u00fcre\u00e7le ili\u015fkilendirilir.<\/p><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td data-label=\"Tarih\"><p>476<\/p><\/td>\n<td data-label=\"Olay\"><p>Bat\u0131 Roma \u0130mparatorlu\u011fu\u2019nun y\u0131k\u0131lmas\u0131<\/p><\/td>\n<td data-label=\"\u00d6nemi\"><p>Bat\u0131 tarih yaz\u0131m\u0131nda \u0130lk \u00c7a\u011f\u2019\u0131n kapan\u0131\u015f\u0131 ve Orta \u00c7a\u011f\u2019\u0131n ba\u015flang\u0131c\u0131yla ili\u015fkilendirilir.<\/p><\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<\/div>\n<\/section>\n<section class=\"tk-kart\" aria-labelledby=\"kavimler-gocunun-etkiledigi-cografyalar\">\n<h2 id=\"kavimler-gocunun-etkiledigi-cografyalar\">Kavimler G\u00f6\u00e7\u00fc\u2019n\u00fcn Etkiledi\u011fi Co\u011frafyalar<\/h2>\n<div class=\"tk-tablo-kapsayici\" role=\"region\" aria-label=\"Ders notu tablosu 8\">\n<table class=\"tk-tablo\">\n<thead>\n<tr>\n<th scope=\"col\"><p><strong>Co\u011frafya<\/strong><\/p><\/th>\n<th scope=\"col\"><p><strong>Etki<\/strong><\/p><\/th>\n<\/tr>\n<\/thead>\n<tbody>\n<tr>\n<td data-label=\"Co\u011frafya\"><p>Karadeniz\u2019in Kuzeyi<\/p><\/td>\n<td data-label=\"Etki\"><p>Hunlar\u0131n ilk bask\u0131 kurdu\u011fu alanlardan biridir.<\/p><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td data-label=\"Co\u011frafya\"><p>Do\u011fu Avrupa<\/p><\/td>\n<td data-label=\"Etki\"><p>Germen ve di\u011fer kavimlerin bat\u0131ya itilmesiyle siyasi yap\u0131 de\u011fi\u015fti.<\/p><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td data-label=\"Co\u011frafya\"><p>Balkanlar<\/p><\/td>\n<td data-label=\"Etki\"><p>Hunlar, Avarlar, Bulgarlar, Pe\u00e7enekler, Uzlar ve Kuman-K\u0131p\u00e7aklar gibi T\u00fcrk topluluklar\u0131 etkili oldu.<\/p><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td data-label=\"Co\u011frafya\"><p>Balt\u0131k B\u00f6lgesi<\/p><\/td>\n<td data-label=\"Etki\"><p>N\u00fcfus hareketlerinden etkilendi.<\/p><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td data-label=\"Co\u011frafya\"><p>Rusya Co\u011frafyas\u0131<\/p><\/td>\n<td data-label=\"Etki\"><p>Do\u011fu Avrupa bozk\u0131r hareketlerinin par\u00e7as\u0131 h\u00e2line geldi.<\/p><\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<\/div>\n<div class=\"tk-tablo-kapsayici\" role=\"region\" aria-label=\"Ders notu tablosu 9\">\n<table class=\"tk-tablo\">\n<thead>\n<tr>\n<th scope=\"col\"><p><strong>Co\u011frafya<\/strong><\/p><\/th>\n<th scope=\"col\"><p><strong>Etki<\/strong><\/p><\/th>\n<\/tr>\n<\/thead>\n<tbody>\n<tr>\n<td data-label=\"Co\u011frafya\"><p>Trakya<\/p><\/td>\n<td data-label=\"Etki\"><p>Hun \u00f6nc\u00fc kuvvetleri 378\u2019de buraya kadar ula\u015ft\u0131.<\/p><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td data-label=\"Co\u011frafya\"><p>Kafkasya<\/p><\/td>\n<td data-label=\"Etki\"><p>Hunlar\u0131n ve di\u011fer T\u00fcrk topluluklar\u0131n\u0131n ge\u00e7i\u015f ve yerle\u015fim alanlar\u0131ndan biri oldu.<\/p><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td data-label=\"Co\u011frafya\"><p>Anadolu Y\u00f6n\u00fc<\/p><\/td>\n<td data-label=\"Etki\"><p>Hun ak\u0131nlar\u0131n\u0131n bir kolu Kafkaslar \u00fczerinden Anadolu istikametine y\u00f6neldi.<\/p><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td data-label=\"Co\u011frafya\"><p>\u0130talya<\/p><\/td>\n<td data-label=\"Etki\"><p>Bat\u0131 Roma\u2019n\u0131n merkez\u00ee b\u00f6lgeleri g\u00f6\u00e7 ve ak\u0131nlardan etkilendi.<\/p><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td data-label=\"Co\u011frafya\"><p>\u0130spanya<\/p><\/td>\n<td data-label=\"Etki\"><p>G\u00f6\u00e7 dalgas\u0131 Germen topluluklar\u0131yla birlikte buraya kadar ula\u015ft\u0131.<\/p><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td data-label=\"Co\u011frafya\"><p>Kuzey Afrika<\/p><\/td>\n<td data-label=\"Etki\"><p>Vandallar\u0131n yerle\u015fim ve faaliyet alanlar\u0131ndan biri oldu.<\/p><\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<\/div>\n<\/section>\n<section class=\"tk-kart\" aria-labelledby=\"kavimler-gocunun-siyasi-sonuclari\">\n<h2 id=\"kavimler-gocunun-siyasi-sonuclari\">Kavimler G\u00f6\u00e7\u00fc\u2019n\u00fcn Siyasi Sonu\u00e7lar\u0131<\/h2>\n<ul class=\"tk-madde-listesi\">\n<li>Roma ve Avrupa siyasi yap\u0131s\u0131<\/li>\n<li>Avrupa k\u0131tas\u0131nda b\u00fcy\u00fck bir karga\u015fa ya\u015fand\u0131.<\/li>\n<li>Roma \u0130mparatorlu\u011fu 395\u2019te Do\u011fu Roma ve Bat\u0131 Roma olarak ikiye ayr\u0131ld\u0131.<\/li>\n<li>Bat\u0131 Roma \u0130mparatorlu\u011fu 476\u2019da y\u0131k\u0131ld\u0131.<\/li>\n<li>Avrupa\u2019da siyasi birlik ortadan kalkt\u0131.<\/li>\n<li>Avrupa Hun Devleti kuruldu.<\/li>\n<li>Asya, Avrupa ve Balkanlarda siyasi dengeler de\u011fi\u015fti.<\/li>\n<\/ul>\n<aside class=\"tk-bilgi-kutusu tk-onemli\" role=\"note\" data-tk-table-cell=\"1\">\n<p><strong>NEDEN \u00d6NEML\u0130?<\/strong><br> Avrupa k\u0131tas\u0131nda b\u00fcy\u00fck bir karga\u015fa ya\u015fand\u0131.<\/p>\n<\/aside>\n<ul class=\"tk-madde-listesi\">\n<li>Krall\u0131klar, feodalite ve T\u00fcrk k\u00fclt\u00fcr\u00fc<\/li>\n<li>Germen kabile \u015fefleri zamanla \u201ckral\u201d unvan\u0131 ald\u0131.<\/li>\n<li>Germen \u015fefleri \u015fatolara ve kalelere yerle\u015ferek yerel h\u00e2kimiyet kurdu.<\/li>\n<li>K\u00fc\u00e7\u00fck barbar krall\u0131klar ve feodal beylikler ortaya \u00e7\u0131kt\u0131.<\/li>\n<li>Feodalite g\u00fc\u00e7 kazand\u0131.<\/li>\n<li>G\u00fcn\u00fcm\u00fcz Avrupa devletlerinin siyasi ve etnik temelleri at\u0131ld\u0131.<\/li>\n<li>T\u00fcrk devlet gelene\u011fi Avrupa\u2019ya ta\u015f\u0131nd\u0131; Avrupal\u0131lar T\u00fcrkleri ve T\u00fcrk k\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fc yak\u0131ndan tan\u0131d\u0131.<\/li>\n<\/ul>\n<\/section>\n<section class=\"tk-kart\" aria-labelledby=\"kavimler-gocunun-sosyal-sonuclari\">\n<h2 id=\"kavimler-gocunun-sosyal-sonuclari\">Kavimler G\u00f6\u00e7\u00fc\u2019n\u00fcn Sosyal Sonu\u00e7lar\u0131<\/h2>\n<ul class=\"tk-madde-listesi\">\n<li>Etnik yap\u0131 ve yerle\u015fim d\u00fczeni<\/li>\n<li>Avrupa\u2019n\u0131n etnik yap\u0131s\u0131 de\u011fi\u015fti.<\/li>\n<li>Germen kavimleri yerli halklarla kar\u0131\u015farak g\u00fcn\u00fcm\u00fcz Avrupa milletlerinin olu\u015fumuna zemin haz\u0131rlad\u0131.<\/li>\n<li>Romal\u0131lar ve Germenler kayna\u015ft\u0131.<\/li>\n<li>\u0130dari \u00fcst\u00fcnl\u00fck Germenlerde olsa da k\u00fclt\u00fcrel \u00fcst\u00fcnl\u00fck uzun s\u00fcre Romal\u0131larda kald\u0131.<\/li>\n<li>Avrupa\u2019da yeni k\u0131rsal yerle\u015fim t\u00fcrleri ortaya \u00e7\u0131kt\u0131.<\/li>\n<li>\u015eehir hayat\u0131 zay\u0131flad\u0131.<\/li>\n<li>S\u0131n\u0131flar ve g\u00fcvenlik ihtiyac\u0131<\/li>\n<li>Roma\u2019daki k\u00f6lelik d\u00fczeni zamanla serflik d\u00fczenine d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fc.<\/li>\n<li>Toplum; soylular, ruhbanlar, \u015f\u00f6valyeler ve k\u00f6yl\u00fcler\/serfler gibi s\u0131n\u0131flara ayr\u0131ld\u0131.<\/li>\n<li>Halk d\u0131\u015f d\u00fcnyaya kar\u015f\u0131 korku, \u015f\u00fcphe ve \u00e7ekinme i\u00e7inde ya\u015famaya ba\u015flad\u0131.<\/li>\n<li>Can g\u00fcvenli\u011fi ihtiyac\u0131, halk\u0131 yerel g\u00fc\u00e7lerin korumas\u0131na s\u0131\u011f\u0131nmaya y\u00f6neltti.<\/li>\n<\/ul>\n<\/section>\n<section class=\"tk-kart\" aria-labelledby=\"ekonomik-sonuclar\">\n<h2 id=\"ekonomik-sonuclar\">Ekonomik Sonu\u00e7lar<\/h2>\n<ul class=\"tk-madde-listesi\">\n<li>Ticaret, \u00fcretim ve tar\u0131m<\/li>\n<li>Ticaret geriledi.<\/li>\n<li>\u00dcretim faaliyetleri azald\u0131.<\/li>\n<li>Para dola\u015f\u0131m\u0131 zay\u0131flad\u0131.<\/li>\n<li>Ekonomi b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde topra\u011fa ve tar\u0131ma dayand\u0131.<\/li>\n<li>Akdeniz ticaret yollar\u0131 g\u00fcvensizle\u015fti.