Çağdaş Türk ve Dünya Tarihi 5. Ünite: Küreselleşen Dünya

Çağdaş Türk ve Dünya Tarihi Dersi liselerde seçmeli olarak okutulan bir derstir. Bu sayfada paylaştığımız Çağdaş Türk ve Dünya Tarihi özet ders notları sayesinde sınavda karşılaşabileceğiniz tüm konulara hakim olacaksınız. Bu özet ders notları Milli Eğitim Bakanlığı müfredatına uygun olarak hazırlandı. Bu ders notları sayesinde Seçmeli Çağdaş Türk ve Dünya Tarihi Dersi yazılısından 100 alacaksınız. Çağdaş Türk ve Dünya Tarihi 5. Ünite: Küreselleşen Dünya Ders Notu MEB ders kitapları ile uyumludur.

Sınıf: Seçmeli tarih

Ders: Çağdaş Türk ve Dünya Tarihi pdf indir

Ünite: 5. ünite: Küreselleşen Dünya

İlgili yazılı: Çağdaş Türk ve Dünya Tarihi 2. dönem 2. yazılı

5. ÜNİTE: KÜRESELLEŞEN DÜNYA

Sscb’nin Dağılması ve Türk Cumhuriyetleri’nin Bağımsızlıklarını Kazanması

  • II. Dünya Savaşı sonrası süper güç olan SSCB, 1980‘lerden itibaren nüfuzunu kaybetti.
  • Ekonomik, siyasi ve toplumsal sorunların çözümünde sosyalist sistem yetersiz kaldı.
  • Komünist Partinin tek yetkili olması ve muhalefetin bastırılması, halkın hak ve özgürlük taleplerini artırdı.
  • 1985‘te iktidara gelen Mihail Gorbaçov, sorunları çözmek ve sistemi yeniden yapılandırmak için düzenlemeler yaptı.
  • Gorbaçov, “glasnost (açıklık)” ve “perestroyka (yeniden yapılandırma)” politikalarını başlattı.
  • Hukukun üstünlüğünü, demokratik ilkeleri ve ekonomik büyümeyi hedefleyen bir yönetim anlayışı benimsedi.
  • Soğuk Savaş dönemindeki savunma harcamaları ve ABD ile nükleer silahlanma yarışı SSCB ekonomisine büyük yük getirmişti.
  • Gorbaçov, ABD yönetimiyle görüşmelere başladı.
  • ABD Başkanı Ronald Reagan ile yaptığı zirvelerde Yıldız Savaşları Projesi‘nden vazgeçirmeye çalıştı.
  • Uzun ve orta menzilli füzelerin sınırlandırılması için anlaşma yolları aradı.
  • Daha sonra ABD Başkanı George H. W. Bush ile de uzlaşma çabalarını sürdürdü.
  • Ancak ABD, SSCB’nin zor durumunu kullanarak bu adımlara olumlu karşılık vermedi.

Sscb’nin Dağılması

  • Glasnost ve perestroyka politikaları, SSCB‘nin dağılmasını engelleyemedi ve Doğu Bloku’nun çöküşünü hızlandırdı.
  • Ayrılık hareketleri önce Letonya, Estonya ve Litvanya‘da başladı, sonra diğer cumhuriyetlere yayıldı.
  • Bunun sonucunda SSCB‘ye bağlı Türk Cumhuriyetleri de bağımsızlıklarını ilan etti.
  • 8 Aralık 1991‘de Rusya Federasyonu, Beyaz Rusya ve Ukrayna, SSCB’nin sona erdiğini ve yerine Bağımsız Devletler Topluluğu‘nun kurulduğunu ilan etti.
  • 21 Aralık 1991‘de Almatı Zirvesi‘nde 11 cumhuriyet Bağımsız Devletler Topluluğu‘na dahil oldu.
  • Bağımsız Devletler Topluluğu‘nun kurulmasıyla SSCB fiilen sona erdi.
  • 25 Aralık 1991‘de Mihail Gorbaçov devlet başkanlığından istifa etti.
  • Kremlin’deki kızıl bayrak indirilerek yerine Rusya Federasyonu bayrağı çekildi.
  • 26 Aralık 1991‘de Sovyet Parlamentosu, SSCB‘nin dağıldığını resmen onayladı.
  • Bu değişim sonrası ABD, dünya siyasetindeki tek süper güç haline geldi.
  • Rusya Federasyonu, Boris Yeltsin liderliğinde yeni bağımsız devletler üzerindeki nüfuzunu sürdürmeye çalıştı.

Bağımsız Türk Cumhuriyetleri’nin Türk Tarihine Etkisi

  • Kafkasya ve Orta Asya’daki Azerbaycan, Türkmenistan, Kazakistan, Kırgızistan ve Özbekistan bağımsızlıklarını kazandı.
  • Bu olay, Türk tarihi için önemli bir dönüm noktası oldu.
  • Rus Çarlığı ve SSCB dönemindeki “Ruslaştırma” siyaseti, bu cumhuriyetlerde derin izler bıraktı.
  • Ruslar, Türklerin dil, inanç ve tarih şuurunu tahrip etmeye çalıştı.
  • Türk toplulukları coğrafya, boy, mezhep ve siyasi görüşlere göre ayrıştırıldı.
  • İki yüz yıllık Rus emperyalizmine karşı Türkler, bağımsızlık arzusunu ve milli değerlerini canlı tuttu.

Türkiye’nin Bağımsız Türk Cumhuriyetleri Ile Ilişkileri

  • Bağımsızlıklarını kazanan Türk Cumhuriyetleri’ni resmi olarak tanıyan ilk ülke Türkiye oldu.
  • Cumhurbaşkanı Turgut Özal‘dan itibaren bu cumhuriyetlerle iyi ilişkiler kurma politikası izlendi.
  • Ülkeler arasında üst düzey ziyaretler gerçekleştirildi ve önemli antlaşmalar imzalandı.
  • 1992‘de kurulan Türk İşbirliği ve Koordinasyon Ajansı Başkanlığı (TİKA) aracılığıyla birçok proje hayata geçirildi.
  • Türkiye, bu ülkelerin uluslararası alanda tanınması için öncülük etti.
  • 1992‘de ilk kez Türk Dili Konuşan Ülkeler Devlet Başkanları Zirvesi toplandı.
  • 3 Ekim 2009‘da Azerbaycan, Kazakistan, Kırgızistan ve Türkiye tarafından Türk Konseyi kuruldu.
  • 12 Kasım 2021‘de İstanbul’daki 8. Zirve’de konseyin adı Türk Devletleri Teşkilatı olarak değiştirildi.
  • Türkiye, I. Karabağ Savaşı‘ndan sonra Ermenistan’ın işgaline karşı Azerbaycan’ın yanında yer aldı.
  • II. Karabağ Savaşı‘nda (2020) Türkiye, Azerbaycan’a siyasi, diplomatik, teknik ve askeri destek verdi.
  • Bu savaşta Azerbaycan, topraklarının %80’ini geri aldı ve Türk yapımı İHA ve SİHA‘lar etkin şekilde kullanıldı.

Eğitim ve Kültür Alanındaki Iş Birlikleri

  • 1992‘den itibaren Türk Cumhuriyetleri’nden binlerce öğrenci, Türkiye’de eğitim görmeye başladı.
  • TİKA aracılığıyla Türk Cumhuriyetleri’nde yeni eğitim kurumları açıldı ve geliştirildi.
  • 1992‘de Türkiye ile Kazakistan arasında Hoca Ahmet Yesevi Uluslararası Türk-Kazak Üniversitesi kuruldu.
  • 1993‘te Türk dünyası ile küresel sanat çevreleri arasında etkileşim sağlamak için TÜRKSOY (Uluslararası Türk Kültürü Teşkilatı) kuruldu.
  • 21 Mart 2009‘da yayın hayatına başlayan TRT AVAZ, ortak Türk kültürünü tanıtmak için yayınlar yapmaktadır.
  • Yunus Emre Enstitüsü, Türk dili, edebiyatı ve sanatıyla ilgili faaliyetler düzenlemektedir.