<\/li>\n<li>N\u00fcfus azald\u0131; \u00fcretim k\u0131tla\u015ft\u0131; yoksulluk artt\u0131.<\/li>\n<li>\u0130\u015f b\u00f6l\u00fcm\u00fc ve \u015fehir ekonomisi zay\u0131flad\u0131.<\/li>\n<\/ul>\n<\/section>\n<section class=\"tk-kart\" aria-labelledby=\"kulturel-sonuclar\">\n<h2 id=\"kulturel-sonuclar\">K\u00fclt\u00fcrel Sonu\u00e7lar<\/h2>\n<ul class=\"tk-madde-listesi\">\n<li>K\u00fclt\u00fcrel gerileme ve yeni Avrupa<\/li>\n<li>Sanat, e\u011fitim, ticaret ve \u00fcretim faaliyetleri en alt seviyeye indi.<\/li>\n<li>Bat\u0131l\u0131 tarih\u00e7iler bu d\u00f6nemi \u201cOrta \u00c7a\u011f\u2019\u0131n Karanl\u0131k D\u00f6nemi\u201d olarak adland\u0131rd\u0131.<\/li>\n<li>Bu d\u00f6nem yaln\u0131zca \u00e7\u00f6k\u00fc\u015f de\u011fil, yeni Avrupa medeniyetinin do\u011fu\u015f s\u00fcrecidir.<\/li>\n<li>Avrupal\u0131lar T\u00fcrklerden pantolon, \u00fczengi, atl\u0131 sava\u015f taktikleri ve s\u00fcvari te\u00e7hizat\u0131 gibi unsurlar\u0131 \u00f6\u011frendi.<\/li>\n<li>Bozk\u0131r sava\u015f stratejileri Avrupa\u2019da tan\u0131nd\u0131.<\/li>\n<li>Germenlerin mill\u00ee destan\u0131 Nibelungen Destan\u0131 olu\u015ftu.<\/li>\n<\/ul>\n<\/section>\n<section class=\"tk-kart\" aria-labelledby=\"attilanin-kulturel-yansimalari\">\n<h2 id=\"attilanin-kulturel-yansimalari\">Attila\u2019n\u0131n K\u00fclt\u00fcrel Yans\u0131malar\u0131<\/h2>\n<ul class=\"tk-madde-listesi\">\n<li>Nibelungen Destan\u0131 ve sanat<\/li>\n<li>Nibelungen Destan\u0131\u2019nda Attila, Etzel ad\u0131yla anlat\u0131l\u0131r.<\/li>\n<li>Destanda Attila babacan, iyiliksever ve y\u00fcksek nitelikli bir h\u00fck\u00fcmdar olarak yer al\u0131r.<\/li>\n<li>Attila\u2019n\u0131n hayat\u0131 ve sava\u015flar\u0131 resme konu olmu\u015ftur.<\/li>\n<li>Attila; heykel, tiyatro, opera ve edeb\u00ee metinlerde de i\u015flenmi\u015ftir.<\/li>\n<\/ul>\n<\/section>\n<section class=\"tk-kart\" aria-labelledby=\"dini-ve-dusunsel-sonuclar\">\n<h2 id=\"dini-ve-dusunsel-sonuclar\">Din\u00ee ve D\u00fc\u015f\u00fcnsel Sonu\u00e7lar<\/h2>\n<ul class=\"tk-madde-listesi\">\n<li>Kilise ve skolastik d\u00fc\u015f\u00fcnce<\/li>\n<li>Hristiyanl\u0131k barbar kavimler ve k\u00f6yl\u00fcler aras\u0131nda yay\u0131ld\u0131.<\/li>\n<li>Kilise, Bat\u0131 Roma\u2019n\u0131n b\u0131rakt\u0131\u011f\u0131 otorite bo\u015flu\u011funu doldurdu.<\/li>\n<li>Papa ve Kilise siyasi g\u00fc\u00e7 kazand\u0131.<\/li>\n<li>Kiliselerin mal varl\u0131\u011f\u0131 artt\u0131.<\/li>\n<li>Ruhban s\u0131n\u0131f\u0131 toplumda ayr\u0131cal\u0131kl\u0131 h\u00e2le geldi.<\/li>\n<li>Skolastik d\u00fc\u015f\u00fcnce g\u00fc\u00e7 kazand\u0131.<\/li>\n<li>Kilise bazen kral\u0131n temsilcisine yard\u0131mc\u0131, bazen de onu denetleyen bir g\u00fc\u00e7 h\u00e2line geldi.<\/li>\n<\/ul>\n<\/section>\n<section class=\"tk-kart\" aria-labelledby=\"skolastik-dusunce\">\n<h2 id=\"skolastik-dusunce\">Skolastik D\u00fc\u015f\u00fcnce<\/h2>\n<ul class=\"tk-madde-listesi\">\n<li>Orta \u00c7a\u011f Avrupa\u2019s\u0131nda d\u00fc\u015f\u00fcnce hayat\u0131<\/li>\n<\/ul>\n<div class=\"tk-tablo-kapsayici\" role=\"region\" aria-label=\"Ders notu tablosu 11\">\n<table class=\"tk-tablo\">\n<thead>\n<tr>\n<th scope=\"col\"><p><strong>\u00d6zellik<\/strong><\/p><\/th>\n<th scope=\"col\"><p><strong>A\u00e7\u0131klama<\/strong><\/p><\/th>\n<\/tr>\n<\/thead>\n<tbody>\n<tr>\n<td data-label=\"\u00d6zellik\"><p>Temel Dayanak<\/p><\/td>\n<td data-label=\"A\u00e7\u0131klama\"><p>Kilisenin \u00f6\u011fretileri mutlak do\u011fru kabul edilir.<\/p><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td data-label=\"\u00d6zellik\"><p>Bilgi Anlay\u0131\u015f\u0131<\/p><\/td>\n<td data-label=\"A\u00e7\u0131klama\"><p>Kitap ve \u00fcstat bilgisi esas al\u0131n\u0131r.<\/p><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td data-label=\"\u00d6zellik\"><p>Y\u00f6ntem<\/p><\/td>\n<td data-label=\"A\u00e7\u0131klama\"><p>Aristo mant\u0131\u011f\u0131na dayan\u0131r.<\/p><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td data-label=\"\u00d6zellik\"><p>Deney ve G\u00f6zlem<\/p><\/td>\n<td data-label=\"A\u00e7\u0131klama\"><p>Do\u011frudan tabiat g\u00f6zlemi ve deneysel ara\u015ft\u0131rma yoktur.<\/p><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td data-label=\"\u00d6zellik\"><p>Ama\u00e7<\/p><\/td>\n<td data-label=\"A\u00e7\u0131klama\"><p>Mevcut din\u00ee \u00f6\u011fretiyi a\u00e7\u0131klamak ve savunmakt\u0131r.<\/p><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td data-label=\"\u00d6zellik\"><p>Sonu\u00e7<\/p><\/td>\n<td data-label=\"A\u00e7\u0131klama\"><p>Bilimsel d\u00fc\u015f\u00fcncenin geli\u015fmesi yava\u015flam\u0131\u015f, Kilise belirleyici olmu\u015ftur.<\/p><\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<\/div>\n<\/section>\n<section class=\"tk-kart\" aria-labelledby=\"feodalizm\">\n<h2 id=\"feodalizm\">Feodalizm<\/h2>\n<ul class=\"tk-madde-listesi\">\n<li>Tan\u0131m ve ortaya \u00e7\u0131k\u0131\u015f<\/li>\n<li>Feodalizm, topra\u011fa dayal\u0131 bir \u00fcretim ve y\u00f6netim sistemidir.<\/li>\n<li>Egemenli\u011fin par\u00e7aland\u0131\u011f\u0131 bir d\u00fczendir.<\/li>\n<li>Bat\u0131 Roma \u0130mparatorlu\u011fu\u2019nun \u00e7\u00f6k\u00fc\u015f\u00fcnden sonra olu\u015fan otorite bo\u015flu\u011funda ortaya \u00e7\u0131kt\u0131.<\/li>\n<li>K\u00fc\u00e7\u00fck barbar krall\u0131klar Avrupa\u2019n\u0131n siyasi yap\u0131s\u0131n\u0131 \u015fekillendirdi.<\/li>\n<li>Yerel derebeylikler Avrupa\u2019n\u0131n siyasi yap\u0131s\u0131nda etkili oldu.<\/li>\n<\/ul>\n<p><strong>Feodalizmin<\/strong><strong> <\/strong><strong>Ortaya<\/strong><strong> <\/strong><strong>\u00c7\u0131k\u0131\u015f<\/strong><strong> <\/strong><strong>Nedenleri<\/strong><\/p>\n<div class=\"tk-tablo-kapsayici\" role=\"region\" aria-label=\"Ders notu tablosu 12\">\n<table class=\"tk-tablo\">\n<thead>\n<tr>\n<th scope=\"col\"><p><strong>Neden<\/strong><\/p><\/th>\n<th scope=\"col\"><p><strong>A\u00e7\u0131klama<\/strong><\/p><\/th>\n<\/tr>\n<\/thead>\n<tbody>\n<tr>\n<td data-label=\"Neden\"><p>Bat\u0131 Roma\u2019n\u0131n y\u0131k\u0131lmas\u0131<\/p><\/td>\n<td data-label=\"A\u00e7\u0131klama\"><p>Merkez\u00ee otorite ortadan kalkt\u0131.<\/p><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td data-label=\"Neden\"><p>Kavimler G\u00f6\u00e7\u00fc\u2019n\u00fcn yaratt\u0131\u011f\u0131 karga\u015fa<\/p><\/td>\n<td data-label=\"A\u00e7\u0131klama\"><p>Halk can g\u00fcvenli\u011fini sa\u011flayamaz h\u00e2le geldi.<\/p><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td data-label=\"Neden\"><p>Derebeyliklerin g\u00fc\u00e7lenmesi<\/p><\/td>\n<td data-label=\"A\u00e7\u0131klama\"><p>Yerel toprak sahipleri siyasi ve asker\u00ee g\u00fc\u00e7 kazand\u0131.<\/p><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td data-label=\"Neden\"><p>Roma\u2019n\u0131n yeni d\u00fczene uyum sa\u011flayamamas\u0131<\/p><\/td>\n<td data-label=\"A\u00e7\u0131klama\"><p>Eski imparatorluk sistemi \u00e7\u00f6kt\u00fc.<\/p><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td data-label=\"Neden\"><p>Do\u011fudan gelen g\u00f6\u00e7 dalgalar\u0131<\/p><\/td>\n<td data-label=\"A\u00e7\u0131klama\"><p>Avrupa\u2019da s\u00fcrekli g\u00fcvenlik sorunu do\u011fdu.<\/p><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td data-label=\"Neden\"><p>Tar\u0131ma dayal\u0131 ekonomi<\/p><\/td>\n<td data-label=\"A\u00e7\u0131klama\"><p>Toprak en \u00f6nemli zenginlik kayna\u011f\u0131 h\u00e2line geldi.