Türkiye ve Türk Cumhuriyetleri Arasındaki Ekonomik Ilişkiler

  • SSCB’nin dağılmasından sonra kurulan Türk Cumhuriyetleri, serbest piyasa ekonomisine geçti.
  • Kazakistan, Türkmenistan, Azerbaycan, Özbekistan ve Kırgızistan, zengin yer altı ve yer üstü kaynaklarına sahiptir.
  • Hazar Havzası‘ndaki bu cumhuriyetler, dünyanın en büyük petrol ve doğal gaz rezervlerine sahiptir.
  • Bu cumhuriyetler, bağımsızlıklarından sonra ekonomik ilişkilerde belirleyici oldular.
  • Türkiye, karşılıklı çıkar anlayışıyla bu ülkelerin ekonomik gelişimine katkı sağladı.
  • Eximbank aracılığıyla özel sektörün bu ülkelerle ticari ilişkiler kurması teşvik edildi.
  • Birçok özel Türk şirketi inşaat, telekomünikasyon, tekstil, turizm ve gıda sektörlerine milyarlarca dolarlık yatırım yaptı.
  • Türkiye, Avrupa ile Hazar Havzası ve Orta Doğu enerji kaynakları arasında bir enerji koridoru haline geldi.
  • Bakü-Tiflis-Ceyhan Ham Petrol Boru Hattı projesi hayata geçirildi.
  • Trans Anadolu Doğal Gaz Boru Hattı (TANAP) projesiyle Azerbaycan doğal gazı Türkiye üzerinden Avrupa’ya taşınmaya başladı.
  • Bu projeler hem Türkiye’nin hem de Türk Cumhuriyetleri’nin siyasi ve ekonomik kalkınmasına katkı sağladı.

Enerji Rekabeti

  • Hazar Havzası’ndaki enerji kaynaklarının işletilmesi; ABD, Rusya, Çin, İran ve Türkiye arasında rekabeti artırdı.
  • Rusya ve İran, enerjinin Türkiye üzerinden taşınmasına karşı çıkarken; ABD ve Avrupa Birliği destekledi.
  • Rusya, bölgenin egemen gücü olmak için Türk Cumhuriyetleri üzerindeki nüfuzunu artırmaya yönelik politikalar izledi.
  • Günümüzde Türkiye, Avrupa’nın enerji konusunda Rusya’ya bağımlılığının azalmasında kilit ülke konumundadır.
  • Rusya-Ukrayna Savaşı sonrası Avrupa’da yaşanan enerji krizi, Türkiye’nin stratejik önemini artırdı.

Avrupa’da Meydana Gelen Siyasi Gelişmeler

  • 1 Ağustos 1975‘te 35 ülkenin katılımıyla Helsinki Nihai Senedi imzalandı.
  • Bu gelişme sonrası Avrupa’daki sosyalist devletlerde hak ve özgürlük talepleri arttı.
  • Gorbaçov‘un politikaları da Doğu Bloku’nun çöküşünü hızlandırdı.
  • Polonya: Lech Wałęsa liderliğindeki Dayanışma Hareketi sonucunda 1989‘da komünist yönetim düştü.
  • Çekoslovakya: Vaclav Havel‘in liderliğindeki Kadife Devrim ile komünist yönetim devrildi. 1993‘te Çek Cumhuriyeti ve Slovakya olarak ikiye ayrıldı.
  • Romanya: Nikolay Çavuşesku‘nun baskıcı yönetimi, 1989‘da halk ayaklanmasıyla devrildi ve Çavuşesku idam edildi. Komünist yönetimin şiddetle indirildiği tek Avrupa ülkesidir.
  • Arnavutluk: Enver Hoca‘nın ölümünden sonra Ramiz Alia döneminde reformlar yapıldı ve 1991‘de çok partili hayata geçildi. 1992 seçimleriyle komünist rejim sona erdi.
  • Macaristan ve Bulgaristan: Bu ülkelerde de halk ayaklanmaları sonucu komünist rejimler yıkılarak demokratik yönetimler kuruldu.

Doğu ve Batı Almanya’nın Birleşmesi

  • Doğu Almanya’daki komünizm karşıtı ayaklanmalar birleşme sürecini başlattı.
  • Binlerce Doğu Alman, Batı Bloku ülkelerinin elçiliklerine sığındı.
  • Doğu Almanya, 9 Kasım 1989‘da Berlin Duvarı‘nın kapılarını açarak geçişlere izin verdi.
  • Ocak 1990‘da Soğuk Savaş’ın simgesi olan Berlin Duvarı yıkıldı.
  • 18 Mart 1990‘da Doğu Almanya’da yapılan seçimleri Hristiyan Demokrat Parti kazandı.
  • 12 Eylül 1990‘da imzalanan Moskova Antlaşması ile Almanya, tek devlet çatısı altında birleşti.