<\/p><\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<\/div>\n<\/section>\n<section class=\"tk-kart\" aria-labelledby=\"feodal-sistemin-isleyisi\">\n<h2 id=\"feodal-sistemin-isleyisi\">Feodal Sistemin \u0130\u015fleyi\u015fi<\/h2>\n<div class=\"tk-tablo-kapsayici\" role=\"region\" aria-label=\"Ders notu tablosu 13\">\n<table class=\"tk-tablo\">\n<thead>\n<tr>\n<th scope=\"col\"><p><strong>S\u0131n\u0131f<\/strong><strong> \/ <\/strong><strong>Grup<\/strong><\/p><\/th>\n<th scope=\"col\"><p><strong>G\u00f6revi ve Konumu<\/strong><\/p><\/th>\n<\/tr>\n<\/thead>\n<tbody>\n<tr>\n<td data-label=\"S\u0131n\u0131f \/ Grup\"><p>Kral<\/p><\/td>\n<td data-label=\"G\u00f6revi ve Konumu\"><p>Teoride en \u00fcst siyasi g\u00fc\u00e7t\u00fcr; yetkileri yerel derebeyleriyle payla\u015fmak zorunda kalm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td data-label=\"S\u0131n\u0131f \/ Grup\"><p>Seny\u00f6r \/ Lord \/ Derebeyi<\/p><\/td>\n<td data-label=\"G\u00f6revi ve Konumu\"><p>Toprak sahibidir; k\u00f6yl\u00fcleri korur, vergi al\u0131r, asker\u00ee g\u00fc\u00e7 bulundurur.<\/p><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td data-label=\"S\u0131n\u0131f \/ Grup\"><p>\u015e\u00f6valye<\/p><\/td>\n<td data-label=\"G\u00f6revi ve Konumu\"><p>Derebeyine ba\u011fl\u0131 profesyonel sava\u015f\u00e7\u0131d\u0131r; paral\u0131 askerlik ve \u015f\u00f6valyelik sayg\u0131 g\u00f6ren meslekler h\u00e2line gelmi\u015ftir.<\/p><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td data-label=\"S\u0131n\u0131f \/ Grup\"><p>Serf \/ K\u00f6yl\u00fc<\/p><\/td>\n<td data-label=\"G\u00f6revi ve Konumu\"><p>Toprak \u00fczerinde \u00e7al\u0131\u015f\u0131r; g\u00fcvenlik kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda hizmet ve vergi verir.<\/p><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td data-label=\"S\u0131n\u0131f \/ Grup\"><p>Ruhban S\u0131n\u0131f\u0131<\/p><\/td>\n<td data-label=\"G\u00f6revi ve Konumu\"><p>Kilise mensuplar\u0131d\u0131r; din\u00ee ve siyasi etkileri b\u00fcy\u00fckt\u00fcr.<\/p><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td data-label=\"S\u0131n\u0131f \/ Grup\"><p>Soylular<\/p><\/td>\n<td data-label=\"G\u00f6revi ve Konumu\"><p>Toprak, asker\u00ee g\u00fc\u00e7 ve siyasi ayr\u0131cal\u0131klara sahiptir.<\/p><\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<\/div>\n<\/section>\n<section class=\"tk-kart\" aria-labelledby=\"feodal-ekonominin-ozellikleri\">\n<h2 id=\"feodal-ekonominin-ozellikleri\">Feodal Ekonominin \u00d6zellikleri<\/h2>\n<ul class=\"tk-madde-listesi\">\n<li>Kapal\u0131 ve tar\u0131ma dayal\u0131 ekonomi<\/li>\n<li>Ekonomi tar\u0131ma dayan\u0131r.<\/li>\n<li>Para dola\u015f\u0131m\u0131 s\u0131n\u0131rl\u0131d\u0131r.<\/li>\n<li>Ticaret yayg\u0131n de\u011fildir.<\/li>\n<li>\u00dcretim k\u0131tt\u0131r.<\/li>\n<li>Halk\u0131n \u00e7o\u011funlu\u011fu yoksulluk i\u00e7inde ya\u015far.<\/li>\n<li>\u015eatolar ve kaleler hem g\u00fcvenlik merkezi hem de siyasi g\u00fc\u00e7 sembol\u00fcd\u00fcr.<\/li>\n<li>Sava\u015f\u00e7\u0131l\u0131k ve din adaml\u0131\u011f\u0131 sayg\u0131 g\u00f6ren mesleklerdir.<\/li>\n<\/ul>\n<\/section>\n<section class=\"tk-kart\" aria-labelledby=\"germen-kavimlerinin-yeni-yerlesim-yerleri\">\n<h2 id=\"germen-kavimlerinin-yeni-yerlesim-yerleri\">Germen Kavimlerinin Yeni Yerle\u015fim Yerleri<\/h2>\n<div class=\"tk-tablo-kapsayici\" role=\"region\" aria-label=\"Ders notu tablosu 14\">\n<table class=\"tk-tablo\">\n<thead>\n<tr>\n<th scope=\"col\"><p><strong>Kavim<\/strong><\/p><\/th>\n<th scope=\"col\"><p><strong>Yeni Yerle\u015fim Alan\u0131<\/strong><\/p><\/th>\n<\/tr>\n<\/thead>\n<tbody>\n<tr>\n<td data-label=\"Kavim\"><p>Ang\u0131llar ve Saksonlar<\/p><\/td>\n<td data-label=\"Yeni Yerle\u015fim Alan\u0131\"><p>\u0130ngiltere<\/p><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td data-label=\"Kavim\"><p>Franklar<\/p><\/td>\n<td data-label=\"Yeni Yerle\u015fim Alan\u0131\"><p>Fransa \/ Galya<\/p><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td data-label=\"Kavim\"><p>Burgundlar<\/p><\/td>\n<td data-label=\"Yeni Yerle\u015fim Alan\u0131\"><p>G\u00fcney Fransa<\/p><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td data-label=\"Kavim\"><p>S\u00fcevler<\/p><\/td>\n<td data-label=\"Yeni Yerle\u015fim Alan\u0131\"><p>\u0130spanya<\/p><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td data-label=\"Kavim\"><p>Vandallar<\/p><\/td>\n<td data-label=\"Yeni Yerle\u015fim Alan\u0131\"><p>\u00d6nce \u0130spanya, sonra Kuzey Afrika<\/p><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td data-label=\"Kavim\"><p>Ostrogotlar<\/p><\/td>\n<td data-label=\"Yeni Yerle\u015fim Alan\u0131\"><p>\u0130talya<\/p><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td data-label=\"Kavim\"><p>Vizigotlar<\/p><\/td>\n<td data-label=\"Yeni Yerle\u015fim Alan\u0131\"><p>\u0130spanya ve G\u00fcney Galya \u00e7evresi<\/p><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td data-label=\"Kavim\"><p>Alamanlar<\/p><\/td>\n<td data-label=\"Yeni Yerle\u015fim Alan\u0131\"><p>Orta Avrupa \/ Ren \u00e7evresi<\/p><\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<\/div>\n<\/section>\n<section class=\"tk-kart\" aria-labelledby=\"avrupa-hun-devleti\">\n<h2 id=\"avrupa-hun-devleti\">Avrupa Hun Devleti<\/h2>\n<ul class=\"tk-madde-listesi\">\n<li>Kurulu\u015f s\u00fcreci<\/li>\n<li>IV. y\u00fczy\u0131l\u0131n sonunda Avrupa\u2019da g\u00f6r\u00fcnen Hunlar, \u0130\u00e7 Asya\u2019dan bat\u0131ya gelen ilk b\u00fcy\u00fck T\u00fcrk topluluklar\u0131ndand\u0131r.<\/li>\n<li>Hunlar B\u00fcy\u00fck Kavimler G\u00f6\u00e7\u00fc\u2019n\u00fc ba\u015flatm\u0131\u015ft\u0131r.<\/li>\n<li>Germen kavimlerini da\u011f\u0131tm\u0131\u015f ve Roma \u0130mparatorlu\u011fu\u2019nu temelden sarsm\u0131\u015ft\u0131r.<\/li>\n<li>MS 375\u2019ten itibaren Balamir \u00f6nderli\u011finde bat\u0131ya g\u00f6\u00e7 eden Hunlar Macaristan ovalar\u0131na yerle\u015fti.<\/li>\n<li>Hunlar k\u0131sa s\u00fcrede Orta Avrupa\u2019daki bir\u00e7ok kavmi egemenlikleri alt\u0131na ald\u0131.<\/li>\n<li>V. y\u00fczy\u0131l ba\u015flar\u0131nda Kafkaslardan Elbe Irma\u011f\u0131\u2019na kadar uzanan sahada Avrupa Hun Devleti kuruldu.<\/li>\n<\/ul>\n<\/section>\n<section class=\"tk-kart\" aria-labelledby=\"attila-donemi\">\n<h2 id=\"attila-donemi\">Attila D\u00f6nemi<\/h2>\n<ul class=\"tk-madde-listesi\">\n<li>Avrupa Hun Devleti\u2019nin en parlak d\u00f6nemi<\/li>\n<li>Attila, Avrupa Hun Devleti\u2019ne en parlak d\u00f6nemini ya\u015fatt\u0131.<\/li>\n<li>Balkan seferleri d\u00fczenledi.<\/li>\n<li>Do\u011fu Roma \u0130mparatorlu\u011fu\u2019nu bask\u0131 alt\u0131nda tuttu ve vergiye ba\u011flad\u0131.<\/li>\n<li>Galya seferiyle Bat\u0131 Roma ve m\u00fcttefikleri \u00fczerinde b\u00fcy\u00fck bask\u0131 kurdu.<\/li>\n<li>452\u2019de \u0130talya seferiyle Roma \u00fczerinde ciddi bir tehdit olu\u015fturdu.<\/li>\n<li>Romal\u0131lar Papa ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131nda bir bar\u0131\u015f heyetini Attila\u2019ya g\u00f6nderdi.<\/li>\n<li>Siyasi \u00fcst\u00fcnl\u00fck ve efsaneler<\/li>\n<li>Attila, Papa\u2019n\u0131n ve Roma heyetinin taleplerini de\u011ferlendirerek Roma \u00fczerinde siyasi \u00fcst\u00fcnl\u00fck sa\u011flad\u0131.<\/li>\n<li>Attila, Avrupa\u2019da \u201cTanr\u0131\u2019n\u0131n K\u0131rbac\u0131\u201d olarak an\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/li>\n<li>Attila hakk\u0131nda \u201cSava\u015f Tanr\u0131s\u0131 Ares\u2019in k\u0131l\u0131c\u0131na sahip oldu\u011fu ve bu nedenle d\u00fcnyaya h\u00fckmedece\u011fi\u201d y\u00f6n\u00fcnde efsaneler \u00fcretildi.<\/li>\n<li>Attila\u2019n\u0131n ordusunun etkileri Orta \u00c7a\u011f boyunca Avrupa milletleri \u00fczerinde g\u00f6r\u00fcld\u00fc.<\/li>\n<\/ul>\n<\/section>\n<section class=\"tk-kart\" aria-labelledby=\"attiladan-sonra\">\n<h2 id=\"attiladan-sonra\">Attila\u2019dan Sonra<\/h2>\n<ul class=\"tk-madde-listesi\">\n<li>Avrupa Hunlar\u0131n\u0131n y\u00f6n de\u011fi\u015fimi<\/li>\n<li>Attila\u2019n\u0131n \u00f6l\u00fcm\u00fcnden sonra yerine s\u0131ras\u0131yla o\u011fullar\u0131 \u0130lek, Dengizik ve \u0130rnek ge\u00e7ti.<\/li>\n<li>Avrupa\u2019da tutunmakta zorlanan Hunlar \u0130rnek D\u00f6nemi\u2019nde Karadeniz\u2019in kuzeyine \u00e7ekildi.<\/li>\n<\/ul>\n<\/section>\n<section class=\"tk-kart\" aria-labelledby=\"hunlarin-roma-politikasi\">\n<h2 id=\"hunlarin-roma-politikasi\">Hunlar\u0131n Roma Politikas\u0131<\/h2>\n<div class=\"tk-tablo-kapsayici\" role=\"region\" aria-label=\"Ders notu tablosu 15\">\n<table class=\"tk-tablo tk-cok-sutun\">\n<thead>\n<tr>\n<th scope=\"col\"><p><strong>Roma Kanad\u0131<\/strong><\/p><\/th>\n<th scope=\"col\"><p><strong>Hun Politikas\u0131<\/strong><\/p><\/th>\n<th scope=\"col\"><p><strong>Nedenleri<\/strong><\/p><\/th>\n<\/tr>\n<\/thead>\n<tbody>\n<tr>\n<td data-label=\"Roma Kanad\u0131\"><p>Bat\u0131 Roma<\/p><\/td>\n<td data-label=\"Hun Politikas\u0131\"><p>Zaman zaman diplomatik ili\u015fki kuruldu.<\/p><\/td>\n<td data-label=\"Nedenleri\"><p>Germen kavimleri hem Hunlar\u0131 hem Bat\u0131 Roma\u2019y\u0131 rahats\u0131z ediyordu; iki cephede sava\u015fmak riskliydi; Bat\u0131 Roma sald\u0131r\u0131ya u\u011framak istemiyordu.<\/p><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td data-label=\"Roma Kanad\u0131\"><p>Do\u011fu Roma<\/p><\/td>\n<td data-label=\"Hun Politikas\u0131\"><p>Bask\u0131 alt\u0131nda tutuldu.<\/p><\/td>\n<td data-label=\"Nedenleri\"><p>Do\u011fu Roma stratejik \u00f6neme sahipti; Bizans Hunlar i\u00e7in risk olu\u015fturuyordu; Do\u011fu Roma\u2019n\u0131n politikalar\u0131 gerilim yarat\u0131yordu.<\/p><\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<\/div>\n<\/section>\n<section class=\"tk-kart\" aria-labelledby=\"hunlarin-asyanin-batisinin-turklesmesindeki-rolu\">\n<h2 id=\"hunlarin-asyanin-batisinin-turklesmesindeki-rolu\">Hunlar\u0131n Asya\u2019n\u0131n Bat\u0131s\u0131n\u0131n T\u00fcrkle\u015fmesindeki Rol\u00fc<\/h2>\n<ul class=\"tk-madde-listesi\">\n<li>Kafkasya ve Kuzey Karadeniz<\/li>\n<li>Hunlar Kafkasya ve Kuzey Karadeniz b\u00f6lgelerinde etkili oldu.<\/li>\n<li>Kafkasya ve Kuzey Karadeniz, Hunlar\u0131n ihtiya\u00e7lar\u0131n\u0131 kar\u015f\u0131layabilecek do\u011fal kaynaklara sahipti.<\/li>\n<li>Hunlar bu b\u00f6lgelere istekli bi\u00e7imde sahip \u00e7\u0131kt\u0131.<\/li>\n<li>Germen kavimlerinin b\u00f6lgeden uzakla\u015fmas\u0131 Hunlar\u0131n etkinli\u011fini art\u0131rd\u0131.<\/li>\n<li>Hunlar\u0131n sava\u015f\u00e7\u0131 yap\u0131s\u0131, karga\u015fa ortam\u0131nda baz\u0131 b\u00f6lgelerde g\u00fcvenlik sa\u011flayan unsur olarak g\u00f6r\u00fcld\u00fc.<\/li>\n<li>Hunlar\u0131n bat\u0131ya g\u00f6\u00e7\u00fc, sonraki T\u00fcrk topluluklar\u0131n\u0131n Avrupa ve Balkanlara y\u00f6nelmesinin \u00f6n\u00fcn\u00fc a\u00e7t\u0131.<\/li>\n<\/ul>\n<\/section>\n<section class=\"tk-kart\" aria-labelledby=\"orta-cagdaki-diger-turk-gocleri\">\n<h2 id=\"orta-cagdaki-diger-turk-gocleri\">Orta \u00c7a\u011f\u2019daki Di\u011fer T\u00fcrk G\u00f6\u00e7leri<\/h2>\n<div class=\"tk-tablo-kapsayici\" role=\"region\" aria-label=\"Ders notu tablosu 16\">\n<table class=\"tk-tablo tk-cok-sutun\">\n<thead>\n<tr>\n<th scope=\"col\"><p><strong>T\u00fcrk Toplulu\u011fu<\/strong><\/p><\/th>\n<th scope=\"col\"><p><strong>G\u00f6\u00e7 Tarihi<\/strong><\/p><\/th>\n<th scope=\"col\"><p><strong>G\u00f6\u00e7 Y\u00f6n\u00fc \/ Yerle\u015fim Alan\u0131<\/strong><\/p><\/th>\n<th scope=\"col\"><p><strong>Sonu\u00e7<\/strong><\/p><\/th>\n<\/tr>\n<\/thead>\n<tbody>\n<tr>\n<td data-label=\"T\u00fcrk Toplulu\u011fu\"><p>Hunlar \/ Ak Hunlar \/ Eftalitler<\/p><\/td>\n<td data-label=\"G\u00f6\u00e7 Tarihi\"><p>350\u2019li y\u0131llar<\/p><\/td>\n<td data-label=\"G\u00f6\u00e7 Y\u00f6n\u00fc \/ Yerle\u015fim Alan\u0131\"><p>Afganistan ve Kuzey Hindistan<\/p><\/td>\n<td data-label=\"Sonu\u00e7\"><p>Ak Hun Devleti kuruldu.<\/p><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td data-label=\"T\u00fcrk Toplulu\u011fu\"><p>\u00c7in\u2019e G\u00f6\u00e7 Eden Hun ve T\u00fcrk Boylar\u0131<\/p><\/td>\n<td data-label=\"G\u00f6\u00e7 Tarihi\"><p>IV-V. y\u00fczy\u0131llar<\/p><\/td>\n<td data-label=\"G\u00f6\u00e7 Y\u00f6n\u00fc \/ Yerle\u015fim Alan\u0131\"><p>Kuzey \u00c7in<\/p><\/td>\n<td data-label=\"Sonu\u00e7\"><p>Hun ve Tabga\u00e7 devletleri kuruldu.<\/p><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td data-label=\"T\u00fcrk Toplulu\u011fu\"><p>Ogurlar<\/p><\/td>\n<td data-label=\"G\u00f6\u00e7 Tarihi\"><p>461-465<\/p><\/td>\n<td data-label=\"G\u00f6\u00e7 Y\u00f6n\u00fc \/ Yerle\u015fim Alan\u0131\"><p>G\u00fcneybat\u0131 Sibirya\u2019dan G\u00fcney Rusya\u2019ya<\/p><\/td>\n<td data-label=\"Sonu\u00e7\"><p>Do\u011fu Avrupa bozk\u0131rlar\u0131nda etkili oldular.<\/p><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td data-label=\"T\u00fcrk Toplulu\u011fu\"><p>Sabarlar<\/p><\/td>\n<td data-label=\"G\u00f6\u00e7 Tarihi\"><p>V. y\u00fczy\u0131l\u0131n ikinci yar\u0131s\u0131<\/p><\/td>\n<td data-label=\"G\u00f6\u00e7 Y\u00f6n\u00fc \/ Yerle\u015fim Alan\u0131\"><p>Aral G\u00f6l\u00fc\u2019n\u00fcn kuzeyinden Kafkasya\u2019ya<\/p><\/td>\n<td data-label=\"Sonu\u00e7\"><p>Sabar Devleti kuruldu.<\/p><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td data-label=\"T\u00fcrk Toplulu\u011fu\"><p>Avarlar<\/p><\/td>\n<td data-label=\"G\u00f6\u00e7 Tarihi\"><p>VI. y\u00fczy\u0131l ortalar\u0131<\/p><\/td>\n<td data-label=\"G\u00f6\u00e7 Y\u00f6n\u00fc \/ Yerle\u015fim Alan\u0131\"><p>Bat\u0131 T\u00fcrkistan\u2019dan Orta Avrupa\u2019ya<\/p><\/td>\n<td data-label=\"Sonu\u00e7\"><p>Avar Devleti kuruldu.<\/p><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td data-label=\"T\u00fcrk Toplulu\u011fu\"><p>Hazarlar<\/p><\/td>\n<td data-label=\"G\u00f6\u00e7 Tarihi\"><p>VII. y\u00fczy\u0131l<\/p><\/td>\n<td data-label=\"G\u00f6\u00e7 Y\u00f6n\u00fc \/ Yerle\u015fim Alan\u0131\"><p>Karadeniz\u2019in kuzeyi, Kafkas Da\u011flar\u0131n\u0131n kuzeyi, \u0130til Nehri \u00e7evresi<\/p><\/td>\n<td data-label=\"Sonu\u00e7\"><p>Hazar Devleti kuruldu.<\/p><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td data-label=\"T\u00fcrk Toplulu\u011fu\"><p>Bulgarlar<\/p><\/td>\n<td data-label=\"G\u00f6\u00e7 Tarihi\"><p>IX. y\u00fczy\u0131l<\/p><\/td>\n<td data-label=\"G\u00f6\u00e7 Y\u00f6n\u00fc \/ Yerle\u015fim Alan\u0131\"><p>Karadeniz\u2019in kuzeyinden Balkanlar ve Volga k\u0131y\u0131lar\u0131na<\/p><\/td>\n<td data-label=\"Sonu\u00e7\"><p>Bulgar Devleti kuruldu.<\/p><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td data-label=\"T\u00fcrk Toplulu\u011fu\"><p>Uygurlar<\/p><\/td>\n<td data-label=\"G\u00f6\u00e7 Tarihi\"><p>840 sonras\u0131<\/p><\/td>\n<td data-label=\"G\u00f6\u00e7 Y\u00f6n\u00fc \/ Yerle\u015fim Alan\u0131\"><p>Orhun Nehri \u00e7evresinden T\u00fcrkistan\u2019a<\/p><\/td>\n<td data-label=\"Sonu\u00e7\"><p>Yerle\u015fik hayat ve \u015fehir k\u00fclt\u00fcr\u00fc g\u00fc\u00e7lendi.<\/p><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td data-label=\"T\u00fcrk Toplulu\u011fu\"><p>Pe\u00e7enekler<\/p><\/td>\n<td data-label=\"G\u00f6\u00e7 Tarihi\"><p>IX-XI. y\u00fczy\u0131llar<\/p><\/td>\n<td data-label=\"G\u00f6\u00e7 Y\u00f6n\u00fc \/ Yerle\u015fim Alan\u0131\"><p>Hazar Denizi\u2019nin kuzeyinden Do\u011fu Avrupa ve Balkanlara<\/p><\/td>\n<td data-label=\"Sonu\u00e7\"><p>Bizans ve Balkan tarihinde etkili oldular.<\/p><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td data-label=\"T\u00fcrk Toplulu\u011fu\"><p>Kumanlar \/ K\u0131p\u00e7aklar<\/p><\/td>\n<td data-label=\"G\u00f6\u00e7 Tarihi\"><p>IX-XI. y\u00fczy\u0131llar<\/p><\/td>\n<td data-label=\"G\u00f6\u00e7 Y\u00f6n\u00fc \/ Yerle\u015fim Alan\u0131\"><p>Do\u011fu Avrupa ve Balkanlar<\/p><\/td>\n<td data-label=\"Sonu\u00e7\"><p>Karadeniz\u2019in kuzeyi ve Balkanlarda etkili oldular.