Avrupa Birliği’nin Genişlemesi

  • 1957‘de Roma Antlaşması ile Avrupa Ekonomik Topluluğu (AET) kuruldu.
  • Kurucu üyeler: Fransa, Federal Almanya, Belçika, İtalya, Hollanda, Lüksemburg.
  • 1973‘te İngiltere, İrlanda, Danimarka; 1981‘de Yunanistan; 1986‘da İspanya üye oldu.
  • 1992 Maastricht Antlaşması ile AET’nin ismi Avrupa Birliği (AB) olarak değiştirildi.
  • AB’ye üyelik koşulları 1993 Kopenhag Kriterleri ve 1995 Madrid Kriteri ile belirlendi.
  • 1995‘te Avusturya, Finlandiya, İsveç; 2004‘te 10 yeni ülke; 2007‘de Bulgaristan, Romanya; 2013‘te Hırvatistan AB’ye katıldı.

Ab’nin Uluslararası Politikadaki Yeri ve Önemi

  • AB, üye ülkeler arasında barışı sürekli kılmak, sorunları barışçıl yollarla çözmek ve refahı artırmayı amaçlar.
  • Dış politikadaki gücü siyasi ve askeri değil, ekonomik ve kültüreldir.
  • Üye ülkelerin dış politikada bağımsız hareket etmesi, birliğin etki gücünü zayıflatmaktadır.
  • Ekonomik olarak 1968‘de gümrük birliği oluşturuldu, 1992 Maastricht Antlaşması ile ortak para birimi (Avro) kararı alındı.
  • 1998‘de Avrupa Merkez Bankası kuruldu.
  • 23 Haziran 2016‘da İngiltere, Brexit referandumu ile AB’den ayrılma kararı aldı ve 31 Ocak 2020‘de resmen ayrıldı.
  • Rusya-Ukrayna Savaşı sonrası Ukrayna ve Moldova’ya aday ülke statüsü verildi.

Ab-Türkiye Ilişkileri

  • Türkiye, AET’ye üye olmak için 1959‘da başvurdu. 1963‘te bir ortaklık anlaşması imzalandı.
  • Türkiye’nin tam üyelik başvurusu 14 Nisan 1987‘de yenilendi.
  • 1995‘te Gümrük Birliği’ne katılma süreci tamamlandı.
  • 10-11 Aralık 1999 Helsinki Zirvesi‘nde Türkiye’nin aday ülke statüsü kabul edildi.
  • 3 Ekim 2005‘te Türkiye’nin AB’ye katılım müzakereleri resmen başladı.
  • Müzakerelerde 35 konu başlığından 16’sı görüşüldü.
  • Bazı AB ülkelerinin ön yargılı tutumları ve Kıbrıs Sorunu nedeniyle müzakere süreci olumsuz etkilendi.
  • 2016‘dan sonra yeni bir fasıl (müzakere başlığı) açılmadı.

Yugoslavya’nın Dağılması

  • Tito‘nun 1980‘de ölümünden sonra Yugoslavya’da siyasi krizler başladı.
  • 1987‘de yönetimi ele geçiren Slobodan Miloseviç‘in Sırp milliyetçisi politikaları huzursuzluğu artırdı.
  • 1991‘de Slovenya ve Hırvatistan bağımsızlıklarını ilan edince Yugoslavya’da iç savaş başladı.
  • Bosna-Hersek: 3 Mart 1992‘de bağımsızlığını ilan etti. Bunun üzerine Sırp ordusu, Bosna’ya büyük bir saldırı başlattı.
  • Savaş sırasında Aliya İzzetbegoviç liderliğindeki Boşnaklar, silah ambargosu nedeniyle kendilerini savunmakta zorlandı.

Srebrenica Katliamı

  • BM, Srebrenica dahil beş bölgeyi güvenli bölge ilan etti.
  • Srebrenica’yı korumakla görevli Hollandalı askerler, şehri terk etti.
  • Ratko Mladiç komutasındaki Sırp birlikleri şehri ele geçirdi.
  • 11-22 Temmuz 1995 tarihlerinde 8000‘den fazla Bosnalı Müslüman katledildi.
  • Bu olay, II. Dünya Savaşı’ndan sonra Avrupa’da yaşanan en büyük trajedi oldu.
  • Savaşta Mostar Köprüsü gibi birçok Osmanlı eseri de yıkıldı.
  • 1995 Dayton Barış Antlaşması ile Bosna Savaşı sona erdi. Yugoslavya 2003‘te resmen dağıldı.