<\/p><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td data-label=\"T\u00fcrk Toplulu\u011fu\"><p>Uzlar<\/p><\/td>\n<td data-label=\"G\u00f6\u00e7 Tarihi\"><p>IX-XI. y\u00fczy\u0131llar<\/p><\/td>\n<td data-label=\"G\u00f6\u00e7 Y\u00f6n\u00fc \/ Yerle\u015fim Alan\u0131\"><p>Hazar\u2019\u0131n kuzeyinden Do\u011fu Avrupa ve Balkanlara<\/p><\/td>\n<td data-label=\"Sonu\u00e7\"><p>Balkan co\u011frafyas\u0131nda etkili oldular.<\/p><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td data-label=\"T\u00fcrk Toplulu\u011fu\"><p>O\u011fuzlar<\/p><\/td>\n<td data-label=\"G\u00f6\u00e7 Tarihi\"><p>X-XI. y\u00fczy\u0131llar<\/p><\/td>\n<td data-label=\"G\u00f6\u00e7 Y\u00f6n\u00fc \/ Yerle\u015fim Alan\u0131\"><p>Orhun B\u00f6lgesi\u2019nden Seyhun Nehri k\u0131y\u0131lar\u0131na, M\u00e2ver\u00e2\u00fcnnehir \u00fczerinden \u0130ran ve Anadolu\u2019ya<\/p><\/td>\n<td data-label=\"Sonu\u00e7\"><p>B\u00fcy\u00fck Sel\u00e7uklu, T\u00fcrkiye Sel\u00e7uklu ve Osmanl\u0131 Devleti\u2019nin temelleri at\u0131ld\u0131.<\/p><\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<\/div>\n<\/section>\n<section class=\"tk-kart\" aria-labelledby=\"balkan-cografyasi-ve-turkler\">\n<h2 id=\"balkan-cografyasi-ve-turkler\">Balkan Co\u011frafyas\u0131 ve T\u00fcrkler<\/h2>\n<ul class=\"tk-madde-listesi\">\n<li>T\u00fcrk topluluklar\u0131n\u0131n Balkanlardaki etkisi<\/li>\n<li>Balkan co\u011frafyas\u0131 MS 376\u2019lardan itibaren T\u00fcrk tarihi a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00f6nem kazand\u0131.<\/li>\n<li>\u0130til Nehri\u2019ni ge\u00e7erek Do\u011fu Avrupa\u2019dan Balkanlara ula\u015fan T\u00fcrk topluluklar\u0131 bu b\u00f6lgede etkili oldu.<\/li>\n<li>Balkanlarda Do\u011fu Avrupa Hunlar\u0131, Avarlar, Bulgarlar ve Sabarlar etkili oldu.<\/li>\n<li>Hazarlar, Pe\u00e7enekler, Uzlar \/ O\u011fuzlar ve Kuman-K\u0131p\u00e7aklar da Balkanlarda etkili T\u00fcrk topluluklar\u0131 aras\u0131ndad\u0131r.<\/li>\n<li>Bu kavimler Balkanlar\u0131 yaln\u0131zca ge\u00e7i\u015f b\u00f6lgesi olarak g\u00f6rmedi; baz\u0131lar\u0131 b\u00f6lgeyi yurt edindi.<\/li>\n<li>Balkan milletlerinin olu\u015fumunda ve k\u00fclt\u00fcrel geli\u015fiminde T\u00fcrk topluluklar\u0131n\u0131n \u00f6nemli etkileri oldu.<\/li>\n<\/ul>\n<\/section>\n<section class=\"tk-kart\" aria-labelledby=\"balkanlarda-turk-varliginin-devami\">\n<h2 id=\"balkanlarda-turk-varliginin-devami\">Balkanlarda T\u00fcrk Varl\u0131\u011f\u0131n\u0131n Devam\u0131<\/h2>\n<ul class=\"tk-madde-listesi\">\n<li>Sel\u00e7uklu ve Osmanl\u0131 d\u00f6nemleri<\/li>\n<li>Balkanlardaki T\u00fcrk varl\u0131\u011f\u0131 Anadolu Sel\u00e7uklu Devleti d\u00f6neminde devam etti.<\/li>\n<li>T\u00fcrk varl\u0131\u011f\u0131 Osmanl\u0131 Devleti d\u00f6neminde de s\u00fcrd\u00fc.<\/li>\n<li>Balkanlardaki T\u00fcrk varl\u0131\u011f\u0131 \u00f6zellikle Osmanl\u0131 Devleti D\u00f6nemi\u2019nde en y\u00fcksek seviyesine ula\u015ft\u0131.<\/li>\n<\/ul>\n<\/section>\n<section class=\"tk-kart\" aria-labelledby=\"kitlesel-goclerin-avrupa-ve-asyada-olusturdugu-degisim\">\n<h2 id=\"kitlesel-goclerin-avrupa-ve-asyada-olusturdugu-degisim\">Kitlesel G\u00f6\u00e7lerin Avrupa ve Asya\u2019da Olu\u015fturdu\u011fu De\u011fi\u015fim <\/h2>\n<div class=\"tk-tablo-kapsayici\" role=\"region\" aria-label=\"Ders notu tablosu 17\">\n<table class=\"tk-tablo\">\n<thead>\n<tr>\n<th scope=\"col\"><p><strong>De\u011fi\u015fim<\/strong><strong> <\/strong><strong>Alan\u0131<\/strong><\/p><\/th>\n<th scope=\"col\"><p><strong>A\u00e7\u0131klama<\/strong><\/p><\/th>\n<\/tr>\n<\/thead>\n<tbody>\n<tr>\n<td data-label=\"De\u011fi\u015fim Alan\u0131\"><p>Siyasi De\u011fi\u015fim<\/p><\/td>\n<td data-label=\"A\u00e7\u0131klama\"><p>Roma ikiye ayr\u0131ld\u0131; Bat\u0131 Roma y\u0131k\u0131ld\u0131; Avrupa\u2019da siyasi birlik bozuldu; feodal beylikler ve yeni krall\u0131klar ortaya \u00e7\u0131kt\u0131.<\/p><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td data-label=\"De\u011fi\u015fim Alan\u0131\"><p>Demografik De\u011fi\u015fim<\/p><\/td>\n<td data-label=\"A\u00e7\u0131klama\"><p>Germen kavimleri ve di\u011fer topluluklar yer de\u011fi\u015ftirdi; Avrupa\u2019n\u0131n etnik yap\u0131s\u0131 de\u011fi\u015fti.<\/p><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td data-label=\"De\u011fi\u015fim Alan\u0131\"><p>K\u00fclt\u00fcrel De\u011fi\u015fim<\/p><\/td>\n<td data-label=\"A\u00e7\u0131klama\"><p>T\u00fcrk, Roma ve Germen k\u00fclt\u00fcrleri aras\u0131nda etkile\u015fim ya\u015fand\u0131.<\/p><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td data-label=\"De\u011fi\u015fim Alan\u0131\"><p>Asker\u00ee De\u011fi\u015fim<\/p><\/td>\n<td data-label=\"A\u00e7\u0131klama\"><p>Atl\u0131 sava\u015f taktikleri, s\u00fcvari te\u00e7hizat\u0131, pantolon ve \u00fczengi gibi unsurlar Avrupa\u2019da tan\u0131nd\u0131.<\/p><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td data-label=\"De\u011fi\u015fim Alan\u0131\"><p>Ekonomik De\u011fi\u015fim<\/p><\/td>\n<td data-label=\"A\u00e7\u0131klama\"><p>Ticaret ve \u015fehir ekonomisi zay\u0131flad\u0131; tar\u0131m ve topra\u011fa dayal\u0131 ekonomi g\u00fc\u00e7lendi.<\/p><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td data-label=\"De\u011fi\u015fim Alan\u0131\"><p>Din\u00ee De\u011fi\u015fim<\/p><\/td>\n<td data-label=\"A\u00e7\u0131klama\"><p>Hristiyanl\u0131k barbar kavimler aras\u0131nda yay\u0131ld\u0131; Kilise ve Papa g\u00fc\u00e7 kazand\u0131.<\/p><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td data-label=\"De\u011fi\u015fim Alan\u0131\"><p>D\u00fc\u015f\u00fcnsel De\u011fi\u015fim<\/p><\/td>\n<td data-label=\"A\u00e7\u0131klama\"><p>Skolastik d\u00fc\u015f\u00fcnce Orta \u00c7a\u011f Avrupa\u2019s\u0131nda h\u00e2kim d\u00fc\u015f\u00fcnce bi\u00e7imi oldu.<\/p><\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<\/div>\n<\/section>\n<section class=\"tk-kart\" aria-labelledby=\"bati-romanin-yikilisinin-avrupaya-etkileri\">\n<h2 id=\"bati-romanin-yikilisinin-avrupaya-etkileri\">Bat\u0131 Roma\u2019n\u0131n Y\u0131k\u0131l\u0131\u015f\u0131n\u0131n Avrupa\u2019ya Etkileri<\/h2>\n<div class=\"tk-tablo-kapsayici\" role=\"region\" aria-label=\"Ders notu tablosu 18\">\n<table class=\"tk-tablo\">\n<thead>\n<tr>\n<th scope=\"col\"><p><strong>Alan<\/strong><\/p><\/th>\n<th scope=\"col\"><p><strong>Etki<\/strong><\/p><\/th>\n<\/tr>\n<\/thead>\n<tbody>\n<tr>\n<td data-label=\"Alan\"><p>Siyasi<\/p><\/td>\n<td data-label=\"Etki\"><p>Feodalite g\u00fc\u00e7 kazand\u0131; merkez\u00ee otorite zay\u0131flad\u0131; Germen krall\u0131klar\u0131 kuruldu.<\/p><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td data-label=\"Alan\"><p>Sosyal<\/p><\/td>\n<td data-label=\"Etki\"><p>Toplum serfler, soylular ve din adamlar\u0131 gibi s\u0131n\u0131flara ayr\u0131ld\u0131.<\/p><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td data-label=\"Alan\"><p>Ekonomik<\/p><\/td>\n<td data-label=\"Etki\"><p>Ticaret geriledi; tar\u0131ma dayal\u0131 kapal\u0131 ekonomi g\u00fc\u00e7lendi.<\/p><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td data-label=\"Alan\"><p>K\u00fclt\u00fcrel<\/p><\/td>\n<td data-label=\"Etki\"><p>E\u011fitim ve k\u00fclt\u00fcr hayat\u0131 geriledi; antik Roma k\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fcn etkisi azald\u0131.<\/p><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td data-label=\"Alan\"><p>Din\u00ee<\/p><\/td>\n<td data-label=\"Etki\"><p>Hristiyanl\u0131k yayg\u0131nla\u015ft\u0131; Kilise siyasi ve toplumsal hayatta g\u00fc\u00e7lendi.<\/p><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td data-label=\"Alan\"><p>Asker\u00ee<\/p><\/td>\n<td data-label=\"Etki\"><p>Roma ordusunun yerini feodal beylerin \u00f6zel asker\u00ee g\u00fc\u00e7leri ald\u0131.