Kosova’nın Işgali

  • 1989‘da Miloseviç, Kosova’nın özerklik statüsüne son verdi.
  • Bunun üzerine Kosovalı Arnavutlar, Kosova Kurtuluş Ordusu ile silahlı mücadeleye başladı.
  • Sırp güçlerinin saldırılarında birçok Arnavut hayatını kaybetti.
  • NATO, 24 Mart 1999‘da Sırp birliklerine karşı hava harekatı başlattı. Türkiye de operasyona katıldı.
  • Sırplar, bunun üzerine Arnavutlara yönelik etnik temizliğe hız verdi.
  • NATO harekatı sonrası Miloseviç, 9 Haziran 1999‘da BM’nin barış şartlarını kabul etti.
  • Savaş sonrası Kosova’da güvenliği sağlamak için KFOR Barış Gücü kuruldu.
  • Kosova, 2008‘de bağımsızlığını ilan etti.

Orta Doğu ve Afganistan’da Meydana Gelen Siyasi Gelişmeler

  • Camp David Antlaşmaları sonrası Arap ülkelerinin İsrail’e karşı ittifakı sona erdi.
  • İsrail, 1982‘de Lübnan‘ı işgal etti.
  • Sabra ve Şatilla kamplarında, İsrail ordusunun desteğiyle Lübnanlı Hristiyan milisler binlerce Filistinli mülteciyi katletti.
  • Bu katliama sebep olan Ariel Şaron, “Beyrut Kasabı” olarak anıldı.
  • BM, bu katliamı soykırım olarak kabul etti ancak İsrail’e bir yaptırım uygulanmadı.

Filistin Halkının Direnişi: Intifada

  • İsrail’in uygulamaları karşısında Filistin halkı kendi direnişini (intifada) başlattı.
  • I. İntifada, 1987‘de İsrail askerlerinin dört Filistinliyi öldürmesiyle başladı.
  • 15 Kasım 1988‘de başkenti Kudüs olan bağımsız Filistin Devleti‘nin kurulduğu ilan edildi. Yaser Arafat ilk başkan oldu.
  • 13 Eylül 1993‘te Washington Antlaşması imzalandı. Filistin ve İsrail birbirini tanıdı.
  • Ancak İsrail Başbakanı Yitzhak Rabin‘in öldürülmesiyle antlaşma uygulanamadı.
  • II. İntifada (El Aksa İntifadası), Ariel Şaron‘un 28 Eylül 2000‘de Mescid-i Aksa’yı provokatif ziyaretiyle başladı.
  • 2006‘da Hamas‘ın seçimleri kazanması üzerine İsrail, Gazze‘yi abluka altına aldı.
  • 31 Mayıs 2010‘da İsrail askerleri, Gazze’ye yardım götüren Mavi Marmara gemisine saldırdı ve 10 aktivisti öldürdü.
  • 2017‘de ABD Başkanı Donald Trump, ABD elçiliğini Kudüs‘e taşıma kararı aldı.
  • İslam İşbirliği Teşkilatı, Doğu Kudüs‘ü Filistin’in başkenti olarak ilan etti.

Körfez Savaşları

  • I. Körfez Savaşı: 1990‘da Irak’ın Kuveyt‘i işgal etmesiyle başladı. ABD liderliğindeki koalisyon güçleri, Çöl Fırtınası Harekatı ile Irak’ı Kuveyt’ten çıkardı.
  • II. Körfez Savaşı: 21 Mart 2003‘te ABD ve İngiltere, Irak’ta kitle imha silahları olduğu iddiasıyla Irak’ı işgal etti.
  • Saddam Hüseyin rejimi devrildi, ancak iddia edilen silahlar bulunamadı.
  • İşgal sonrası Irak’ta istikrarsızlık arttı, etnik ve mezhepsel çatışmalar yaşandı ve yeni terör örgütleri ortaya çıktı.

11 Eylül Saldırıları ve Sonrası

  • 1996‘da Afganistan‘da Taliban yönetimi egemen oldu.
  • 11 Eylül 2001‘de ABD‘nin New York şehrindeki Dünya Ticaret Merkezi‘ne ve Washington‘daki Pentagon‘a terör saldırıları yapıldı.
  • ABD, saldırılardan El Kaide terör örgütünü sorumlu tuttu.
  • 7 Ekim 2001‘de ABD, El Kaide’yi desteklediği gerekçesiyle Afganistan‘a askeri harekat başlattı ve Taliban yönetimini devirdi.
  • Bu süreç, asimetrik savaş ve küresel terörizm gibi yeni güvenlik tehditlerini ortaya çıkardı.

Neo-liberal Ekonomik Politikalar

  • 1970‘lerdeki ekonomik krizler sonrası, devletin ekonomiye müdahalesini savunan Keynesyen model yetersiz kaldı.
  • 1980‘lerden sonra ABD ve İngiltere‘de neo-liberal ekonomi politikaları uygulanmaya başlandı.
  • Bu anlayışa göre devletin ekonomideki rolü azaltılmalı, kamu kurumları özelleştirilmeli ve serbest piyasa ekonomisi benimsenmeliydi.
  • Margaret Thatcher (İngiltere) ve Ronald Reagan (ABD), bu politikaların öncüleri oldu.
  • Bu model, Dünya Ticaret Örgütü, Dünya Bankası ve IMF gibi kuruluşlar aracılığıyla tüm dünyada yaygınlaştı.

Siber Tehditler ve Sosyal Medya

  • Bilgisayar ve genel ağ teknolojisinin yaygınlaşmasıyla siber güvenlik önemli bir konu haline geldi.
  • Siber tehditler; kişisel verilerin çalınması, devlet kurumlarına saldırılar ve kritik altyapılara zarar verme gibi asimetrik bir savaşa dönüştü.
  • Türkiye, siber tehditlere karşı 2012‘de Siber Güvenlik Kurulu‘nu, 2013‘te SOME ve USOM‘u kurdu.
  • Sosyal Medya: 2000‘li yıllardan itibaren insanların iletişim kurma biçimlerini kökten değiştirdi.
  • Bilgi paylaşımı, toplumsal olayların organizasyonu gibi olumlu yönlerinin yanı sıra; siber zorbalık, yalan haber ve bağımlılık gibi olumsuz etkileri de ortaya çıktı.

Bulgaristan’da Yaşayan Türklere Yönelik Baskılar

  • 1944-1989 arasında Bulgaristan’daki komünist rejim, Türk azınlığa karşı asimilasyon (eritme) politikası uyguladı.
  • 1985‘ten itibaren “tek uluslu Bulgaristan” projesiyle Türklerin isimleri zorla değiştirildi.
  • Türkçe konuşmak, dinî ibadetleri yerine getirmek ve geleneksel kıyafetler giymek yasaklandı.
  • Bu baskılara direnen binlerce Türk, Belene Toplama Kampı‘na gönderilerek işkence gördü.
  • Haziran 1989‘da Bulgaristan’dan Türkiye’ye büyük bir zorunlu göç hareketi başladı ve yüz binlerce Türk, anavatanına sığındı.

1990 Sonrası Türkiye’nin Dış Politikası

  • Türk Cumhuriyetleri: Türkiye, bu ülkelerle siyasi, ekonomik ve kültürel iş birliği kurarak ortak çıkarları korumaya yönelik bir politika izledi.
  • Kafkasya: Bölgenin enerji ve ulaşım koridorlarının kesişim noktasında olması nedeniyle Türkiye için stratejik öneme sahiptir. Bakü-Tiflis-Ceyhan Petrol Boru Hattı ve Bakü-Tiflis-Kars Demir Yolu gibi projelerle bölgesel iş birliği geliştirildi.
  • Balkanlar: Türkiye, bölgede barış ve istikrarın sağlanması için aktif rol oynadı; Bosna ve Kosova‘daki barış güçlerine katıldı.
  • Orta Doğu: Filistin meselesinde Filistin Devleti’nin yanında yer aldı. Suriye ve Irak‘ın toprak bütünlüğünü savundu ve PKK, DEAŞ gibi terör örgütleriyle mücadele etti.