<\/p><\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<\/div>\n<\/section>\n<\/div>\n<button class=\"tk-basa-don\" type=\"button\" aria-label=\"Ders notunun ba\u015f\u0131na d\u00f6n\">Ba\u015fa d\u00f6n<\/button>\n<\/article>\n<script>\n(function () {\n  \"use strict\";\n  var notes = document.querySelectorAll('.tk-ders-notu:not([data-tk-ready=\"true\"])');\n  notes.forEach(function (note) {\n    note.setAttribute('data-tk-ready', 'true');\n    var toc = note.querySelector('.tk-icindekiler');\n    var printButton = note.querySelector('.tk-yazdir');\n    var tocButton = note.querySelector('.tk-icindekilere-git');\n    var backButton = note.querySelector('.tk-basa-don');\n    var bar = note.querySelector('.tk-okuma-ilerleme-cubugu');\n    var links = Array.prototype.slice.call(note.querySelectorAll('.tk-icindekiler a[href^=\"#\"]'));\n    var headings = links.map(function (link) {\n      var id = link.getAttribute('href').slice(1);\n      return note.querySelector('#' + (window.CSS && CSS.escape ? CSS.escape(id) : id));\n    }).filter(Boolean);\n\n    if (printButton) {\n      printButton.addEventListener('click', function () { window.print(); });\n    }\n    if (tocButton && toc) {\n      tocButton.addEventListener('click', function () {\n        toc.scrollIntoView({ behavior: 'smooth', block: 'start' });\n      });\n    }\n    links.forEach(function (link) {\n      link.addEventListener('click', function (event) {\n        var id = link.getAttribute('href').slice(1);\n        var target = note.querySelector('#' + (window.CSS && CSS.escape ? CSS.escape(id) : id));\n        if (target) {\n          event.preventDefault();\n          target.scrollIntoView({ behavior: 'smooth', block: 'start' });\n          if (history.replaceState) { history.replaceState(null, '', '#' + id); }\n        }\n      });\n    });\n    if (backButton) {\n      backButton.addEventListener('click', function () {\n        note.scrollIntoView({ behavior: 'smooth', block: 'start' });\n      });\n    }\n\n    var update = function () {\n      var rect = note.getBoundingClientRect();\n      var total = Math.max(1, note.scrollHeight - window.innerHeight);\n      var passed = Math.min(total, Math.max(0, -rect.top));\n      if (bar) { bar.style.width = Math.round((passed \/ total) * 100) + '%'; }\n      if (backButton) { backButton.classList.toggle('tk-gorunur', rect.top < -420); }\n\n      var current = null;\n      headings.forEach(function (heading) {\n        if (heading.getBoundingClientRect().top <= Math.max(120, window.innerHeight * 0.28)) { current = heading.id; }\n      });\n      links.forEach(function (link) {\n        var active = current &#038;&#038; link.getAttribute('href') === '#' + current;\n        link.classList.toggle('tk-etkin', Boolean(active));\n        if (active) { link.setAttribute('aria-current', 'location'); }\n        else { link.removeAttribute('aria-current'); }\n      });\n    };\n    var ticking = false;\n    var requestUpdate = function () {\n      if (!ticking) {\n        ticking = true;\n        window.requestAnimationFrame(function () { update(); ticking = false; });\n      }\n    };\n    window.addEventListener('scroll', requestUpdate, { passive: true });\n    window.addEventListener('resize', requestUpdate);\n    update();\n  });\n}());\n<\/script>\n\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<div class=\"mh-excerpt\"><p>SINIF: 9.S\u0131n\u0131f tarih \u00dcN\u0130TE: 3. \u00dcnite Orta \u00c7a\u011f Medeniyetleri \u00d6\u011eRENME \u00c7IKTISI: Orta \u00c7a\u011f\u2019daki Kitlesel G\u00f6\u00e7ler \u00f6zet ders notu ORTA \u00c7A\u011e\u2019DAK\u0130 K\u0130TLESEL G\u00d6\u00c7LER 9. s\u0131n\u0131f tarih <a class=\"mh-excerpt-more\" href=\"https:\/\/tarihkursu.com\/index.php\/2026\/08\/02\/orta-cagdaki-kitlesel-gocler-9-sinif-maarif-model-tarih-ders-notu\/\" title=\"Orta \u00c7a\u011f\u2019daki Kitlesel G\u00f6\u00e7ler | 9. S\u0131n\u0131f Maarif Model Tarih Ders Notu\">[&#8230;]<\/a><\/p>\n<\/div>","protected":false},"author":2,"featured_media":1342,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_regular_price":[],"currency_symbol":[],"footnotes":""},"categories":[162],"tags":[87],"class_list":["post-3527","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-9-sinif-tarih-ders-notlari","tag-9-sinif-tarih"],"post_slider_layout_featured_media_urls":{"thumbnail":["https:\/\/tarihkursu.com\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/9.SINIF-TARIH-NOTLAR-150x150.png",150,150,true],"post_slider_layout_landscape_large":["https:\/\/tarihkursu.com\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/9.SINIF-TARIH-NOTLAR-1200x720.png",1200,720,true],"post_slider_layout_portrait_large":["https:\/\/tarihkursu.com\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/9.SINIF-TARIH-NOTLAR-1200x720.png",1200,720,true],"post_slider_layout_square_large":["https:\/\/tarihkursu.com\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/9.SINIF-TARIH-NOTLAR-1200x720.png",1200,720,true],"post_slider_layout_landscape":["https:\/\/tarihkursu.com\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/9.SINIF-TARIH-NOTLAR-600x400.png",600,400,true],"post_slider_layout_portrait":["https:\/\/tarihkursu.com\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/9.SINIF-TARIH-NOTLAR-600x720.png",600,720,true],"post_slider_layout_square":["https:\/\/tarihkursu.com\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/9.SINIF-TARIH-NOTLAR-600x600.png",600,600,true],"full":["https:\/\/tarihkursu.com\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/9.SINIF-TARIH-NOTLAR.png",1280,720,false]},"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v28.3 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>Orta \u00c7a\u011f\u2019daki Kitlesel G\u00f6\u00e7ler | 9. S\u0131n\u0131f Maarif Model Tarih Ders Notu - tarihkursu.com<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"Orta \u00c7a\u011f\u2019daki Kitlesel G\u00f6\u00e7ler konusunun temel kavramlar\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131klayan, madde ve tablolarla d\u00fczenlenmi\u015f 9. s\u0131n\u0131f Maarif Model tarih ders notu.\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/tarihkursu.com\/index.php\/2026\/08\/02\/orta-cagdaki-kitlesel-gocler-9-sinif-maarif-model-tarih-ders-notu\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"tr_TR\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Orta \u00c7a\u011f\u2019daki Kitlesel G\u00f6\u00e7ler | 9. S\u0131n\u0131f Maarif Model Tarih Ders Notu - tarihkursu.com\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Orta \u00c7a\u011f\u2019daki Kitlesel G\u00f6\u00e7ler konusunun temel kavramlar\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131klayan, madde ve tablolarla d\u00fczenlenmi\u015f 9. s\u0131n\u0131f Maarif Model tarih ders notu.\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/tarihkursu.com\/index.php\/2026\/08\/02\/orta-cagdaki-kitlesel-gocler-9-sinif-maarif-model-tarih-ders-notu\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"tarihkursu.com\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2026-08-02T12:13:08+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2026-08-02T12:13:10+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/tarihkursu.com\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/9.SINIF-TARIH-NOTLAR.png\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1280\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"720\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/png\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"tarihkursu\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Yazan:\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"tarihkursu\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Tahmini okuma s\u00fcresi\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"20 dakika\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/tarihkursu.com\\\/index.php\\\/2026\\\/08\\\/02\\\/orta-cagdaki-kitlesel-gocler-9-sinif-maarif-model-tarih-ders-notu\\\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/tarihkursu.com\\\/index.php\\\/2026\\\/08\\\/02\\\/orta-cagdaki-kitlesel-gocler-9-sinif-maarif-model-tarih-ders-notu\\\/\"},\"author\":{\"name\":\"tarihkursu\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/tarihkursu.com\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/d0f9105e31352dbe9f08d098ffb8c878\"},\"headline\":\"Orta \u00c7a\u011f\u2019daki Kitlesel G\u00f6\u00e7ler | 9. S\u0131n\u0131f Maarif Model Tarih Ders Notu\",\"datePublished\":\"2026-08-02T12:13:08+00:00\",\"dateModified\":\"2026-08-02T12:13:10+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/tarihkursu.com\\\/index.php\\\/2026\\\/08\\\/02\\\/orta-cagdaki-kitlesel-gocler-9-sinif-maarif-model-tarih-ders-notu\\\/\"},\"wordCount\":4775,\"commentCount\":0,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/tarihkursu.com\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/4d7bdc3b79e9f5198455474c0f203f3c\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/tarihkursu.com\\\/index.php\\\/2026\\\/08\\\/02\\\/orta-cagdaki-kitlesel-gocler-9-sinif-maarif-model-tarih-ders-notu\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/tarihkursu.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2024\\\/10\\\/9.SINIF-TARIH-NOTLAR.png\",\"keywords\":[\"9.s\u0131n\u0131f tarih\"],\"articleSection\":[\"9. S\u0131n\u0131f Tarih DERS NOTLARI\"],\"inLanguage\":\"tr\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/tarihkursu.com\\\/index.php\\\/2026\\\/08\\\/02\\\/orta-cagdaki-kitlesel-gocler-9-sinif-maarif-model-tarih-ders-notu\\\/#respond\"]}]},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/tarihkursu.com\\\/index.php\\\/2026\\\/08\\\/02\\\/orta-cagdaki-kitlesel-gocler-9-sinif-maarif-model-tarih-ders-notu\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/tarihkursu.com\\\/index.php\\\/2026\\\/08\\\/02\\\/orta-cagdaki-kitlesel-gocler-9-sinif-maarif-model-tarih-ders-notu\\\/\",\"name\":\"Orta \u00c7a\u011f\u2019daki Kitlesel G\u00f6\u00e7ler | 9. S\u0131n\u0131f Maarif Model Tarih Ders Notu - tarihkursu.com\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/tarihkursu.com\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/tarihkursu.com\\\/index.php\\\/2026\\\/08\\\/02\\\/orta-cagdaki-kitlesel-gocler-9-sinif-maarif-model-tarih-ders-notu\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/tarihkursu.com\\\/index.php\\\/2026\\\/08\\\/02\\\/orta-cagdaki-kitlesel-gocler-9-sinif-maarif-model-tarih-ders-notu\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/tarihkursu.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2024\\\/10\\\/9.SINIF-TARIH-NOTLAR.png\",\"datePublished\":\"2026-08-02T12:13:08+00:00\",\"dateModified\":\"2026-08-02T12:13:10+00:00\",\"description\":\"Orta \u00c7a\u011f\u2019daki Kitlesel G\u00f6\u00e7ler konusunun temel kavramlar\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131klayan, madde ve tablolarla d\u00fczenlenmi\u015f 9. s\u0131n\u0131f Maarif Model tarih ders notu.\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/tarihkursu.com\\\/index.php\\\/2026\\\/08\\\/02\\\/orta-cagdaki-kitlesel-gocler-9-sinif-maarif-model-tarih-ders-notu\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"tr\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/tarihkursu.com\\\/index.php\\\/2026\\\/08\\\/02\\\/orta-cagdaki-kitlesel-gocler-9-sinif-maarif-model-tarih-ders-notu\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"tr\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/tarihkursu.com\\\/index.php\\\/2026\\\/08\\\/02\\\/orta-cagdaki-kitlesel-gocler-9-sinif-maarif-model-tarih-ders-notu\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/tarihkursu.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2024\\\/10\\\/9.SINIF-TARIH-NOTLAR.png\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/tarihkursu.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2024\\\/10\\\/9.SINIF-TARIH-NOTLAR.png\",\"width\":1280,\"height\":720,\"caption\":\"DERS NOTLARI TAR\u0130H 9\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/tarihkursu.com\\\/index.php\\\/2026\\\/08\\\/02\\\/orta-cagdaki-kitlesel-gocler-9-sinif-maarif-model-tarih-ders-notu\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Anasayfa\",\"item\":\"https:\\\/\\\/tarihkursu.com\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Orta \u00c7a\u011f\u2019daki Kitlesel G\u00f6\u00e7ler | 9. S\u0131n\u0131f Maarif Model Tarih Ders Notu\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/tarihkursu.com\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/tarihkursu.com\\\/\",\"name\":\"Tarih Kursu\",\"description\":\"\u0130\u015fimiz G\u00fcc\u00fcm\u00fcz Tarih\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/tarihkursu.com\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/4d7bdc3b79e9f5198455474c0f203f3c\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/tarihkursu.com\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"tr\"},{\"@type\":[\"Person\",\"Organization\"],\"@id\":\"https:\\\/\\\/tarihkursu.com\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/4d7bdc3b79e9f5198455474c0f203f3c\",\"name\":\"admin\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"tr\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/tarihkursu.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2024\\\/10\\\/TARIHKURSU-Kopyasi.png\",\"url\":\"https:\\\/\\\/tarihkursu.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2024\\\/10\\\/TARIHKURSU-Kopyasi.png\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/tarihkursu.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2024\\\/10\\\/TARIHKURSU-Kopyasi.png\",\"width\":1080,\"height\":1080,\"caption\":\"admin\"},\"logo\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/tarihkursu.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2024\\\/10\\\/TARIHKURSU-Kopyasi.png\"},\"sameAs\":[\"https:\\\/\\\/tarihkursu.com\"]},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/tarihkursu.com\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/d0f9105e31352dbe9f08d098ffb8c878\",\"name\":\"tarihkursu\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"tr\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/1354763acbc865faa7650c3e1e4431f187276d71f132349411302a546cdeae54?s=96&d=mm&r=g\",\"url\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/1354763acbc865faa7650c3e1e4431f187276d71f132349411302a546cdeae54?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/1354763acbc865faa7650c3e1e4431f187276d71f132349411302a546cdeae54?