1990 Sonrası Türkiye’de Siyasi ve Ekonomik Durum

  • Ekonomi: 1990‘lar, siyasi istikrarsızlık ve koalisyon hükümetleri nedeniyle ekonomik krizlerle geçti. 5 Nisan 1994 kararlarıyla büyük bir devalüasyon yaşandı.
  • Siyaset: 1993‘te Turgut Özal‘ın vefatı sonrası Süleyman Demirel cumhurbaşkanı oldu. 1995 seçimleri sonrası Refah Partisi ve Doğru Yol Partisi koalisyonu (Refah-Yol) kuruldu.
  • 28 Şubat Postmodern Darbesi: 28 Şubat 1997‘de Milli Güvenlik Kurulu toplantısı sonrası yapılan bildiri ile Refah-Yol hükümeti istifaya zorlandı.
  • Bu süreçte temel hak ve özgürlükler kısıtlandı, başörtüsü yasağı gibi antidemokratik uygulamalar hayata geçirildi.
  • 2001 Krizi: 1999 depremi, koalisyon hükümetlerinin uyumsuzluğu ve siyasi gerginlikler sonucunda Cumhuriyet tarihinin en büyük ekonomik krizlerinden biri yaşandı.
  • Kemal Derviş, ekonomiyi düzeltmek için yurt dışından Türkiye’ye çağrıldı.
  • 2002 Sonrası: Adalet ve Kalkınma Partisi‘nin tek başına iktidara gelmesiyle ekonomide istikrarlı bir dönem başladı. IMF‘ye olan borçlar bitirildi.
  • 16 Nisan 2017 referandumu ile Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi‘ne geçildi.

15 Temmuz 2016 Darbe Girişimine Karşı Milletin Zaferi

  • Fetullahçı Terör Örgütü/Paralel Devlet Yapılanması (FETÖ/PDY), devletin çeşitli kademelerine sızarak anayasal düzeni yıkmayı hedefledi.
  • 17-25 Aralık 2013‘te yargı ve emniyet içindeki mensupları aracılığıyla hükümeti devirmeye çalıştı.
  • 15 Temmuz 2016 akşamı, TSK içine sızan örgüt mensupları tarafından hain bir darbe girişiminde bulunuldu.
  • Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan‘ın çağrısıyla sokağa çıkan millet, emniyet güçleri ve vatansever askerlerle birlikte darbe girişimini bastırdı.
  • Bu hain saldırıda 251 kişi şehit oldu, 2700‘den fazla kişi gazi oldu.

Türk Bilim İnsanlarının Bilim Dünyasına Katkıları

  • Oktay Sinanoğlu: Kimya alanında yaptığı çalışmalarla dünyaca ün kazandı. “Türkiye Cumhuriyeti Profesörü” unvanını aldı. Türkçenin bilim dili olması gerektiğini savundu.
  • Gazi Yaşargil: Beyin cerrahisi alanında çığır açan buluşlara imza attı. Mikrocerrahi yöntemini geliştirdi ve “yüzyılın adamı” seçildi.
  • Fuat Sezgin: İslam bilim tarihi üzerine yaptığı kapsamlı araştırmalarla tanındı. Frankfurt ve İstanbul’da İslam Bilim ve Teknoloji Tarihi Müzelerini kurdu.
  • Aziz Sancar: DNA onarımı mekanizmaları üzerine yaptığı çalışmalarla 2015 Nobel Kimya Ödülü‘nü kazandı.

Türkiye’deki Bilimsel ve Teknolojik Gelişmeler

  • Son yıllarda özellikle savunma sanayisinde önemli atılımlar gerçekleştirildi.
  • İHA ve SİHA‘lar (Bayraktar, ANKA) terörle mücadelede ve uluslararası alanda büyük başarılar kazandı.
  • Milli muharip uçak KAAN ve insansız savaş uçağı KIZILELMA projeleri yürütülmektedir.
  • Haberleşme ve gözlem uyduları (TÜRKSAT, GÖKTÜRK) uzaya fırlatıldı.
  • Dünyanın ilk SİHA gemisi TCG Anadolu göreve başladı.
  • Yerli aşı TURKOVAC geliştirildi.
  • Milli ana muharebe tankı ALTAY üretildi.
  • Temel eğitim uçağı HÜRKUŞ tasarlandı.

İlk yorum yapan olun

Bir yanıt bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.


*