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"tarihkursu\"},\"url\":\"https:\\\/\\\/tarihkursu.com\\\/index.php\\\/author\\\/tarihkursu\\\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Orta \u00c7a\u011f\u2019daki Kitlesel G\u00f6\u00e7ler | 9. S\u0131n\u0131f Maarif Model Tarih Ders Notu - tarihkursu.com","description":"Orta \u00c7a\u011f\u2019daki Kitlesel G\u00f6\u00e7ler konusunun temel kavramlar\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131klayan, madde ve tablolarla d\u00fczenlenmi\u015f 9. s\u0131n\u0131f Maarif Model tarih ders notu.","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/tarihkursu.com\/index.php\/2026\/08\/02\/orta-cagdaki-kitlesel-gocler-9-sinif-maarif-model-tarih-ders-notu\/","og_locale":"tr_TR","og_type":"article","og_title":"Orta \u00c7a\u011f\u2019daki Kitlesel G\u00f6\u00e7ler | 9. S\u0131n\u0131f Maarif Model Tarih Ders Notu - tarihkursu.com","og_description":"Orta \u00c7a\u011f\u2019daki Kitlesel G\u00f6\u00e7ler konusunun temel kavramlar\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131klayan, madde ve tablolarla d\u00fczenlenmi\u015f 9. s\u0131n\u0131f Maarif Model tarih ders notu.","og_url":"https:\/\/tarihkursu.com\/index.php\/2026\/08\/02\/orta-cagdaki-kitlesel-gocler-9-sinif-maarif-model-tarih-ders-notu\/","og_site_name":"tarihkursu.com","article_published_time":"2026-08-02T12:13:08+00:00","article_modified_time":"2026-08-02T12:13:10+00:00","og_image":[{"width":1280,"height":720,"url":"https:\/\/tarihkursu.com\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/9.SINIF-TARIH-NOTLAR.png","type":"image\/png"}],"author":"tarihkursu","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Yazan:":"tarihkursu","Tahmini okuma s\u00fcresi":"20 dakika"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/tarihkursu.com\/index.php\/2026\/08\/02\/orta-cagdaki-kitlesel-gocler-9-sinif-maarif-model-tarih-ders-notu\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/tarihkursu.com\/index.php\/2026\/08\/02\/orta-cagdaki-kitlesel-gocler-9-sinif-maarif-model-tarih-ders-notu\/"},"author":{"name":"tarihkursu","@id":"https:\/\/tarihkursu.com\/#\/schema\/person\/d0f9105e31352dbe9f08d098ffb8c878"},"headline":"Orta \u00c7a\u011f\u2019daki Kitlesel G\u00f6\u00e7ler | 9. S\u0131n\u0131f Maarif Model Tarih Ders Notu","datePublished":"2026-08-02T12:13:08+00:00","dateModified":"2026-08-02T12:13:10+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/tarihkursu.com\/index.php\/2026\/08\/02\/orta-cagdaki-kitlesel-gocler-9-sinif-maarif-model-tarih-ders-notu\/"},"wordCount":4775,"commentCount":0,"publisher":{"@id":"https:\/\/tarihkursu.com\/#\/schema\/person\/4d7bdc3b79e9f5198455474c0f203f3c"},"image":{"@id":"https:\/\/tarihkursu.com\/index.php\/2026\/08\/02\/orta-cagdaki-kitlesel-gocler-9-sinif-maarif-model-tarih-ders-notu\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/tarihkursu.com\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/9.SINIF-TARIH-NOTLAR.png","keywords":["9.s\u0131n\u0131f tarih"],"articleSection":["9. S\u0131n\u0131f Tarih DERS NOTLARI"],"inLanguage":"tr","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["https:\/\/tarihkursu.com\/index.php\/2026\/08\/02\/orta-cagdaki-kitlesel-gocler-9-sinif-maarif-model-tarih-ders-notu\/#respond"]}]},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/tarihkursu.com\/index.php\/2026\/08\/02\/orta-cagdaki-kitlesel-gocler-9-sinif-maarif-model-tarih-ders-notu\/","url":"https:\/\/tarihkursu.com\/index.php\/2026\/08\/02\/orta-cagdaki-kitlesel-gocler-9-sinif-maarif-model-tarih-ders-notu\/","name":"Orta \u00c7a\u011f\u2019daki Kitlesel G\u00f6\u00e7ler | 9. S\u0131n\u0131f Maarif Model Tarih Ders Notu - tarihkursu.com","isPartOf":{"@id":"https:\/\/tarihkursu.com\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/tarihkursu.com\/index.php\/2026\/08\/02\/orta-cagdaki-kitlesel-gocler-9-sinif-maarif-model-tarih-ders-notu\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/tarihkursu.com\/index.php\/2026\/08\/02\/orta-cagdaki-kitlesel-gocler-9-sinif-maarif-model-tarih-ders-notu\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/tarihkursu.com\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/9.SINIF-TARIH-NOTLAR.png","datePublished":"2026-08-02T12:13:08+00:00","dateModified":"2026-08-02T12:13:10+00:00","description":"Orta \u00c7a\u011f\u2019daki Kitlesel G\u00f6\u00e7ler konusunun temel kavramlar\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131klayan, madde ve tablolarla d\u00fczenlenmi\u015f 9. s\u0131n\u0131f Maarif Model tarih ders notu.","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/tarihkursu.com\/index.php\/2026\/08\/02\/orta-cagdaki-kitlesel-gocler-9-sinif-maarif-model-tarih-ders-notu\/#breadcrumb"},"inLanguage":"tr","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/tarihkursu.com\/index.php\/2026\/08\/02\/orta-cagdaki-kitlesel-gocler-9-sinif-maarif-model-tarih-ders-notu\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"tr","@id":"https:\/\/tarihkursu.com\/index.php\/2026\/08\/02\/orta-cagdaki-kitlesel-gocler-9-sinif-maarif-model-tarih-ders-notu\/#primaryimage","url":"https:\/\/tarihkursu.com\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/9.SINIF-TARIH-NOTLAR.png","contentUrl":"https:\/\/tarihkursu.com\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/9.SINIF-TARIH-NOTLAR.png","width":1280,"height":720,"caption":"DERS NOTLARI TAR\u0130H 9"},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/tarihkursu.com\/index.php\/2026\/08\/02\/orta-cagdaki-kitlesel-gocler-9-sinif-maarif-model-tarih-ders-notu\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Anasayfa","item":"https:\/\/tarihkursu.com\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Orta \u00c7a\u011f\u2019daki Kitlesel G\u00f6\u00e7ler | 9. S\u0131n\u0131f Maarif Model Tarih Ders Notu"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/tarihkursu.com\/#website","url":"https:\/\/tarihkursu.com\/","name":"Tarih Kursu","description":"\u0130\u015fimiz G\u00fcc\u00fcm\u00fcz Tarih","publisher":{"@id":"https:\/\/tarihkursu.com\/#\/schema\/person\/4d7bdc3b79e9f5198455474c0f203f3c"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/tarihkursu.com\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"tr"},{"@type":["Person","Organization"],"@id":"https:\/\/tarihkursu.com\/#\/schema\/person\/4d7bdc3b79e9f5198455474c0f203f3c","name":"admin","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"tr","@id":"https:\/\/tarihkursu.com\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/TARIHKURSU-Kopyasi.png","url":"https:\/\/tarihkursu.com\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/TARIHKURSU-Kopyasi.png","contentUrl":"https:\/\/tarihkursu.com\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/TARIHKURSU-Kopyasi.png","width":1080,"height":1080,"caption":"admin"},"logo":{"@id":"https:\/\/tarihkursu.com\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/TARIHKURSU-Kopyasi.png"},"sameAs":["https:\/\/tarihkursu.com"]},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/tarihkursu.com\/#\/schema\/person\/d0f9105e31352dbe9f08d098ffb8c878","name":"tarihkursu","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"tr","@id":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/1354763acbc865faa7650c3e1e4431f187276d71f132349411302a546cdeae54?s=96&d=mm&r=g","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/1354763acbc865faa7650c3e1e4431f187276d71f132349411302a546cdeae54?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/1354763acbc865faa7650c3e1e4431f187276d71f132349411302a546cdeae54?s=96&d=mm&r=g","caption":"tarihkursu"},"url":"https:\/\/tarihkursu.com\/index.php\/author\/tarihkursu\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/tarihkursu.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3527","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/tarihkursu.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/tarihkursu.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tarihkursu.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tarihkursu.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3527"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/tarihkursu.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3527\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3528,"href":"https:\/\/tarihkursu.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3527\/revisions\/3528"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tarihkursu.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1342"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/tarihkursu.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3527"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/tarihkursu.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3527"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/tarihkursu.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3527"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}